{"id":286446,"date":"2022-09-23T17:38:33","date_gmt":"2022-09-23T14:38:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=286446"},"modified":"2022-09-28T11:10:08","modified_gmt":"2022-09-28T08:10:08","slug":"plastik-endustrisi-pandemiyi-avantaja-cevirdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/plastik-endustrisi-pandemiyi-avantaja-cevirdi\/","title":{"rendered":"Plastik end\u00fcstrisi pandemiyi avantaja \u00e7evirdi"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Pandemiden \u00f6nceki iki y\u0131l boyunca, halk\u0131n plastiklere olan tepkisi end\u00fcstri liderlerinin en b\u00fcy\u00fck endi\u015felerinden biriydi. Pandemide plastikler, paradoksal stat\u00fcs\u00fcne geri d\u00f6nd\u00fc: Toplum i\u00e7in hem mucize hem de tehdit. Bu end\u00fcstrinin \u00fcretime devam etmesi i\u00e7in toplumsal ruhsat\u0131n\u0131 geri kazanmas\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Polimerler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan bir bilim insan\u0131n\u0131n dedi\u011fine g\u00f6re plastik end\u00fcstrisini de\u011fi\u015ftirecek iki \u015fey var: Sava\u015f ve yasalar. \u015eirketlerin yan\u0131 s\u0131ra plastik zinciri de zehirli i\u00e7erik skandal\u0131ndan tutun da denizlerdeki plastik kirlili\u011fine ve iklim acil durumuna kadar bir\u00e7ok \u00e7evre ve sa\u011fl\u0131k krizi ile y\u00fczle\u015fmek zorunda kald\u0131. Bu krizlerin her biri, \u015firketlerin bast\u0131rma \u00e7abalar\u0131na ra\u011fmen yeni yasa ve d\u00fczenlemelerin \u00e7\u0131kmas\u0131na sebep oldu.<\/p>\n\n\n\n<p>2019\u2019un ba\u015f\u0131nda d\u00fczenlenen bir etkinlikte y\u00f6neticilerden biri \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u201cHalk\u0131n zihninden denizlerdeki plastik g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fc silmemiz gerekiyor, yoksa toplumsal ruhsat\u0131m\u0131z\u0131 kaybederiz.\u201d Pandemi, bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcy\u00fc zihinlerden silmese de bir\u00e7ok plastik \u00fcr\u00fcn\u00fcn sa\u011fl\u0131k ve hijyen konusunda \u00f6neminin alt\u0131n\u0131 \u00e7izmeyi ba\u015fard\u0131.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Halk\u0131n plastik hassasiyetinin ge\u00e7ici bir duraklamaya u\u011framas\u0131, tek kullan\u0131ml\u0131k plastiklere gelen yasaklara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kabilmesi i\u00e7in end\u00fcstriye bir kap\u0131 a\u00e7t\u0131. Ge\u00e7en y\u0131l Temmuz ay\u0131nda, Avrupa Komisyonu, end\u00fcstrinin Avrupa Birli\u011fi Tek Kullan\u0131ml\u0131k Plastik Y\u00f6nergesi\u2019nin ertelenmesi talebini reddetti. Fakat bir\u00e7ok tek kullan\u0131ml\u0131k plastik yasa\u011f\u0131 ve depozito iade sistemi, Kuzey Amerika, Avrupa, Afrika ve Asya\u2019da tersine d\u00f6nd\u00fcr\u00fcld\u00fc veya ertelendi.<\/p>\n\n\n\n<p>Science Advances dergisinde yay\u0131mlanan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, Birle\u015fik Krall\u0131k, ki\u015fi ba\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131lan plastik at\u0131k miktar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan Amerika\u2019dan sonra ikinci s\u0131rada. Birle\u015fik Krall\u0131kta ki\u015fi ba\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan y\u0131ll\u0131k plastik at\u0131k miktar\u0131 99 kg, Amerika Birle\u015fik Devletlerinde ise 105 kg. S\u00fcpermarketlerdeki a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7an g\u0131da ambalajlar\u0131 ise en b\u00fcy\u00fck problemlerden biri. Bu verilerin tersine, k\u00fcresel ortalamaya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda ki\u015fi ba\u015f\u0131 y\u0131ll\u0131k plastik t\u00fcketimi 45 kg. Hindistan\u2019da bu rakam 4 kg.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p>Eyl\u00fcl 2020\u2019de Carbon Tracker, plastik yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131 uyard\u0131. Plastikler, petrol talebinde art\u0131\u015f\u0131n son kalesi, fakat ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6re bu kale, ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm paketlerinin h\u0131zlanmas\u0131yla artan d\u00fczenlemeler ve geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm bask\u0131s\u0131 sebebiyle yak\u0131nda y\u0131k\u0131labilir. Bir\u00e7ok yat\u0131r\u0131mc\u0131 ve karar verici \u015fu konuda bir ayd\u0131nlanma ya\u015fad\u0131: S\u0131f\u0131r emisyona giden ye\u015fil iyile\u015fme yolunda yeni plastikler dahil olmak \u00fczere t\u00fcm fosil yak\u0131tlardan vazge\u00e7ilmeli.<\/p>\n\n\n\n<p>Plastik \u00fcretiminin fosil yak\u0131tlara dayand\u0131r\u0131lmamas\u0131 gereklili\u011fi bir\u00e7ok politika \u00f6nerisine de sebep oldu: Pandemiden sonra ye\u015fil iyile\u015fme yoluyla iklim acil durumuna h\u0131zl\u0131ca uyum sa\u011fland\u0131. Biden ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda, 2021\u2019in ba\u015flar\u0131nda Plastiklerden Kurtulma tasar\u0131s\u0131 yeniden ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Net s\u0131f\u0131r emisyon hedefleriyle uyumlu plastik s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi konusu Avrupa Ye\u015fil Mutabakat\u0131\u2019n\u0131n \u00f6nde gelen bir par\u00e7as\u0131 oldu. Plastik \u00fcretiminin azalt\u0131lmas\u0131, yeni AB Plastik Anla\u015fmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ana konulardan bir tanesi haline geldi. Plastik kirlili\u011fi probleminin plasti\u011fin ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc boyunca (hammadde \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, \u00fcretimi, t\u00fcketimi, at\u0131k hale gelmesi) devam etti\u011fi bir\u00e7ok h\u00fck\u00fcmet, kurum ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 taraf\u0131ndan kabul edildi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eirketlerin -\u00f6zellikle de pandemiyle artan- plastik krizine verdi\u011fi tepkiler yasaman\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc de ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor. Ba\u011flay\u0131c\u0131 yasa ve d\u00fczenlemeler, \u00f6zellikle de konu yasaklarsa, hile yap\u0131lmas\u0131na daha az olanak sa\u011fl\u0131yor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Pandemi bize a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterdi ki plastik kriziyle ba\u015fa \u00e7\u0131kmam\u0131z i\u00e7in yasalara ve ba\u011flay\u0131c\u0131 d\u00fczenlemelere ihtiyac\u0131m\u0131z var ama bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ba\u015fka bir de\u011fi\u015fim arac\u0131na da ihtiya\u00e7 duyuyoruz. Gezegenimizde s\u00fcrekli bir plastik art\u0131\u015f\u0131n\u0131n olabilece\u011fi varsay\u0131lsa da bunu sorgulamam\u0131z gerek. E\u011fer bu varsay\u0131m \u201dd\u00fcnyan\u0131n fosil yak\u0131tlardan \u00e7\u0131kmas\u0131 gerekti\u011fine y\u00f6nelik giderek b\u00fcy\u00fcyen fikir birli\u011fi ile uyumlu bir \u015fekilde\u201d&nbsp; tersine \u00e7evrilirse, bu anlaml\u0131 bir de\u011fi\u015fim i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7eviren:<\/strong> Nil Ormanl\u0131 Balp\u0131nar<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak:<\/strong> <a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/2022\/jul\/24\/how-the-plastic-industry-turned-the-pandemic-to-its-advantage?utm_term=62e2aefe91cffb03227747bd1888f0e2&amp;utm_campaign=GreenLight&amp;utm_source=esp&amp;utm_medium=Email&amp;CMP=greenlight_email\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"How the plastic industry turned the pandemic to its advantage (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\">How the plastic industry turned the pandemic to its advantage<\/a>, Alice Mah, The Guardian<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Foto\u011fraf:<\/strong> Prakash Mathema\/AFP\/Getty Images<br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pandemiden \u00f6nceki iki y\u0131l boyunca, halk\u0131n plastiklere olan tepkisi end\u00fcstri liderlerinin en b\u00fcy\u00fck endi\u015felerinden biriydi. Pandemide plastikler, paradoksal stat\u00fcs\u00fcne geri d\u00f6nd\u00fc: Toplum i\u00e7in hem mucize hem de tehdit. Bu end\u00fcstrinin \u00fcretime devam etmesi i\u00e7in toplumsal&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":286447,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[280,800],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286446"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=286446"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286446\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":286491,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/286446\/revisions\/286491"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/286447"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=286446"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=286446"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=286446"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}