{"id":285345,"date":"2022-05-14T00:00:03","date_gmt":"2022-05-13T21:00:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=285345"},"modified":"2022-05-16T11:11:18","modified_gmt":"2022-05-16T08:11:18","slug":"pestisitler-ciftcileri-zehirliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/pestisitler-ciftcileri-zehirliyor\/","title":{"rendered":"Pestisitler \u00e7ift\u00e7ileri zehirliyor"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>D\u00fcnyadaki 860 milyon \u00e7ift\u00e7i ve tar\u0131m i\u015f\u00e7isinin yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131 (%44\u2019\u00fc) verim elde edebilmek i\u00e7in pestisitlerle her y\u0131l zehirleniyor. Kulland\u0131klar\u0131 pestisitlerden zehirlenen \u00e7ift\u00e7ilerin ve tar\u0131m i\u015f\u00e7ilerinin say\u0131s\u0131 d\u00fcnya genelinde son 30 y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 15 kat artt\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zehirsiz Sofralar Platformu uyar\u0131yor: G\u0131dalardaki kal\u0131nt\u0131 sorunlar\u0131 nedeniyle kanserden endoktronolojik hastal\u0131klara kadar pek \u00e7ok sa\u011fl\u0131k sorununa neden olan pestisitlerden en \u00e7ok bu zehirleri uygulayan \u00e7ift\u00e7iler etkileniyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Tar\u0131m \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 pestisitlerin haz\u0131rlanmas\u0131 ve uygulanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda; kar\u0131\u015ft\u0131rma, y\u00fckleme, p\u00fcsk\u00fcrtme, ekipman temizleme ve bak\u0131m, ay\u0131klama ve toplama s\u0131ras\u0131nda pestisit uygulanm\u0131\u015f \u00fcr\u00fcnlere temasla pestisitlere maruz kal\u0131yor. G\u0131da M\u00fchendisi Dr. B\u00fclent \u015e\u0131k\u2019a g\u00f6re, \u201cBaz\u0131 pestisitlerin zehirli etkisi tar\u0131msal \u00fcretim yap\u0131lan bir alana at\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda 3 g\u00fcnden 3 aya kadar orada devam ediyor. \u00d6nemli bir k\u0131sm\u0131 da \u00e7evreye yay\u0131l\u0131yor. Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re, birim alana at\u0131lan pestisitlerin %95\u2019i hava olaylar\u0131, ya\u011f\u0131\u015f, sulama vs. gibi fakt\u00f6rlerle at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgenin d\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131n\u0131yor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Zehirsiz Sofralar Platformu \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda faaliyet g\u00f6steren Pestisit Eylem A\u011f\u0131\u2019n\u0131n 41 pestisit etken maddesinin \u00e7ift\u00e7i sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, tar\u0131m i\u015f\u00e7isi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, \u00e7ocuk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7ok tehlikeli oldu\u011funa ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131 <a href=\"http:\/\/zehirsizsofralar.org\/2020\/01\/23\/zehirsiz-sofralar-sivil-toplum-agindan-uyari-olumcul-tehlike\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"\u00e7al\u0131\u015fma (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\">\u00e7al\u0131\u015fma<\/a>ya g\u00f6re, 13 etken madde \u00e7ift\u00e7iler ve tar\u0131m i\u015f\u00e7ileri i\u00e7in \u00e7ok zararl\u0131. \u0130nsan ve hayvan bedeninin bir\u00e7ok i\u015flevini hormon sistemi d\u00fczenledi\u011fi i\u00e7in, hormonal sistem bozucu pestisitler sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 pek \u00e7ok a\u00e7\u0131dan etkiliyor. \u00c7ift\u00e7iler bu t\u00fcr pestisitlere maruz kald\u0131klar\u0131 her an; hormonla ili\u015fkili kanser t\u00fcrleri (prostat, testis, meme), metabolizma bozukluklar\u0131 (obezite, diyabet), \u00fcreme fonksiyonu bozukluklar\u0131 (do\u011furganl\u0131\u011f\u0131n azalmas\u0131, \u00e7ocuklarda cinsiyet geli\u015fim bozuklu\u011fu), kalp ve damar hastal\u0131klar\u0131, zihin ve davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131 gibi ciddi hastal\u0131k riskleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Hormonal sistem bozucu pestisitler, \u00f6zellikle \u00e7ocuklar ve anne karn\u0131ndaki bebekler i\u00e7in daha tehlikeli.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1500\" src=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/4-1024x1024.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-285363\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/4-1024x1024.png 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/4-320x320.png 320w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/4-300x300.png 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/4-768x768.png 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/4-60x60.png 60w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/4.png 1500w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><figcaption><a href=\"https:\/\/www.change.org\/p\/t-c-tar%C4%B1m-ve-orman-bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1-t%C3%BCm-canl%C4%B1lar-i%C3%A7in-zehirsiz-sofralar-tar%C4%B1m-zehirleri-yasaklans%C4%B1n-tctarim?recruiter=1020594027&amp;utm_source=share_petition&amp;utm_medium=copylink&amp;utm_campaign=share_petition\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" Zehirsiz Kampanya'ya destek olmak i\u00e7in: Change.org\/ZehirsizSofralar (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\"> Zehirsiz Kampanya&#8217;ya destek olmak i\u00e7in: Change.org\/ZehirsizSofralar<\/a><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">D\u00fcnyadaki \u00e7ift\u00e7i \u00f6l\u00fcmleri ve davalar<\/h1>\n\n\n\n<p>Tar\u0131m, d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda\nekonomik olarak istikrars\u0131z bir end\u00fcstri. \u00d6zellikle de Hindistan\u2019da bu\nistikrars\u0131zl\u0131k her anlamda dramatik \u015fekilde kendini g\u00f6steriyor. \u00c7ift\u00e7iler\nbor\u00e7lar, \u00e7evresel bozulma ve pestisitlere maruz kalmaya ba\u011fl\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 kanser\noranlar\u0131 nedeniyle y\u0131k\u0131c\u0131 bask\u0131larla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Baz\u0131 durumlarda,\n\u00e7ift\u00e7iler tar\u0131m kimyasallar\u0131 ve sentetik g\u00fcbrelere ba\u011fl\u0131 hastal\u0131klar nedeniyle\ntopraklar\u0131n\u0131 i\u015fleyemiyor. \u00c7ok uluslu \u015firketlere kar\u015f\u0131 k\u00f6kl\u00fc sava\u015flarla\nu\u011fra\u015f\u0131yor, her y\u0131l kredi almak zorunda kal\u0131yorlar. Kullan\u0131lan tar\u0131m\nzehirlerinin topraktaki canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6lmesine ve sular\u0131n kirlenmesine neden\nolmas\u0131 da \u00e7ift\u00e7ileri zor durumda b\u0131rak\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n<p>BMC Public Health adl\u0131 hakemli dergide yay\u0131mlanan bir <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/bmcpublichealth.biomedcentral.com\/articles\/10.1186\/s12889-020-09939-0\" target=\"_blank\">ara\u015ft\u0131rma<\/a>ya g\u00f6re, d\u00fcnyadaki 860 milyon \u00e7ift\u00e7i ve tar\u0131m i\u015f\u00e7isinin yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131 (%44\u2019\u00fc) her y\u0131l zehirleniyor. 141 \u00fclkeye ait verilerin incelendi\u011fi ara\u015ft\u0131rmada pestisit zehirlenmelerinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00fcm say\u0131s\u0131 ise y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 11 bin olarak veriliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Kas\u0131m 2021\u2019de, Ulusal Sa\u011fl\u0131k ve T\u0131p Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc, 5.300 bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmaya dayanarak yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, pestisitlere mesleki d\u00fczeyde maruz kalan yeti\u015fkinler ile d\u00f6rt patolojik durum aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flant\u0131lar\u0131n olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 teyit ediyor: Hodgkins-d\u0131\u015f\u0131 lenfoma (NHL), multipl miyelom, prostat kanseri ve Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131. Enstit\u00fc, pestisitlere mesleki d\u00fczeyde maruz kalmak ile iki di\u011fer hastal\u0131k aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flant\u0131lar olabilece\u011fini de vurguluyor: bili\u015fsel bozukluklar ve kronik obstruktif akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131\/kronik bron\u015fit. <\/p>\n\n\n\n<p>Pestisit kullan\u0131m\u0131 sonucu olu\u015fan insan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik zararlar\u0131n tazmini genelde m\u00fcmk\u00fcn olmuyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc, olu\u015fan sa\u011fl\u0131k ya da \u00e7evre zarar\u0131 ile pestisit kullan\u0131m\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131y\u0131 bilimsel olarak g\u00f6stermek \u00e7ok zor. Bu zorluk, yarg\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinde \u015firketler lehine bir durum olu\u015ftursa da, pestisitlere maruz kald\u0131klar\u0131 i\u00e7in kanser hastal\u0131\u011f\u0131na yakalanan ki\u015filerin \u00fcretici \u015firketlere a\u00e7t\u0131klar\u0131 tazminat davalar\u0131n\u0131 kazand\u0131klar\u0131 \u00f6rnekler de mevcut. \u00d6rne\u011fin, ABD\u2019de Dewayne Johnson\u2019\u0131n, Monsanto \u015firketine a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ve 2018 y\u0131l\u0131nda karara ba\u011flanan dava ile Alva ve Alberta Pilliod \u00e7iftinin Monsanto-Bayer \u015firketine a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ve 2019 y\u0131l\u0131nda karara ba\u011flanan davada, ot \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc glifosat isimli tar\u0131m zehrini \u00fcreten \u015firketler y\u00fcz milyonlarca dolar tazminat \u00f6demeye mahkum edildi.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"522\" src=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1652505172_zehirsiz_sofralar__3_.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-285361\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1652505172_zehirsiz_sofralar__3_.png 1000w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1652505172_zehirsiz_sofralar__3_-300x157.png 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1652505172_zehirsiz_sofralar__3_-768x401.png 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/\/var\/www\/vhosts\/bugday.org\/httpdocs\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/05\/1652505172_zehirsiz_sofralar__3_-620x324.png 620w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<h1 class=\"wp-block-heading\">T\u00fcrkiye\u2019de durum<\/h1>\n\n\n\n<p>\u00c7ukurova \u00dcniversitesi\u2019nde Dr. Saliha \u00c7elik taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/zehirsizsofralar.org\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/tar%C4%B1m-i%C5%9F%C3%A7ilerinde-pestisit.pdf?fbclid=IwAR0kVFaUvx0HRXhZ_v69mp8ufEtrSw-uIzj9gA5I61hUzEjoEo9mL1TAooc\" target=\"_blank\">ara\u015ft\u0131rma<\/a>da, Adana Ceyhan\u2019daki 66 tar\u0131m i\u015f\u00e7isi ve \u00e7ift\u00e7iden sa\u00e7 ve kan \u00f6rnekleri al\u0131nd\u0131. Kontrol grubu olarak tar\u0131mla ilgisi olmayan 66 ki\u015fi de bu ara\u015ft\u0131rmaya dahil edildi. Sonu\u00e7lara g\u00f6re: \u00c7ift\u00e7ilerin hepsinin sa\u00e7\u0131nda ve&nbsp; %94\u2019\u00fcn\u00fcn kan\u0131nda en az 1 tar\u0131m zehiri var. Kontrol grubundaki tar\u0131mla ilgisi olmayan 66 ki\u015fiden 55\u2019inin sa\u00e7\u0131nda, 52\u2019sinin kan\u0131nda pestisit var. Bu sonu\u00e7, sadece pestisit kullanan \u00e7ift\u00e7ilerin de\u011fil, bu \u00fcr\u00fcnleri t\u00fcketenlerin de etkilendi\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Hem \u00e7ift\u00e7i ve tar\u0131m\ni\u015f\u00e7ilerinin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak, hem de pestisit kullan\u0131lan \u00fcr\u00fcnleri t\u00fcketen\ntoplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltmaya y\u00f6nelik\npolitikalar\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130\u015f G\u00fcvenli\u011fi Uzmanlar\u0131 Derne\u011fi\u2019nden Hakan G\u00f6\u00e7er konuya ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u201c6331 \u0130\u015f Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve G\u00fcvenli\u011fi Kanunu tar\u0131m i\u015f\u00e7ilerinin sa\u011fl\u0131k g\u00f6zetimlerini zorunlu tutuyor. Tar\u0131m i\u015f\u00e7ileri bu kanun ile koruma alt\u0131nda. Ancak kendi ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7ift\u00e7iler bu kanunun d\u0131\u015f\u0131nda tutuluyor. \u00c7ift\u00e7inin kendi sa\u011fl\u0131k g\u00f6zetimini yapmas\u0131 gerekiyor. Bilgi yetersizli\u011fi nedeni ile bu \u00e7ift\u00e7ilerde maruziyet fazla oluyor. Tar\u0131m \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n pestisitlere kronik maruz kalmas\u0131, Sosyal G\u00fcvenlik Kurumu taraf\u0131ndan meslek hastal\u0131\u011f\u0131 olarak tan\u0131mlan\u0131yor.\u201d diyor.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de i\u015fg\u00f6rmezlik ve maluliyet tazminat\u0131 \u015feklinde haklar verilmesine ra\u011fmen hekimler taraf\u0131ndan meslek hastal\u0131klar\u0131na te\u015fhis konulmas\u0131nda problemler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten G\u00f6\u00e7er \u015funlar\u0131 ekledi: \u201cHekimin hastan\u0131n ne i\u015fle u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormamas\u0131 nedeni ile uzun s\u00fcre meslek hastal\u0131\u011f\u0131 tan\u0131s\u0131 atlan\u0131yor. Kendi nam\u0131na \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7ilerin koruma tedbirlerinin kendisinden beklenmesi buradaki maruziyeti art\u0131r\u0131yor. Bu konuda mevzuat d\u00fczenlemesine, e\u011fitimler ve sertifikasyon programlar\u0131na ihtiya\u00e7 var.\u201d<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/bmcpublichealth.biomedcentral.com\/articles\/10.1186\/s12889-020-09939-0\">The global distribution of acute unintentional pesticide poisoning: estimations based on a systematic review | BMC Public Health | Full Text (biomedcentral.com)<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/zehirsizsofralar.org\/2021\/01\/13\/pestisit-zehirlenmeleri-artiyor\/\">Pestisit Zehirlenmeleri Art\u0131yor (zehirsizsofralar.org)<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/zehirsizsofralar.org\/pestisitler-ilac-degil-zehir\/\">Pestisitler: \u0130la\u00e7 De\u011fil Zehir (zehirsizsofralar.org)<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"http:\/\/zehirsizsofralar.org\/2020\/01\/23\/zehirsiz-sofralar-sivil-toplum-agindan-uyari-olumcul-tehlike\/\">Zehirsiz Sofralar Sivil Toplum A\u011f\u0131&#8217;ndan Uyar\u0131: \u00d6l\u00fcmc\u00fcl Tehlike<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/edition.cnn.com\/2022\/03\/17\/opinions\/india-farmer-suicide-agriculture-reform-kaur\/index.html\">Opinion: The country where 30 farmers die each day &#8211; CNN<\/a><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/bmcpublichealth.biomedcentral.com\/articles\/10.1186\/s12889-020-09939-0\">The global distribution of acute unintentional pesticide poisoning: estimations based on a systematic review | BMC Public Health | Full Text (biomedcentral.com)<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnyadaki 860 milyon \u00e7ift\u00e7i ve tar\u0131m i\u015f\u00e7isinin yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131 (%44\u2019\u00fc) verim elde edebilmek i\u00e7in pestisitlerle her y\u0131l zehirleniyor. Kulland\u0131klar\u0131 pestisitlerden zehirlenen \u00e7ift\u00e7ilerin ve tar\u0131m i\u015f\u00e7ilerinin say\u0131s\u0131 d\u00fcnya genelinde son 30 y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 15 kat artt\u0131&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":285367,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,336],"tags":[328],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285345"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=285345"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285345\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":285387,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285345\/revisions\/285387"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/285367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=285345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=285345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=285345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}