{"id":285111,"date":"2022-04-15T13:27:57","date_gmt":"2022-04-15T10:27:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=285111"},"modified":"2022-04-15T13:32:50","modified_gmt":"2022-04-15T10:32:50","slug":"savasin-cevresel-etkileri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/savasin-cevresel-etkileri\/","title":{"rendered":"Sava\u015f\u0131n \u00e7evresel etkileri"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Sava\u015flar\u0131n, canl\u0131lar \u00fczerindeki zararlar\u0131n\u0131n yan\u0131na bir de yok edilen ormanlar ve verimsizle\u015fen topraklar y\u00fcz\u00fcnden olu\u015fan hammadde kay\u0131plar\u0131 ekleniyor. Bu tarz \u00e7evresel bozulmalar iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine neden oluyor ve bir\u00e7ok insan iklim\/\u00e7evre m\u00fcltecisi olmak durumunda kal\u0131yor. Aktif sava\u015f s\u00fcrecinin ve uzun d\u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine neden olmu\u015f ve daha da olmaya devam edecek olmas\u0131 ciddi ve ger\u00e7ek bir sorun.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yaz\u0131: <\/strong>Ayb\u00fcke Nazl\u0131 G\u00fcltekin \u2013 G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi<br><\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015f, tan\u0131m itibar\u0131yla \u201cdevletlerin diplomatik ili\u015fkilerini keserek giri\u015ftikleri silahl\u0131 m\u00fccadele\u201d anlam\u0131na geliyor. Sava\u015flarda art\u0131k barutlu silahlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra biyolojik, kimyasal ve n\u00fckleer tehlikelerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z ve bu tehlike sadece sava\u015fan \u00fclkeleri de\u011fil, uzak-yak\u0131n \u00e7evresindeki t\u00fcm topraklar\u0131 ve canl\u0131lar\u0131 tehdit ediyor. Peki sava\u015f sadece bu tan\u0131mlara s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f bir s\u00fcre\u00e7ten mi ibaret, yoksa sava\u015f\u0131n \u00f6ncesi ve sonras\u0131 da bizzat sava\u015f\u0131n kendisi kadar y\u0131k\u0131c\u0131 m\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015f s\u00fcrecinin toplumlar \u00fczerinde sosyoekonomik ve \u00e7evresel kay\u0131plar yaratmas\u0131 i\u00e7in yaln\u0131zca bir silahl\u0131 eylemin fiili varl\u0131\u011f\u0131 ile \u00e7at\u0131\u015fmak gerekmiyor. Sava\u015fa haz\u0131rl\u0131k ve sava\u015f sonras\u0131 s\u00fcrecin neden oldu\u011fu ve olaca\u011f\u0131 y\u0131k\u0131mlar\u0131 da hesaba katmak gerekiyor. Sava\u015flar\u0131n \u00e7evre \u00fczerindeki etkileri sava\u015fma y\u00f6ntemlerine g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6steriyor. <\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7evresel kirlilik, sava\u015fa haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecinde ba\u015fl\u0131yor. \u00c7evrenin sava\u015fa uygun \u015fekilde yeniden d\u00fczenlenmesi, kullan\u0131lacak silahlar\u0131n denenmesi ve bu silahlar\u0131n \u00fcretimi a\u015famalar\u0131nda ba\u015flayan tahribat, kurulmas\u0131 gereken d\u00fczenekler, cephaneler ve \u00fcsler i\u00e7in geni\u015f arazilerin kullan\u0131lmas\u0131 ile geni\u015fliyor. Toprak, su ve havan\u0131n kirlili\u011fine neden oluyor; o b\u00f6lgedeki yaban hayat\u0131n\u0131n ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 da tahrip ediyor. Sadece haz\u0131rl\u0131k s\u00fcrecinin bile biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin azalmas\u0131na dek \u00e7e\u015fitli tahribatlara neden olabildi\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurulursa \u00e7evresel y\u0131k\u0131m\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclebilir. Ge\u00e7mi\u015fte silah deposu olarak kullan\u0131lan eski Do\u011fu Alman topraklar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k %4\u2019\u00fc h\u00e2l\u00e2 kullan\u0131lam\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/WhatsApp-Image-2022-03-22-at-13.03.07-1-1024x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-285113\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/WhatsApp-Image-2022-03-22-at-13.03.07-1-1024x1024.jpeg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/WhatsApp-Image-2022-03-22-at-13.03.07-1-320x320.jpeg 320w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/WhatsApp-Image-2022-03-22-at-13.03.07-1-300x300.jpeg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/WhatsApp-Image-2022-03-22-at-13.03.07-1-768x768.jpeg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/WhatsApp-Image-2022-03-22-at-13.03.07-1-60x60.jpeg 60w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/WhatsApp-Image-2022-03-22-at-13.03.07-1.jpeg 1080w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>Hiro\u015fima ve Nagazaki\u2019ye at\u0131lan atom bombalar\u0131n\u0131n trajik ve k\u00fcresel etkilerinin fark\u0131nday\u0131z belki ama bunun tek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n da bilincinde olmal\u0131y\u0131z. K\u00f6rfez Sava\u015flar\u0131\u2019nda ya\u015fananlar da sava\u015f\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilen y\u0131k\u0131mlar\u0131n\u0131n yan\u0131nda \u00f6ng\u00f6r\u00fclemeyen etkilere de yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir kan\u0131t\u0131 niteli\u011finde. Basra K\u00f6rfezi\u2019ne yay\u0131lan milyonlarca varil ham petrol\u00fcn binlerce deniz ya\u015fam\u0131 canl\u0131s\u0131n\u0131 katletmesi, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan tonlarca kirli gaz\u0131n siyah, ya\u011fl\u0131 kar ve ya\u011fmurlara neden olarak ekolojik dengeyi tahrip etmesi o g\u00fcnleri ya\u015fayanlar\u0131n haf\u0131zalar\u0131ndan silinmiyor. <\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015flar\u0131n, canl\u0131lar \u00fczerindeki zararlar\u0131n\u0131n yan\u0131na bir de yok edilen ormanlar ve verimsizle\u015fen topraklar y\u00fcz\u00fcnden olu\u015fan hammadde kay\u0131plar\u0131 ekleniyor. Bu tarz \u00e7evresel bozulmalar iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine neden oluyor ve bir\u00e7ok insan iklim\/\u00e7evre m\u00fcltecisi olmak durumunda kal\u0131yor. Aktif sava\u015f s\u00fcrecinin ve uzun d\u00f6nemli sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine neden olmu\u015f ve daha da olmaya devam edecek olmas\u0131 ciddi ve ger\u00e7ek bir sorun.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli\u2019nin (IPCC) 2014 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlanan 5. De\u011ferlendirme Raporu; k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine neden olan sera gaz\u0131 seviyelerindeki art\u0131\u015f\u0131n ana sorumlusu olarak enerji sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc g\u00f6sterdi ve fosil yak\u0131tlara dayal\u0131 enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 yerine yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi. Bu durum sava\u015flarda kullan\u0131lan fosil yak\u0131tlara ba\u011f\u0131ml\u0131 silah end\u00fcstrisinin ve yaratt\u0131\u011f\u0131 karbon emisyonlar\u0131n\u0131n iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi \u00fczerindeki direkt etkisini kan\u0131tlar nitelikte. IPCC\u2019nin, \u201c\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi 2022: Etkiler, Uyum ve K\u0131r\u0131lganl\u0131k\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 6. De\u011ferlendirme Raporu ise baz\u0131 \u00e7arp\u0131c\u0131 ger\u00e7ekleri g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor:<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>&nbsp;<\/strong><em>\u201c\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin g\u0131da tedariki ve suya eri\u015fim \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 tehdidin, \u00f6zellikle yoksul \u00fclkelerde toplumsal huzursuzluk ve silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma riskini art\u0131rabilece\u011fi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.\u201d<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p>Raporda sunulan bu nokta, sava\u015f end\u00fcstrisinin de b\u00fcy\u00fck bir etken oldu\u011fu iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin \u00f6ng\u00f6r\u00fclen sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n bir kez daha alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor.&nbsp; Raporun payla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n, Rusya-Ukrayna sava\u015f\u0131 ile ayn\u0131 aral\u0131\u011fa denk gelmesi ise bu \u00e7arp\u0131c\u0131 uyar\u0131lar\u0131n sava\u015f\u0131n g\u00f6lgesinde kalmas\u0131na neden olabilir. Rapora g\u00f6re, \u201cHer ge\u00e7en g\u00fcn artan ya\u015fam, biyo\u00e7e\u015fitlilik ve altyap\u0131 kayb\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine uyum sa\u011flamak i\u00e7in iddial\u0131, h\u0131zland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f eyleme ihtiya\u00e7 duyulurken sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131nda da acil ve derin kesintiler yapmak gerekiyor.\u201d Aktif bir sava\u015f s\u00fcrecinde bunun ne kadar m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/canva-1024x1024.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-285225\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/canva-1024x1024.jpeg 1024w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/canva-320x320.jpeg 320w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/canva-300x300.jpeg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/canva-768x768.jpeg 768w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/canva-60x60.jpeg 60w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/04\/canva.jpeg 1080w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p>Sava\u015flar\u0131n, ba\u015fta iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi olmak \u00fczere sava\u015f sonras\u0131 devam eden uzun d\u00f6nem \u00e7evresel etkilerinin yan\u0131nda; sava\u015fta kullan\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc silah, topra\u011f\u0131n kimyasal ve fiziksel yap\u0131s\u0131n\u0131 da bozuyor. A\u011f\u0131r bombard\u0131man u\u00e7a\u011f\u0131ndan at\u0131lan bir bomban\u0131n patlad\u0131\u011f\u0131nda, a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan s\u0131cakl\u0131kla topra\u011f\u0131n alt katmanlar\u0131na kadar yanmas\u0131na neden olmas\u0131 ve ayn\u0131 topra\u011f\u0131n yeniden i\u015flenebilir hale gelmesi i\u00e7in 100-7400 y\u0131l gibi bir s\u00fcrenin ge\u00e7mesi gerekti\u011fi, sava\u015f\u0131n toprak \u00fczerindeki hasar\u0131n\u0131 g\u00f6steren ac\u0131 ger\u00e7eklerden sadece birisi. <\/p>\n\n\n\n<p>BM\u2019e g\u00f6re de \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131n %34\u2019\u00fcn\u00fcn nedeni sava\u015f ve silahlar. Sava\u015flarda, askeri ara\u00e7lar\u0131n ate\u015f alt\u0131na al\u0131narak yak\u0131lmas\u0131, y\u00fczlerce tank, z\u0131rhl\u0131 ara\u00e7 ve top\u00e7u sisteminin imha edilmesi, silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n devam etmesi gibi durumlar ise sava\u015f\u0131n karbon ayak izi anlam\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131c\u0131 hasar\u0131 g\u00f6steriyor. <\/p>\n\n\n\n<p>Toprak, su gibi do\u011fal varl\u0131klar, kayda ge\u00e7mi\u015f tarihin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri \u00f6nemli ve stratejik bir sava\u015f unsuru olarak de\u011ferlendiriliyor. Tarihi kaynaklarda, eski Roma ve Asur ordular\u0131n\u0131n, d\u00fc\u015fman topraklar\u0131n\u0131 tar\u0131msal a\u00e7\u0131dan verimsiz hale getirmek i\u00e7in bu topraklara tuz ekti\u011fi yaz\u0131yor. Bu durum asker\u00ee herbisitin ilk kullan\u0131m \u00f6rneklerinden biri ve sava\u015f\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 \u00e7evresel etkisini ortaya koyuyor. \u00dclkenin tar\u0131m alanlar\u0131n\u0131n yok edilmesi ayn\u0131 zamanda ekonomilerini de sars\u0131yor ve bu gibi \u00e7evresel etkiler toplumlar\u0131 sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel a\u00e7\u0131dan derinden etkiliyor. <\/p>\n\n\n\n<p>Sava\u015flar, yaln\u0131zca ondan do\u011frudan etkilenen b\u00f6lgelere zarar vermez. Sava\u015f \u00f6ncesi, s\u0131ras\u0131 ve sonras\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ortamda; imalat, tar\u0131m ve sava\u015f \u00e7abalar\u0131n\u0131 destekleyen sekt\u00f6rlerde artan \u00fcretim, sava\u015ftan do\u011frudan etkilenmemi\u015f olan b\u00f6lgeler de dahil olmak \u00fczere do\u011fal \u00e7evrede tahribat yaratacak etkilere sahip olabilir. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda ah\u015fap \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nelik artan talebi kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in geni\u015f kereste stantlar\u0131n\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6rnek verebiliriz. Askeri gruplar taraf\u0131ndan s\u00f6m\u00fcr\u00fclen bu tarz kaynaklar silah almak i\u00e7in bir gelir kayna\u011f\u0131 olarak kullan\u0131l\u0131rken, hektarlarca alanda a\u011fa\u00e7lar\u0131n kesilmesine neden oldular. Biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi tehdit eden bu durumun bir de askeri ara\u00e7lar, kargo u\u00e7aklar\u0131 ve kamyonlar ile ta\u015f\u0131nan yerli olmayan, istilac\u0131 t\u00fcrler k\u0131sm\u0131 var ki, bu \u015fekilde ta\u015f\u0131nan bitkiler ve hayvanlar da ta\u015f\u0131nd\u0131klar\u0131 b\u00f6lgelerdeki yerli t\u00fcrleri yok ederek ekosistemde b\u00fcy\u00fck dengesizliklere neden oluyorlar. Sava\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bu zararlar iklim de\u011fi\u015fikliklerinin do\u011frudan bir tetikleyicisi halinde.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle sava\u015f durumlar\u0131nda t\u00fcketilen do\u011fal kaynaklar\u0131n k\u00fcresel \u00e7apta artan fiyatlara ve bu fiyatlar\u0131n da \u00fclkelerin tar\u0131m ekonomilerinde olumsuz sonu\u00e7lara yol a\u00e7mas\u0131 \u00e7evre a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir felaket d\u00f6ng\u00fcs\u00fc yaratm\u0131\u015f oluyor. Bu d\u00f6ng\u00fcye IPCC\u2019nin <em>\u201c\u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi 2022: Etkiler, Uyum ve K\u0131r\u0131lganl\u0131k\u201d<\/em> raporunda da yer verildi\u011fini g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn.<strong>&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Raporda, emisyonlar h\u0131zla azalt\u0131lmazsa k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte g\u00f6r\u00fclecek olan a\u015f\u0131r\u0131 hava ko\u015fullar\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 riskini art\u0131raca\u011f\u0131na ve bunun eri\u015fimde s\u0131k\u0131nt\u0131lardan do\u011fan fiyat art\u0131\u015flar\u0131na neden olaca\u011f\u0131na vurgu yap\u0131l\u0131yor. Mahsul kayb\u0131 ve tar\u0131msal verimde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ya\u015fanmas\u0131n\u0131n ise \u00f6nemli altyap\u0131 hasarlar\u0131na ve iklim krizi kaynakl\u0131 ekonomik istikrars\u0131zl\u0131klara neden olaca\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131 \u00e7iziliyor. Bu gibi tedarik zinciri sorunlar\u0131n\u0131n ya\u015fanmas\u0131n\u0131n \u00f6zellikle yoksul \u00fclkelerde toplumsal huzursuzluk kaynakl\u0131 silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma riskini art\u0131raca\u011f\u0131 da \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ve b\u00f6ylece s\u00fcrekli kendini besleyen, tehlikeli bir d\u00f6ng\u00fc olu\u015fturulmu\u015f oluyor.&nbsp;<br><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>Yaz\u0131: <\/strong>Ayb\u00fcke Nazl\u0131 G\u00fcltekin \u2013 G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi<br><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>S\u00f6zc\u00fc, <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Ukrayna sava\u015f\u0131 k\u00fcresel g\u0131da krizine sebep olabilir: K\u0131tl\u0131k tehlikesi. (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"http:\/\/www.sozcu.com.tr\/2022\/ekonomi\/ukrayna-savasi-kuresel-gida-krizine-sebep-olabilir-kitlik-tehlikesi-6977695\/\" target=\"_blank\">Ukrayna sava\u015f\u0131 k\u00fcresel g\u0131da krizine sebep olabilir: K\u0131tl\u0131k tehlikesi<\/a><\/em><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Ukrayna sava\u015f\u0131 k\u00fcresel g\u0131da krizine sebep olabilir: K\u0131tl\u0131k tehlikesi. (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"http:\/\/www.sozcu.com.tr\/2022\/ekonomi\/ukrayna-savasi-kuresel-gida-krizine-sebep-olabilir-kitlik-tehlikesi-6977695\/\" target=\"_blank\">.<\/a> <\/p>\n\n\n\n<p>Cumhuriyet, Ba\u015f, M., <em><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Sava\u015f ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik: Ekoloji Boyutu (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"http:\/\/www.cumhuriyet.com.tr\/haber\/savas-ve-surdurulebilirlik-ekoloji-boyutu-109631\" target=\"_blank\">Sava\u015f ve S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik: Ekoloji Boyutu<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130klim Gazetesi, Melis Cengizhan, <em><a href=\"http:\/\/iklimgazetesi.com\/rusyanin-ukraynayi-isgaline-iklim-merceginden-bakmak\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgaline iklim merce\u011finden bakmak (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\">Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019y\u0131 i\u015fgaline iklim merce\u011finden bakmak<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Deutsche Welle T\u00fcrk\u00e7e, <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Ukrayna'daki sava\u015f g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131 daha da art\u0131racak (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/www.dw.com\/tr\/ukraynadaki-sava%C5%9F-g%C4%B1da-fiyatlar%C4%B1n%C4%B1-daha-da-art%C4%B1racak\/a-61031646\" target=\"_blank\"><em>Ukrayna&#8217;daki sava\u015f g\u0131da fiyatlar\u0131n\u0131 daha da art\u0131racak<\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>WWF T\u00fcrkiye, <em><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"IPCC 5. De\u011ferlendirme Raporu A\u00e7\u0131kland\u0131 (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/www.wwf.org.tr\/?2340\/IPCC5degerlendirmeraporuaciklandi\" target=\"_blank\">IPCC 5. De\u011ferlendirme Raporu A\u00e7\u0131kland\u0131<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnya, Evrim K\u00fc\u00e7\u00fck, <em><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Bu\u011fdayda Korkutan Senaryo. (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/www.dunya.com\/emtia\/bugdayda-korkutan-senaryo-haberi-648924\" target=\"_blank\">Bu\u011fdayda Korkutan Senaryo<\/a><\/em><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Bu\u011fdayda Korkutan Senaryo. (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/www.dunya.com\/emtia\/bugdayda-korkutan-senaryo-haberi-648924\" target=\"_blank\">.<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Treehugger, Marc Lallanilla, <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"The Effects of War on the Environment (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/www.treehugger.com\/the-effects-of-war-on-environment-1708787\" target=\"_blank\"><em>The Effects of War on the Environment<\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Canadian Science Publishing, Michael J. Lawrence, Holly L.J. Stemberger, Aaron J. Zolderdo, Daniel P. Struthers, and Steven J. Cooke., <em><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"The effects of modern war and military activities on biodiversity and the environment (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/www.fecpl.ca\/wp-content\/uploads\/2015\/09\/Lawrence-et-al.-2015-War.pdf\" target=\"_blank\">The effects of modern war and military activities on biodiversity and the environment<\/a><\/em> <\/p>\n\n\n\n<p>\u0130klim Haber, <em><a href=\"https:\/\/www.iklimhaber.org\/ipccnin-yeni-raporunun-politika-yapicilar-icin-ozeti-neleri-iceriyor\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"IPCC\u2019nin Yeni Raporunun Politika Yap\u0131c\u0131lar i\u00e7in \u00d6zeti Neleri \u0130\u00e7eriyor? (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\">IPCC\u2019nin Yeni Raporunun Politika Yap\u0131c\u0131lar i\u00e7in \u00d6zeti Neleri \u0130\u00e7eriyor?<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Medium, Ye\u015fil Posta, <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"G\u0131da Krizi ve G\u0131da E\u015fitsizli\u011fi \u00c7a\u011f\u0131\u2019nda Bizi Neler Bekliyor? (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/medium.com\/t%C3%BCrkiye\/g%C4%B1da-krizi-ve-g%C4%B1da-e%C5%9Fitsizli%C4%9Fi-%C3%A7a%C4%9F%C4%B1nda-bizi-neler-bekliyor-65affe6ead68\" target=\"_blank\"><em>G\u0131da Krizi ve G\u0131da E\u015fitsizli\u011fi \u00c7a\u011f\u0131\u2019nda Bizi Neler Bekliyor?<\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma Ortam\u0131 Dergisi, Bilge Ka\u011fan \u015eakac\u0131, <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Sava\u015f\u0131n \u00c7evre \u00dczerindeki Etkilerinin De\u011ferlendirilmesi (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/calismaortami.fisek.org.tr\/icerik\/savasin-cevre-uzerindeki-etkilerinin-degerlendirilmesi\/\" target=\"_blank\"><em>Sava\u015f\u0131n \u00c7evre \u00dczerindeki Etkilerinin De\u011ferlendirilmesi<\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ye\u015filist, Ay\u015feg\u00fcl Yalva\u00e7, <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Ter\u00f6r ve sava\u015f\u0131n \u00e7evre \u00fczerindeki 7 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl etkisi (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/www.yesilist.com\/teror-ve-savasin-cevre-uzerindeki-7-olumcul-etkisi\/\" target=\"_blank\"><em>Ter\u00f6r ve sava\u015f\u0131n \u00e7evre \u00fczerindeki 7 \u00f6l\u00fcmc\u00fcl etkisi<\/em><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Ye\u015fil Gazete, <em><a href=\"https:\/\/yesilgazete.org\/ipccnin-altinci-degerlendirme-raporu-aciklandi-iklim-degisikligi-insani-krizleri-siddetlendiriyor\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"IPCC\u2019nin Alt\u0131nc\u0131 De\u011ferlendirme Raporu a\u00e7\u0131kland\u0131: \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi insani krizleri \u015fiddetlendiriyor (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\">IPCC\u2019nin Alt\u0131nc\u0131 De\u011ferlendirme Raporu a\u00e7\u0131kland\u0131: \u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011fi insani krizleri \u015fiddetlendiriyor<\/a><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kapak foto\u011fraf\u0131:<\/strong> Roshchino, Russia. Ninara\/Flickr <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sava\u015f, tan\u0131m itibariyle \u201cdevletlerin diplomatik ili\u015fkilerini keserek giri\u015ftikleri silahl\u0131 m\u00fccadele\u201d anlam\u0131na geliyor. Sava\u015flarda art\u0131k barutlu silahlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra biyolojik, kimyasal ve n\u00fckleer tehlikelerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z ve bu tehlike sadece sava\u015fan \u00fclkelerin de\u011fil, uzak-yak\u0131n \u00e7evresindeki t\u00fcm topraklar ve canl\u0131lar\u0131n hepsini tehdit ediyor. Peki sava\u015f sadece bu tan\u0131mlara s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f bir s\u00fcre\u00e7ten mi ibaret, yoksa sava\u015f\u0131n \u00f6ncesi ve sonras\u0131 da bizzat sava\u015f\u0131n kendisi kadar y\u0131k\u0131c\u0131 m\u0131?<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":285223,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,30,715],"tags":[988,121,331,926,1079,1078],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285111"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=285111"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285111\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":285228,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/285111\/revisions\/285228"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/285223"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=285111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=285111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=285111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}