{"id":284714,"date":"2022-02-12T00:09:46","date_gmt":"2022-02-11T21:09:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=284714"},"modified":"2022-02-12T00:09:50","modified_gmt":"2022-02-11T21:09:50","slug":"soframizdaki-zehir-pestisit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/soframizdaki-zehir-pestisit\/","title":{"rendered":"Sofram\u0131zdaki zehir: Pestisit"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011funu sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u00e7ok besin maddesinin asl\u0131nda zehir oldu\u011funu, sofram\u0131za g\u0131da diye zehir koydu\u011fumuzu biliyor muydunuz? Tar\u0131m ve g\u0131da sekt\u00f6r\u00fcnde kullan\u0131lan pestisit nedeniyle sadece insanlar de\u011fil hayvanlar ve do\u011fa da zehirleniyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>R\u00f6portaj: <\/strong>Leyla Alp &#8211; Gazete Kad\u0131k\u00f6y<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p><strong>Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi<\/strong>&nbsp;\u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde 2019 y\u0131l\u0131nda \u201c<strong>Zehirsiz Sofralar<\/strong>&nbsp;M\u00fcmk\u00fcn\u201d slogan\u0131yla ba\u015flayan ve ge\u00e7en iki y\u0131lda pek \u00e7ok ba\u015far\u0131ya imza atan projede yeni bir a\u015famaya gelindi. Sa\u011fl\u0131k, \u00e7evre, ekolojik ya\u015fam, t\u00fcketici haklar\u0131, do\u011fa koruma, tar\u0131m, g\u0131da ve benzeri alanlarda \u00e7al\u0131\u015fan 38 kurum taraf\u0131ndan Zehirsiz Sofralar Platformu kuruldu. 23 sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc ve sivil inisiyatif de platformu destekliyor.\n\n<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi<\/strong>\u00a0\u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde 2019 y\u0131l\u0131nda \u201c<strong>Zehirsiz Sofralar<\/strong>\u00a0M\u00fcmk\u00fcn\u201d slogan\u0131yla ba\u015flayan ve ge\u00e7en iki y\u0131lda pek \u00e7ok ba\u015far\u0131ya imza atan projede yeni bir a\u015famaya gelindi. Sa\u011fl\u0131k, \u00e7evre, ekolojik ya\u015fam, t\u00fcketici haklar\u0131, do\u011fa koruma, tar\u0131m, g\u0131da ve benzeri alanlarda \u00e7al\u0131\u015fan 38 kurum taraf\u0131ndan Zehirsiz Sofralar Platformu kuruldu. 23 sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc ve sivil inisiyatif de platformu destekliyor. <\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"564\" src=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9-ZEHYRSYZ_SOFRA_3.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-284715\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9-ZEHYRSYZ_SOFRA_3.jpg 1000w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9-ZEHYRSYZ_SOFRA_3-300x169.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/9-ZEHYRSYZ_SOFRA_3-768x433.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><figcaption><strong><em>Batur \u015eehirlio\u011flu<\/em><\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi Genel M\u00fcd\u00fcr\u00fc&nbsp;<strong>Batur \u015eehirlio\u011flu<\/strong>&nbsp;ile&nbsp;<strong>sofram\u0131zdaki zehir<\/strong>leri, nas\u0131l beslendi\u011fimizi ve Zehirsiz Sofralar Platformu\u2019nun ama\u00e7 ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 konu\u015ftuk.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Zehirsiz sofra ne demek? Sofram\u0131zda ne t\u00fcr zehirler var? Besleniyoruz derken asl\u0131nda nas\u0131l zehirleniyoruz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zehirsiz sofra, tar\u0131msal \u00fcretimde, g\u0131da sekt\u00f6r\u00fcnde ve evlerimizde kullan\u0131lan t\u00fcm zehirli kimyasallar ve di\u011fer kirleticilerden ar\u0131nm\u0131\u015f bir sofra demek. Tar\u0131m ve g\u0131da sekt\u00f6r\u00fcnde ve hatta mutfakta kullan\u0131lan pek \u00e7ok kimyasal malzeme ve teknik bizi zaman i\u00e7inde zehirliyor. Deterjanlar, al\u00fcminyum tencereler, do\u011fru bi\u00e7imde i\u015flem g\u00f6rmeyen g\u0131dalarda olu\u015fan biyolojik, kimyasal ve fiziksel tehlikeler yani yabanc\u0131 maddeler, mikroorganizmalar ve&nbsp;<strong>pestisit<\/strong>&nbsp;etken maddeleri gibi bir\u00e7ok \u00fcr\u00fcn sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tehdit ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Pestisit \u00e7ok\u00e7a kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan bir kelime. Pestisit nedir? Nelerde var, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, hayat\u0131m\u0131zda nas\u0131l bir etkisi var?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>End\u00fcstriyel tar\u0131mda yeti\u015ftirilen \u00fcr\u00fcnler i\u00e7in zararl\u0131 olabilecek b\u00f6cek, ot, mantar ve bunun gibi canl\u0131lara kar\u015f\u0131 koruma ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131lan kimyasal maddelerdir. B\u00f6cek \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc, ot \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc gibi alt gruplara ayr\u0131l\u0131rlar. Pestisitler, canl\u0131lar\u0131 \u00f6ld\u00fcren zehirli kimyasallard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>BMC Public Health adl\u0131 hakemli dergide yay\u0131mlanan bir ara\u015ft\u0131rma, d\u00fcnya genelindeki pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131na dair tehlikeli bir tabloyu ortaya koyuyor. Wolfgang Boedeker, Meriel Watts, Peter Clausing ve Emily Marquez\u2019in yapt\u0131klar\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, 1990\u2019da y\u0131ll\u0131k yakla\u015f\u0131k 25 milyon olan pestisit zehirlenmesi say\u0131s\u0131, 2020\u2019de 385 milyona y\u00fckselmi\u015f durumda. Bu y\u00fckseli\u015fin nedeni ise, 30 y\u0131l i\u00e7erisinde pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131n d\u00fcnya genelinde y\u00fczde 81 oran\u0131nda artm\u0131\u015f olmas\u0131 ile ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.gazetekadikoy.com.tr\/images\/upload\/9-ZEHYRSYZ_SOFRA_1.jpg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>SOFRAMIZDAK\u0130 ZEH\u0130R\u0130N ADI: PEST\u0130S\u0130T<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyadaki 860 milyon \u00e7ift\u00e7i ve tar\u0131m i\u015f\u00e7isinin yar\u0131s\u0131na yak\u0131n\u0131n\u0131n her y\u0131l zehirlendi\u011fine dikkat \u00e7eken ve 141 \u00fclkeye ait verilerin incelendi\u011fi ara\u015ft\u0131rmada, pestisit zehirlenmelerinden kaynakl\u0131 \u00f6l\u00fcmlerin y\u0131lda yakla\u015f\u0131k 11 bine ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD \u00c7evre Koruma Ajans\u0131\u2019na g\u00f6re, \u201cNispeten k\u00fc\u00e7\u00fck boyutlar\u0131 nedeniyle, ayn\u0131 miktardaki bir kimyasal\u0131n bir \u00e7ocuk i\u00e7in, yeti\u015fkinlere k\u0131yasla 10 kat daha fazla toksik olmas\u0131 muhtemel.\u201d 2017 y\u0131l\u0131nda BM \u0130nsan Haklar\u0131 Konseyi\u2019ne sunulan G\u0131da Hakk\u0131 \u00d6zel S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Schutter\u2019in raporu da tar\u0131m zehirlerinin bebeklere y\u00f6nelik risklerine dikkat \u00e7ekiyor: \u201cPestisitlere maruz kalan hamile kad\u0131nlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck yapma, erken do\u011fum ve do\u011fu\u015ftan gelen bozukluklarla kar\u015f\u0131la\u015fma riski daha y\u00fcksek. Yeni do\u011fanlar\u0131n g\u00f6bek kordonu ve ilk d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131nda bir\u00e7ok tar\u0131m zehirinden olu\u015fan bir kar\u0131\u015f\u0131m bulunuyor. Hamile kad\u0131nlardan aktar\u0131lan pestisit etkileri, l\u00f6semi ve di\u011fer kanser t\u00fcrlerinin yan\u0131 s\u0131ra, otizm ve solunum hastal\u0131klar\u0131 riskini de art\u0131r\u0131yor.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla, pestisitler yani tar\u0131m zehirleri, organik \u00fcr\u00fcn sertifikas\u0131na sahip \u00fcr\u00fcnler hari\u00e7 sofram\u0131za gelen t\u00fcm g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde ne yaz\u0131k ki az veya \u00e7ok miktarlarda bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Oysa hem insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na hem de \u00e7evreye geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan zararlar veren pestisitlere mahk\u00fbm de\u011filiz. Projemiz kapsam\u0131nda ba\u015flat\u0131lan Zehirsiz Kampanya\u2019n\u0131n etkisi ile Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131, insan ve \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na olumsuz etkileri nedeniyle, 2020 y\u0131l\u0131nda 25 pestisit etken maddesini yasaklarken 7 tanesinin kullan\u0131m\u0131na ise s\u0131n\u0131rlama getirdi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. B\u00f6ylece, AB s\u00fcrecinde yasaklanan pestisit say\u0131s\u0131 200\u2019\u00fc a\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>D\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye\u2019de pestisit kullan\u0131m\u0131 ne durumda? \u00c7evreye, iklime ne gibi etkileri var?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyada y\u0131lda 3 milyon ton civar\u0131nda pestisit kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 tahmin ediliyor. T\u00fcrkiye \u0130statistik Kurumu (T\u00dc\u0130K) verilerine g\u00f6re, T\u00fcrkiye\u2019de 2020 y\u0131l\u0131nda toplam 53 bin 672 ton pestisit kullan\u0131ld\u0131. Pestisitler, ba\u015fta u\u00e7ucu b\u00f6cek t\u00fcrleri, eklembacakl\u0131lar ve ku\u015flar olmak \u00fczere \u00e7ok say\u0131da canl\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn h\u0131zla yok olmas\u0131na neden olan en \u00f6nemli etkenlerden biri. Yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, d\u00fcnya genelinden toplanan bal \u00f6rneklerinin d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fc pestisit kal\u0131nt\u0131s\u0131 i\u00e7eriyor. Bu sonu\u00e7 pestisitlerin geni\u015f bir co\u011frafi alana da\u011f\u0131ld\u0131klar\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Baz\u0131 pestisitler toprakta ve sularda, aylar hatta y\u0131llar boyunca zehirli etkisini yitirmeden kal\u0131yor. Pestisitler, do\u011fal hayattaki canl\u0131 t\u00fcrleri, \u00f6zellikle u\u00e7ucu b\u00f6cekler ve \u00fcr\u00fcn zararl\u0131lar\u0131n\u0131n kontrol\u00fcnde \u00f6nemli rol oynayan ku\u015flar ile eklembacakl\u0131larda kitlesel yok olu\u015fa neden oluyor. \u00d6rne\u011fin, pestisit kullan\u0131m\u0131 ABD\u2019de her y\u0131l 67 milyon ku\u015fun \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oluyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cPEST\u0130S\u0130T \u0130KL\u0130M KR\u0130Z\u0130N\u0130 TET\u0130KL\u0130YOR\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Ya\u015fam alanlar\u0131m\u0131zda g\u00f6rmeye al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ser\u00e7eler ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7ok say\u0131da ku\u015f t\u00fcr\u00fcn\u00fcn n\u00fcfusundaki h\u0131zl\u0131 azalman\u0131n nedeni olarak da pestisitler g\u00f6steriliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Tar\u0131msal alanlarda yo\u011fun pestisit kullan\u0131m\u0131 iklim krizini de tetikliyor. Pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltan ya da ortadan kald\u0131ran do\u011fa dostu tar\u0131msal faaliyetler ise topra\u011fa ciddi miktarda karbon g\u00f6m\u00fclmesini de sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in k\u00fcresel iklim krizinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc yolunda olumlu katk\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.gazetekadikoy.com.tr\/images\/upload\/9-ZEHYRSYZ_SOFRA_1.png\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Zehirsiz Sofralar Platformu ne zaman nas\u0131l bir dertle kuruldu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu\u011fday Derne\u011fi olarak y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz Zehirsiz Sofralar projesinin bir amac\u0131 da sivil toplum \u00f6rg\u00fctleri aras\u0131nda i\u015fbirli\u011fini geli\u015ftirmek ve lobi, savunuculuk ve kampanyac\u0131l\u0131k kapasitelerini artt\u0131rmakt\u0131. Bu \u00e7er\u00e7evede 100\u2019\u00fcn \u00fcst\u00fcnde sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc ve sivil inisiyatif 2019 y\u0131l\u0131nda Zehirsiz Sofralar Pestisit Eylem A\u011f\u0131\u2019n\u0131 kurdu ve Zehirsiz Kampanya ile \u00f6nemli ba\u015far\u0131lara imza att\u0131. \u0130\u015fbirli\u011finin s\u00fcreklili\u011finin sa\u011flanmas\u0131 ve g\u00fc\u00e7lendirilmesi ad\u0131na, A\u011f \u00fcyeleri ile birlikte \u015eubat 2020\u2019de bir araya gelerek g\u0131da g\u00fcvenli\u011fini merkeze alan daha geni\u015f kapsaml\u0131 bir ama\u00e7 i\u00e7in Zehirsiz Sofralar Platformu\u2019nu kurmaya karar verdik.<\/p>\n\n\n\n<p>Zehirsiz Sofralar Platformu olarak, sofram\u0131za gelen g\u0131da ile g\u0131da d\u0131\u015f\u0131 tar\u0131msal \u00fcr\u00fcnlerin bulunabilir, eri\u015filebilir, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenilir olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in yap\u0131lacak b\u00fct\u00fcn faaliyetlerde kamusal refah\u0131, gelecek ku\u015faklar\u0131n ve t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 g\u00f6zetecek, ekosistemi koruyacak; iklim krizini de dikkate alarak uzun vadeli, ihtiya\u00e7lara odakl\u0131, yerelli\u011fi ve kendine yeterlili\u011fi \u00f6ncelikleyen adil bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 egemen k\u0131lmak amac\u0131n\u0131 benimsiyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Platform \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde pestisitlerin zararlar\u0131 ve alternatifleri konusunda kamuoyu ile ilgili taraflar\u0131 bilgilendirme, lobi ve savunuculuk faaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrmeye devam edece\u011fiz. Bunlar\u0131n yan\u0131nda, a\u011flar ve \u00e7al\u0131\u015fma gruplar\u0131 \u00fcst\u00fcnden sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131daya ula\u015f\u0131m i\u00e7in organik tar\u0131m, g\u0131da topluluklar\u0131, do\u011fa dostu ar\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, atal\u0131k\/yerel tohumlar\u0131n te\u015fviki ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, onar\u0131c\u0131 tar\u0131m, agroekoloji gibi pek \u00e7ok konuda \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmay\u0131 planl\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kad\u0131k\u00f6y\u2019den olu\u015fumlar ve kurumlar da var, hangileri?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kad\u0131k\u00f6y merkezli \u00fcye ve destek\u00e7ilerimiz; Birle\u015fik T\u00fcketiciler Federasyonu, Bu\u011fday Derne\u011fi, Kad\u0131k\u00f6y G\u0131da Toplulu\u011fu, T\u00fcketici Bilincini Geli\u015ftirme Derne\u011fi, T\u00fcketici \u00d6rg\u00fctleri Federasyonu, T\u00fcketiciyi Koruma Derne\u011fi. Kad\u0131k\u00f6y\u2019de sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenilir g\u0131daya eri\u015fim konusunda alternatif arayan t\u00fcketiciler, Kad\u0131k\u00f6y G\u0131da Toplulu\u011fu ve Yery\u00fcz\u00fc Kooperatifi ile ileti\u015fime ge\u00e7ebilirler.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.gazetekadikoy.com.tr\/images\/upload\/9-ZEHYRSYZ_SOFRA_3.jpeg\" alt=\"\" width=\"580\" height=\"773\"\/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>TOPLUM DESTEKL\u0130 TARIM<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Biz t\u00fcketiciler olarak ne yapmal\u0131, nelere dikkat etmeliyiz? Bir g\u0131dan\u0131n zehirli oldu\u011funu nas\u0131l anlayaca\u011f\u0131z?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Etiket okuyarak \u00fcr\u00fcn\u00fcn gluten i\u00e7erip i\u00e7ermedi\u011fini veya g\u0131da katk\u0131 maddeleri olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlama \u015fans\u0131n\u0131z var. Ancak ta\u011f\u015fi\u015fi, mikotoksinleri veya pestisiti t\u00fcketiciler olarak tespit etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcketicilerin \u00f6nce haklar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmas\u0131 ve \u00f6rg\u00fctlenmesi gerekiyor. Bunu sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerine dahil olarak, g\u0131da topluluklar\u0131 veya t\u00fcketim kooperatifleri olu\u015fturarak yapabilirler. Pestisitlerden korunman\u0131n yolu organik sertifikal\u0131 \u00fcr\u00fcnleri tercih etmekten ge\u00e7iyor. Organik \u00fcr\u00fcnlere denetimli organik pazarlardan ya da sat\u0131\u015f noktalar\u0131ndan ula\u015f\u0131labilir. Bir di\u011fer \u00e7\u00f6z\u00fcm ise \u00f6rg\u00fctlenerek \u00fcreticiler ve \u00fcretici \u00f6rg\u00fctleri ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde g\u00fcvenilir, kat\u0131l\u0131mc\u0131 \u00fcretim t\u00fcketim modelleri yaratmak. Bunlardan biri de toplum destekli tar\u0131m. Bu model sayesinde \u00fcreticiler ile anla\u015farak koydu\u011funuz ilke ve kurallar \u00e7er\u00e7evesinde \u00fcretim yapt\u0131r\u0131p, bunu g\u00f6zetirken adil bir model yaratarak \u00fcreticileri destekleyebilir, onlara al\u0131m garantisi verebilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ekolojik tar\u0131mla \u00fcretilen sebze ve meyvelere eri\u015fim de \u00e7ok pahal\u0131. Temel g\u0131da maddelerine eri\u015fimin \u00e7ok zor oldu\u011fu bir yoksullu\u011fu da ya\u015f\u0131yoruz. \u0130kisini birlikte ele al\u0131rsak eri\u015filebilir, ucuz g\u0131daya eri\u015fmek nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olabilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme ile ilgili bilin\u00e7 h\u0131zla art\u0131yor. Zehirsiz Kampanya\u2019n\u0131n 160 bin imzan\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kmas\u0131 da bunun bir g\u00f6stergesi. Di\u011fer yandan, zehirsiz ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131daya eri\u015fim \u00fcreticilerimizin tek ba\u015f\u0131na \u00e7\u00f6zebilece\u011fi bir problem de\u011fil. Yanl\u0131\u015f tar\u0131m politikalar\u0131 \u00fcreticinin her g\u00fcn belini b\u00fckerken artan fiyatlar t\u00fcketiciye de yans\u0131yor. Bu da sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131daya eri\u015fimi zorla\u015ft\u0131r\u0131yor. Organik \u00fcr\u00fcn ve benzeri di\u011fer sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131da sistemlerine ait \u00fcr\u00fcnlerin fiyatlar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015fmesi ancak do\u011fru tar\u0131m ve destekleme politikalar\u0131 ile m\u00fcmk\u00fcn. Ayr\u0131ca, h\u00fck\u00fcmetin bu politikalar\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmas\u0131 da b\u00fcy\u00fck \u00f6nem arz ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Hayvan yemi i\u00e7in kendi m\u0131s\u0131r\u0131n\u0131 \u00fcretme potansiyeli olan bir \u00fclkenin yem ama\u00e7l\u0131 GDO\u2019lu m\u0131s\u0131ra teslim olmas\u0131 bu yanl\u0131\u015f politikalara verilebilecek en iyi \u00f6rneklerden biri. Ayr\u0131ca organik pazarlardaki organik taze sebze ve meyve fiyatlar\u0131n\u0131n Avrupa \u00fclkelerindeki fiyatlara g\u00f6re \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. Burada as\u0131l sorun, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ekonomik krize paralel olarak al\u0131m g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn her ge\u00e7en g\u00fcn azalmas\u0131. Sa\u011fl\u0131kl\u0131, ekolojik g\u0131da \u00fcretimi do\u011fru politikalar ile te\u015fvik edilirse artacak s\u00fcr\u00fcm ve d\u00fc\u015fecek lojistik maliyetler ile birlikte \u00fcr\u00fcnler de ucuzlayacakt\u0131r. Ayr\u0131ca sa\u011fl\u0131k ve \u00e7evre maliyetleri, su, toprak, biyolojik \u00e7e\u015fitlilik ba\u015fta olmak \u00fczere, uzun vadeli etkiler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda end\u00fcstriyel tar\u0131m\u0131n daha pahal\u0131 oldu\u011funu da g\u00f6rebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.gazetekadikoy.com.tr\/images\/upload\/9-ZEHYRSYZ_SOFRA_7.jpeg\" alt=\"\"\/><\/figure>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>\u201cASIL SORUN A\u00c7LIK DE\u011e\u0130L, A\u00c7G\u00d6ZL\u00dcL\u00dcK\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>B\u00f6yle bir zamanda zehirsiz g\u0131daya eri\u015fim m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? Yoksa siz bir \u00fctopyay\u0131 m\u0131 bir par\u00e7a da olsun hayata ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsunuz?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Zehirsiz g\u0131da bir \u00fctopya de\u011fil, m\u00fcmk\u00fcn. D\u00fcnyada oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye\u2019de de bir\u00e7ok \u00fcretici do\u011fa dostu ve zehirsiz g\u0131da \u00fcreterek t\u00fcketiciler ile bulu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ukurova\u2019da, S\u00f6ke Ovas\u0131\u2019nda bug\u00fcn bu imkans\u0131z olabilir. Ancak entegre zararl\u0131 y\u00f6netimi ile pestisitleri azalt\u0131rken verim art\u0131\u015f\u0131n\u0131 sa\u011flamak m\u00fcmk\u00fcn. \u00d6rne\u011fin, \u0130sve\u00e7 bu teknik ve y\u00f6ntemler sayesinde pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131, \u00f6nceki y\u0131llara k\u0131yasla yar\u0131 yar\u0131ya azaltmay\u0131 ba\u015fard\u0131. D\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen pirin\u00e7 \u00fcreticilerinden Endonezya ise 1986 y\u0131l\u0131nda pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltmaya y\u00f6nelik destek ve \u00e7ift\u00e7i e\u011fitimine dayal\u0131 entegre zararl\u0131 y\u00f6netimi uygulamas\u0131 ile, pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131 alt\u0131 y\u0131lda y\u00fczde 62 oran\u0131nda azaltt\u0131 ve ayn\u0131 d\u00f6nemde \u00fcr\u00fcn verimlili\u011finde y\u00fczde 10 art\u0131\u015f sa\u011flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de de durum farkl\u0131 de\u011fil. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, T\u00fcrkiye\u2019nin ekilebilir alanlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 76\u2019s\u0131nda yap\u0131lacak organik tar\u0131mdan elde edilecek bitkisel ve hayvansal \u00fcr\u00fcnlerin T\u00fcrkiye n\u00fcfusunu besleyebilece\u011fini kan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Pestisitsiz bir tar\u0131ma ge\u00e7i\u015f m\u00fcmk\u00fcn ama zaman alacak bir s\u00fcre\u00e7. Ancak bunun i\u00e7in \u00f6nce bu konuda b\u00fct\u00fcnc\u00fcl ve uzun vadeli yakla\u015f\u0131m ile tar\u0131m politikalar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi gerekiyor. Alternatif tar\u0131m teknikleri, uygulamalar\u0131 ve sistemleri konusunda ARGE \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve bu konuda destekleme politikalar\u0131na ihtiya\u00e7 var.<\/p>\n\n\n\n<p>Tar\u0131mda verimlilik, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, ekonomik tart\u0131\u015fmalar yap\u0131l\u0131rken sa\u011fl\u0131k, biyolojik \u00e7e\u015fitlilik, pestisitlerin ve metabolitlerin onlarca y\u0131l do\u011fada \u00f6zellikle su kaynaklar\u0131nda varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor olmalar\u0131, iklim gibi di\u011fer canl\u0131lar ve \u00e7evresel zararlar\u0131 ve maliyetler genellikle hesaplara kat\u0131lmaz. Bize pestisitleri sunan Ye\u015fil Devrim\u2019in en b\u00fcy\u00fck arg\u00fcman\u0131 \u201ca\u00e7l\u0131k sorununa \u00e7are olmak\u201d iken, bu konudaki tutars\u0131zl\u0131k D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6)\u2019n\u00fcn raporlar\u0131nda 2014 y\u0131l\u0131ndan beri artan a\u00e7l\u0131k ve yetersiz beslenme verileri ile g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>As\u0131l sorun a\u00e7l\u0131k de\u011fil, a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fckt\u00fcr. A\u00e7l\u0131\u011f\u0131n en \u00f6nemli sebebi g\u0131daya ula\u015f\u0131m ve eri\u015fim problemleri, israf ve \u00f6z\u00fcnde g\u0131da adaletsizli\u011finde yatmaktad\u0131r. Pestisit piyasas\u0131, be\u015f \u015firketin (Bayer, BASF, Syngenta, FMC ve Corteva) hakimiyeti alt\u0131nda. D\u00fcnyadaki pestisit sat\u0131\u015f verilerinin analiz edilmesi sonucunda, bu be\u015f \u015firketin k\u00fcresel tar\u0131m zehiri (pestisit) pazar\u0131n\u0131n y\u00fczde 65\u2019ini elinde bulundurdu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu \u015firketler 2018 y\u0131l\u0131nda, kanser veya \u00fcreme sorunu gibi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 belirtilen ve DS\u00d6\u2019n\u00fcn \u201cy\u00fcksek seviyede tehlikeli\u201d olarak s\u0131n\u0131fland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 etken maddeleri i\u00e7eren \u00fcr\u00fcn sat\u0131\u015f\u0131ndan 4,8 milyar dolar, yani toplam gelirlerinin y\u00fczde 35\u2019ini elde etti. Ayn\u0131 \u015firketler uluslararas\u0131 tohum ticaretinin y\u00fczde 61 gibi b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da ellerinde bulundurarak g\u0131da g\u00fcvenli\u011fimizi tehdit ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>* D\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye\u2019de zehirsiz g\u0131dalara eri\u015fim i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen tar\u0131m politikalar\u0131 ne durumda? D\u00fcnya ve T\u00fcrkiye tehlikenin fark\u0131nda m\u0131?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnyada organik tar\u0131m pazar\u0131 h\u0131zla b\u00fcy\u00fcyor. Zehirsiz g\u0131da talebi ile birlikte agroekolojik ve do\u011fa dostu uygulamalar da g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e yayg\u0131nla\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>2020 Avrupa Komisyonu taraf\u0131ndan 20 May\u0131s D\u00fcnya Ar\u0131 G\u00fcn\u00fc\u2019nde yay\u0131mlanan \u00c7iftlikten \u00c7atala (F2F) ve Biyo\u00e7e\u015fitlilik (BDS) strateji dok\u00fcmanlar\u0131, mevcut g\u0131da \u00fcretiminin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclemez oldu\u011funu kabul ederek; biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fi ve toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 Avrupa G\u0131da Politikas\u0131\u2019n\u0131n merkezine alan ve pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltmaya y\u00f6nelik hedefler belirledi. Hem F2F hem de BDS\u2019de ortaya konan \u00e7aba ile 2030 y\u0131l\u0131na kadar pestisitlerin genel kullan\u0131m\u0131n\u0131n ve y\u00fcksek derecede tehlikeli pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131n %50 azalt\u0131lmas\u0131, pestisitlerin agroekolojik uygulamalarla de\u011fi\u015ftirilmesi, 2030 y\u0131l\u0131na kadar AB\u2019nin tar\u0131m arazilerinin %25\u2019inin organik tar\u0131ma ayr\u0131lmas\u0131 ve nihayetinde pestisitlerin AB kentsel ye\u015fil alanlar\u0131nda da yasaklanmas\u0131 hedeflendi.<\/p>\n\n\n\n<p>Biz de Zehirsiz Sofralar projemiz kapsam\u0131nda pestisitlerin yasaklanmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz Zehirsiz Kampanya\u2019n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na T\u00fcrkiye\u2019de 2030 y\u0131l\u0131na kadar zehirsiz tar\u0131ma nas\u0131l ge\u00e7ilebilece\u011fine dair \u00f6nerilerimizin yer ald\u0131\u011f\u0131 \u201c<a href=\"http:\/\/zehirsizsofralar.org\/zehirsiz-sofralar-icin-yol-haritasi\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\">Zehirsiz Sofralar \u0130\u00e7in Yol Haritas\u0131<\/a>\u201dn\u0131 sunduk.<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>Leyla Alp<strong>\u2019in haberi 11 Kas\u0131m 2021\u2019de Gazete Kad\u0131k\u00f6y<\/strong><\/strong><strong>\u2019de yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-button\"><a class=\"wp-block-button__link has-text-color has-very-dark-gray-color has-background has-luminous-vivid-amber-background-color\" href=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/destek-olun\/\"><strong>Bu\u011fday Derne\u011fi\u2019nin ekolojik ya\u015fam i\u00e7in y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmalara kat\u0131lmak ve destek olmak i\u00e7in t\u0131klay\u0131n.<\/strong> <\/a><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011funu sand\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u00e7ok besin maddesinin asl\u0131nda zehir oldu\u011funu, sofram\u0131za g\u0131da diye zehir koydu\u011fumuzu biliyor muydunuz? Tar\u0131m ve g\u0131da sekt\u00f6r\u00fcnde kullan\u0131lan pestisit nedeniyle sadece insanlar de\u011fil hayvanlar ve do\u011fa da zehirleniyor. R\u00f6portaj: Leyla Alp&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":284719,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[781,337],"tags":[573,579,101,328],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284714"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=284714"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284714\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":284718,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/284714\/revisions\/284718"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/284719"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=284714"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=284714"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=284714"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}