{"id":284577,"date":"2022-01-15T14:54:51","date_gmt":"2022-01-15T11:54:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=284577"},"modified":"2022-02-12T12:09:35","modified_gmt":"2022-02-12T09:09:35","slug":"pestisitlerden-kurtul","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/pestisitlerden-kurtul\/","title":{"rendered":"\ufeffEkolojik ya\u015fama ilk ad\u0131m: Pestisitlerden kurtul"},"content":{"rendered":"\n

\u0130nsanlar\u0131n g\u0131das\u0131na, \u201cpest\u201dler, yani \u201czararl\u0131lar\u201d ortak olmas\u0131n diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Ancak bug\u00fcn geldi\u011fimiz noktada, pestisitlerin neden oldu\u011fu \u00e7evre y\u0131k\u0131m\u0131, tar\u0131msal biyo\u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131 ve hastal\u0131klar, k\u0131rsal topluluklar\u0131n ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcle\u015ftirmi\u015ftir.<\/strong>
<\/p>\n\n\n\n

Yaz\u0131: <\/em><\/strong>Yasemin Kire\u00e7 – Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi E\u011fitmeni<\/em>
<\/p>\n\n\n\n

Size bir \u015fey itiraf edece\u011fim, ben hayat\u0131m\u0131n \u00be\u2019\u00fcn\u00fc kar\u0131ncalar, ar\u0131lar ve sivrisinekler haricindeki b\u00f6ceklerden, eklembacakl\u0131lardan korkarak ge\u00e7irdim. Bir fobi gibi de\u011fildi belki ama \u00f6r\u00fcmcek g\u00f6r\u00fcnce \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 basard\u0131m. Karafatma m\u0131!? Aman Allah\u2019\u0131m! Hamamb\u00f6ce\u011fi ne kadar h\u0131zl\u0131 hareket ediyor \u00f6yle, ka\u00e7mayay\u0131m da ne yapay\u0131m, akrep deseniz, \u00f6ld\u00fcr\u00fcr bile\u2026 Thor Hanson, \u201cAr\u0131lar\u0131n Bildikleri\u201d kitab\u0131nda \u201cb\u00f6ceklere kar\u015f\u0131 tutumumuzu en iyi ifade eden \u015fey, halihaz\u0131rda y\u0131ll\u0131k 65 milyar dolar\u0131 a\u015fan pestisit harcamas\u0131d\u0131r herhalde\u201d diyor. Belki bu sat\u0131rlar\u0131 okuyan sizler bu konuda daha bilin\u00e7li ve iyi niyetlisiniz ama bu rakam\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fun bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ok net ortaya koydu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. 
<\/p>\n\n\n\n

Otuzuncu do\u011fum g\u00fcn\u00fcmde, bir arkada\u015f\u0131m bana otuzdan sonra hayat\u0131mda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fiklikler olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015fti, g\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcm, otuz sadece bir rakam. O zaman ne demek istedi\u011fini ge\u00e7ti\u011fimiz on y\u0131la bak\u0131nca \u015fimdi anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum ve hak veriyorum, hayat\u0131mda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fiklikler oldu. Korktu\u011fum canl\u0131lara bile sayg\u0131 g\u00f6stermeyi \u00f6\u011frendim. Bir g\u00fcnde olmad\u0131 tabii, uzun ve \u00e7ok ayd\u0131nlat\u0131c\u0131 bir s\u00fcre\u00e7ti. \u00d6ncelikle \u201cekosistemi\u201d g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131m, sonra da \u201cekosistemi\u201d \u00f6\u011frenmeye ba\u015flad\u0131m; biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin reng\u00e2renk bir \u015fey oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm ama konuyu fazla dalland\u0131r\u0131p budakland\u0131rmayay\u0131m, yoksa sayfalarca yazabilirim. 
<\/p>\n\n\n\n

Biraz \u00f6nce kar\u0131ncalar, ar\u0131lar ve sivrisinekler hari\u00e7 demi\u015ftim. G\u00f6zlemlerime dayanarak s\u00f6yl\u00fcyorum, kar\u0131ncalardan pek kimse korkmaz; sivrisinekleri kimse sevmez ama korkmaz; ar\u0131lardan ise korkan \u00e7ok ama bir yandan da uzaktan sevilirler, a\u011fz\u0131m\u0131z\u0131 tatland\u0131ran, bize \u015fifa olan bal, ar\u0131lara da sempati duymam\u0131z\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Bu sempati sayesinde, son y\u0131llarda bir \u00e7o\u011fumuzun g\u00f6z\u00fcn\u00fc a\u00e7an olaylardan biri artan ve a\u00e7\u0131klanamayan ar\u0131 \u00f6l\u00fcmleri oldu. Albert Einstein\u2019a atfedilen bir s\u00f6z var: \u201cE\u011fer ar\u0131lar yery\u00fcz\u00fcnden kaybolursa insan\u0131n sadece 4 y\u0131l \u00f6mr\u00fc kal\u0131r.\u201d Bunu asl\u0131nda genel olarak biyo\u00e7e\u015fitlilik i\u00e7in s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Biyo\u00e7e\u015fitlilik kaybolduk\u00e7a, d\u00fcnya \u00fczerinde varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z tehlikeye giriyor. 
<\/p>\n\n\n\n

Peki, biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki en b\u00fcy\u00fck tehdit nedir? Yukar\u0131da cevab\u0131 verdim asl\u0131nda, pestisitler! Nereden \u00e7\u0131kt\u0131 bu pestisitler diye sorabilirsiniz, hemen a\u00e7\u0131klayay\u0131m: Ye\u015fil Devrim. 1960\u2019larda artan n\u00fcfus ile birlikte h\u00fck\u00fcmetler bir anda panik yap\u0131yor ve bu kadar insan\u0131 nas\u0131l besleyece\u011fiz demeye ba\u015fl\u0131yor, \u00e7ift\u00e7ileri y\u00fcksek girdili teknolojiler konusunda te\u015fvik ediyor, ba\u015flang\u0131\u00e7ta bedava tohum, g\u00fcbre ve pestisit temin ediyor. \u0130nsanlar\u0131n g\u0131das\u0131na, \u201cpest\u201dler, yani \u201czararl\u0131lar\u201d ortak olmas\u0131n diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Ancak bug\u00fcn geldi\u011fimiz noktada, pestisitlerin neden oldu\u011fu \u00e7evre y\u0131k\u0131m\u0131, tar\u0131msal biyo\u00e7e\u015fitlilik kayb\u0131 ve hastal\u0131klar, k\u0131rsal topluluklar\u0131n ya\u015fam ko\u015fullar\u0131n\u0131 k\u00f6t\u00fcle\u015ftirmi\u015ftir. 
<\/p>\n\n\n\n

B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 neden anlat\u0131yorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc pestisitlerin bir \u00e7e\u015fidi hemen hemen hepimizin evinde bulunuyor, bunlara \u201cbiyosidal \u00fcr\u00fcnler\u201d diyoruz. T.C. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n web sitesinden al\u0131nt\u0131 yap\u0131yorum: 
<\/p>\n\n\n\n

\u201cBiyosit, kelime anlam\u0131 olarak biyolojik bir varl\u0131\u011f\u0131 \u00f6ld\u00fcren, canl\u0131 \u00f6ld\u00fcren, canl\u0131k\u0131ran demektir. Biyosidal \u00fcr\u00fcnler, i\u00e7erdikleri aktif madde ya da maddeler sayesinde zararl\u0131 olarak kabul edilen bakteri, vir\u00fcs, mantar gibi mikroorganizmalar, hamam b\u00f6ce\u011fi, kene, karasinek, sivrisinek gibi b\u00f6cekler, fare ve s\u0131\u00e7an gibi kemirgenler \u00fczerinde kimyasal veya biyolojik etki g\u00f6sterirler. Bu sayede biyosidal \u00fcr\u00fcnler zararl\u0131 organizmalar\u0131n hareketlerini k\u0131s\u0131tlayabilir, uzakla\u015ft\u0131rabilir, zarars\u0131z k\u0131labilir ya da yok edebilirler.\u201d
<\/p>T.C. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131<\/strong><\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

Bu\u011fday Derne\u011fi\u2019nin \u201cBah\u00e7ecili\u011fe Giri\u015f ve Ekolojik Ya\u015fam\u0131n Temelleri\u201d etkinliklerinde \u00e7o\u011fu zaman herkese evlerinde kulland\u0131klar\u0131, \u201cb\u00f6cek ilac\u0131\u201d olarak bildi\u011fimiz ama asl\u0131nda \u201czehir\u201d olan bu biyosidal \u00fcr\u00fcnleri dikkatli kullanmalar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorum. Korktu\u011fumuz bir \u00f6r\u00fcmce\u011fi, sevmedi\u011fimiz bir sivrisine\u011fi \u00f6ld\u00fcr\u00fcrken asl\u0131nda \u00e7ok daha fazlas\u0131na zarar verdi\u011fimizi art\u0131k fark etmemiz gerekiyor.
<\/p>\n\n\n\n

Biyosidal \u00fcr\u00fcnler, \u00e7o\u011funlukla p\u00fcsk\u00fcrt\u00fclerek kullan\u0131l\u0131yor. Havayla yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, partik\u00fcller g\u00f6z\u00fcm\u00fczle g\u00f6rmedi\u011fimiz bir \u00e7ok yere yay\u0131l\u0131yor ve etki alan\u0131 sand\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck. 
<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Zehirsiz Kentler\u2019de ar\u0131c\u0131l\u0131k m\u00fcmk\u00fcn
<\/h1>\n\n\n\n

Tar\u0131m arazilerinde ve k\u0131rsal b\u00f6lgelerde pestisitler nedeniyle ar\u0131lar\u0131n say\u0131lar\u0131n\u0131n daha h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Aar\u0131 severler, ar\u0131lar\u0131 korumak i\u00e7in \u201c\u015fehirde ar\u0131c\u0131l\u0131k\u201d ak\u0131m\u0131n\u0131 ba\u015flat\u0131yorlar. Avrupa\u2019da ve Amerika\u2019da T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fundan \u00e7ok daha pop\u00fcler. \u2018Bees in the cities\u2019 (Ar\u0131lar \u015fehirde) diye bir hareket bile var, tabii oralarda pestisit ve biyosidal \u00fcr\u00fcn kullan\u0131m\u0131 \u00e7ok daha kontroll\u00fc, bir\u00e7ok \u015fehirde halka a\u00e7\u0131k parklarda ve bah\u00e7elerde kullanmak yasak. \u015eehrin g\u00f6be\u011finde bile biyo\u00e7e\u015fitlilik var ve korunuyor.
<\/p>\n\n\n\n

Bana da s\u0131k s\u0131k sorulan sorulardan biri, \u201c\u015fehirde ya\u015fayan biri ar\u0131lar i\u00e7in ne yapabilir?\u201d. \u00c7ok basit, her \u015feyden \u00f6nce pestisit ve biyosidal \u00fcr\u00fcn kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltabilir, hatta tamamen b\u0131rakabilirsiniz, kap\u0131n\u0131n yan\u0131ndaki dolapta duran o zehirli spreyden vazge\u00e7ebilirsiniz\u2026 \u0130\u015fte \u201cekolojik ya\u015fama giri\u015f\u201d i\u00e7in harika bir ilk ad\u0131m! Bununla birlikte, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme giren apartman\u0131n\u0131zda, a\u00e7\u0131k otopark yerine bah\u00e7e yap\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyebilirsiniz, bah\u00e7enizi de tozla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 b\u00fct\u00fcn b\u00f6cekleri \u00e7ekecek harika \u00e7i\u00e7eklerle donatabilirsiniz.
<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
<\/div>
<\/div>
<\/div><\/div><\/div>
<\/div>
<\/path><\/g><\/g><\/g><\/svg><\/div>
Bu g\u00f6nderiyi Instagram’da g\u00f6r<\/div><\/div>
<\/div>
<\/div>
<\/div>
<\/div><\/div>
<\/div>
<\/div><\/div>
<\/div>
<\/div>
<\/div><\/div><\/div>
<\/div>
<\/div><\/div><\/a>

Bu\u011fday Derne\u011fi (@bugday_dernegi)’in payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir g\u00f6nderi<\/a><\/p><\/div><\/blockquote>