{"id":283697,"date":"2020-10-11T09:56:08","date_gmt":"2020-10-11T06:56:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=283697"},"modified":"2021-10-12T15:04:54","modified_gmt":"2021-10-12T12:04:54","slug":"bakanliktan-kansere-evet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/bakanliktan-kansere-evet\/","title":{"rendered":"Bakanl\u0131ktan kansere davetiye"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan \u201cmuhtemel kanserojen\u201d olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan ve hormonal sisteme zarar veren tar\u0131m zehiri glifosat\u0131n yasaklanmas\u0131na dair mahkeme karar\u0131 Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve ilgili firman\u0131n itiraz\u0131 sonucu bozuldu. <\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>Sadece tar\u0131m alanlar\u0131nda de\u011fil, kentlerde de yabanc\u0131 otlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in kullan\u0131lan tar\u0131m zehiri glifosat i\u00e7in D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne ba\u011fl\u0131 Uluslararas\u0131 Kanser Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Kurumu (IARC) 2015 y\u0131l\u0131nda \u201cmuhtemel kanserojen\u201d uyar\u0131s\u0131nda bulundu. Deneylerin fareler \u00fczerinde yap\u0131lmas\u0131 ve bu farelerde kanser vakalar\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi nedeniyle \u201cmuhtemel kanserojen\u201d olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131yor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Uluslararas\u0131 Pestisit Eylem A\u011f\u0131 (PAN International) da \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rma raporlar\u0131na dayanarak, glifosat\u0131n \u201chormonal sistem bozucu\u201d etkileri gibi insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir\u00e7ok zarar\u0131na daha dikkat \u00e7ekiyor. Solundu\u011funda, a\u011f\u0131z yoluyla al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda veya deriye n\u00fcfuz etti\u011finde hormonal sistemin i\u015fleyi\u015finde zamanla bozulmalar meydana getiren maddeler i\u00e7in \u201chormonal sistem bozucu\u201d tan\u0131m\u0131 kullan\u0131l\u0131yor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Hormonal sistem bozucu pestisitler i\u00e7in g\u00fcvenli bir maruz kalma d\u00fczeyi ya da g\u00fcvenli bir doz s\u00f6z konusu de\u011fil. \u00c7ok d\u00fc\u015f\u00fck dozlarda bile maruz kal\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 zararlara yol a\u00e7abiliyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>ABD ba\u015fta olmak \u00fczere, \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerde a\u00e7\u0131lan davalar sebebi ile bu zehiri \u00fcreten firma milyarlarca dolar tazminat \u00f6demek zorunda kal\u0131rken, T\u00fcrkiye\u2019de bu zehirin yasaklanmas\u0131 i\u00e7in avukat Senih \u00d6zay ve \u00e7ift\u00e7iler Hamza Kural ile Tahsin Sezer\u2019in a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 davada mahkeme \u00f6nce yasaklama y\u00f6n\u00fcnde karar verdi, ancak Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile ilgili firman\u0131n sonucu istinafa ta\u015f\u0131mas\u0131yla ilerleyen s\u00fcre\u00e7te karar bozuldu. T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayanlar da d\u00fcnyadaki bir\u00e7ok \u00fclke vatanda\u015f\u0131 gibi bu zehirden etkilenmeye mahk\u00fbm edildi.<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Glifosat ne ilk ne de son<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki bir tar\u0131m zehirinin kanserojen oldu\u011funa dair akademik yay\u0131nlar olmas\u0131 ya da kanser konusunda g\u00fcvenilir kurumlar\u0131n de\u011ferlendirmeler yapmas\u0131, o pestisitin kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n derhal durdurulaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmiyor. Glifosat ne ilk ne de son olacak gibi duruyor. Zira, IARC\u2019\u0131n kanserojen kimyasallar\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 listede 1987 y\u0131l\u0131ndan itibaren yer almas\u0131na ra\u011fmen, Parathion Methyl 2011 y\u0131l\u0131na kadar; ayn\u0131 listede 1991 y\u0131l\u0131ndan itibaren yer almalar\u0131na ra\u011fmen Aldicarb 2008, Trifluralin ise 2013 y\u0131l\u0131na kadar \u00fclkemiz tar\u0131m\u0131nda kullan\u0131ld\u0131.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum \u015fu soruyu akla getirmekte; \u00e7ift\u00e7i, vatanda\u015f, sivil toplum, bilim insanlar\u0131 m\u0131 yetkili kurumlarca ruhsat verilen bu zehirlerin zararlar\u0131n\u0131 ispat etmek zorunda, yoksa yetkili kurumlar ba\u011f\u0131ms\u0131z, kar amac\u0131 g\u00fctmeyen kurumlara, bebekler gibi hassas gruplar\u0131, metabolitleri, kimyasallar\u0131n kokteyl etkisini, endokrin sistem bozucular\u0131, geli\u015fimsel n\u00f6ro-toksisiteyi de kapsayacak bi\u00e7imde daha kapsaml\u0131 ve uzun vadeli ara\u015ft\u0131rmalar yapt\u0131rmal\u0131 ve sonras\u0131nda m\u0131 onay vermeli?&nbsp;<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7ocuklar daha fazla etkileniyor<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>Glifosat t\u00fcm di\u011fer tar\u0131m zehirleri gibi hedef canl\u0131lardan \u00e7ok s\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ortamdaki di\u011fer canl\u0131lar\u0131, topra\u011f\u0131, suyu, orada ya\u015fayan ve beslenen canl\u0131lar\u0131, g\u0131dam\u0131z ve suyumuz arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u00fcreticilerimiz ve tar\u0131m i\u015f\u00e7ileri ba\u015fta hepimizin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkiliyor. Bu pestisitler \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n hormon ve sinir sistemine zarar verip geli\u015fim bozuklar\u0131na sebep olurken, bizlerin kanser ve daha pek \u00e7ok hastal\u0131\u011fa maruz kalmam\u0131za yol a\u00e7\u0131yor.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Tar\u0131m zehirlerinin pek \u00e7o\u011funa alternatif sa\u011fl\u0131kl\u0131, ekolojik y\u00f6ntem ve teknikler varken, agroekolojik ve organik \u00fcretim d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda h\u0131zla yayg\u0131nla\u015f\u0131rken; karar vericilerin, gerek mevcut gerekse gelecek ku\u015faklar\u0131n ve \u00e7evrelerinin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ile esenli\u011fini korumak i\u00e7in sorumlu, \u00f6nlemini ba\u015ftan alan bir y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131na sahip olmas\u0131 gerekiyor.<br><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Vakit kaybetmeden #ZehirsizSofralar<\/strong><br><\/p>\n\n\n\n<p>Bu\u011fday Derne\u011fi \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde bir araya gelen 100\u2019\u00fc a\u015fk\u0131n sivil toplum kurulu\u015funun olu\u015fturdu\u011fu Zehirsiz Sofralar Pestisit Eylem A\u011f\u0131&#8217;n\u0131n (ZSPEA) y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc Zehirsiz Sofralar projesi kapsam\u0131nda, Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na y\u00f6nelik Kas\u0131m 2019&#8217;da bir imza kampanyas\u0131 ba\u015flat\u0131ld\u0131. Zehirsiz Kampanya ile kamuoyunda pestisitlerin zararlar\u0131 konusunda fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n artt\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, karar vericilerden sofralar\u0131n zehirlerden ar\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131, tar\u0131m zehirlerinin kullan\u0131m\u0131na son verilmesi, alternatif tar\u0131m y\u00f6ntem ve tekniklerinin desteklenmesi i\u00e7in vakit kaybetmeden gereken ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 istendi.<br><\/p>\n\n\n\n<p>ZSPEA, bug\u00fcne kadar 160 bini a\u015fk\u0131n imza deste\u011fine ula\u015fan ve 25 pestisit etken maddesinin yasaklanmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayan Zehirsiz Kampanya&#8217;y\u0131, Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na y\u00f6nelik \u015fu taleplerle s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor:<br><\/p>\n\n\n\n<p>1-D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan \u201cson derece tehlikeli\u201d, \u201cy\u00fcksek seviyede tehlikeli\u201d ve \u201cmuhtemel kanserojen\u201d olarak belirlenen ve tar\u0131mda kullan\u0131lan 9 etken madde (ethoprophos, beta-cyfluthrin, zeta-cypermethrin, fenamiphos, formetanate X formetanate hydrochloride, tefluthrin, zinc phosphide, glyphosate, malathion) \u00f6ncelikle ve acilen yasaklans\u0131n.<br><\/p>\n\n\n\n<p>2-Pestisitlerin tamam\u0131n\u0131n 2030 y\u0131l\u0131na kadar yasaklanmas\u0131, do\u011fa dostu, zehirsiz y\u00f6ntemlerle tar\u0131msal \u00fcretim yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan gerekli ad\u0131mlar at\u0131ls\u0131n; do\u011fa dostu tar\u0131m y\u00f6ntemleri ve bu y\u00f6ntemlerle tar\u0131m yapan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcreticiler desteklensin; \u00fcreticileri do\u011fa dostu, zehirsiz y\u00f6ntemler kullanmaya te\u015fvik edecek politikalar uygulans\u0131n.<br><\/p>\n\n\n\n<p>3-T\u00fcrkiye\u2019de tar\u0131m ve g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinde kullan\u0131lan pestisitlerle ilgili denetimler art\u0131r\u0131ls\u0131n, elde edilen denetim sonu\u00e7lar\u0131yla ilgili \u015feffafl\u0131k sa\u011flans\u0131n.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Kampanya linki: <a href=\"https:\/\/www.change.org\/p\/t-c-tar%C4%B1m-ve-orman-bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1-t%C3%BCm-canl%C4%B1lar-i%C3%A7in-zehirsiz-sofralar-tar%C4%B1m-zehirleri-yasaklans%C4%B1n-tctarim?recruiter=1020594027&amp;utm_source=share_petition&amp;utm_medium=copylink&amp;utm_campaign=share_petition\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\">Change.org\/ZehirsizSofralar<\/a><br><\/p>\n\n\n\n<p>Zehirsiz Sofralar Web Sitesi: <a href=\"http:\/\/www.zehirsizsofralar.org\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\">www.zehirsizsofralar.org<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc taraf\u0131ndan \u201cmuhtemel kanserojen\u201d olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan ve hormonal sisteme zarar veren tar\u0131m zehiri glifosat\u0131n yasaklanmas\u0131na dair mahkeme karar\u0131 Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve ilgili firman\u0131n itiraz\u0131 sonucu bozuldu. Sadece tar\u0131m alanlar\u0131nda de\u011fil, kentlerde&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":283705,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,337],"tags":[944,945,946,522,913,328],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283697"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=283697"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283697\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":283704,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283697\/revisions\/283704"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/283705"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=283697"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=283697"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=283697"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}