{"id":283661,"date":"2021-10-09T05:52:29","date_gmt":"2021-10-09T02:52:29","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=283661"},"modified":"2021-10-15T20:03:49","modified_gmt":"2021-10-15T17:03:49","slug":"zehirsiz-kentler-istiyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/zehirsiz-kentler-istiyoruz\/","title":{"rendered":"Zehirsiz Kentler istiyoruz"},"content":{"rendered":"\n

Oturdu\u011funuz sitenin bah\u00e7esinde dinlenirken, yemye\u015fil \u00e7imle kapl\u0131 parkta piknik yaparken ya da \u00e7imenlerin \u00fczerinde \u00e7ocu\u011funuzla oynarken yava\u015f yava\u015f zehirleniyor olabilirsiniz. <\/strong>
<\/p>\n\n\n\n

Tar\u0131m zehirleri i\u00e7inde en \u00e7ok kullan\u0131lan ot \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcler (herbisitler), muhtemel kanserojen olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131na ve \u00f6zellikle \u00e7ocuklar\u0131n hormon sistemini alt\u00fcst etmesine ra\u011fmen kentlerde de kullan\u0131l\u0131yor. 
<\/p>\n\n\n\n

Glifosat, kentlerde ve end\u00fcstriyel tar\u0131mda en \u00e7ok kullan\u0131lan pestisit etken maddelerinden biri. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne ba\u011fl\u0131 Uluslararas\u0131 Kanser Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Kurumu, 2015 y\u0131l\u0131nda  glifosat i\u00e7in \u201cmuhtemel kanserojen\u201d uyar\u0131s\u0131nda bulundu. Uluslararas\u0131 Pestisit Eylem A\u011f\u0131 (PAN International), \u00e7e\u015fitli ara\u015ft\u0131rma raporlar\u0131na dayanarak glifosat\u0131n insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan ba\u015fka bir\u00e7ok zarar\u0131na dikkat \u00e7ekiyor. (1)
<\/p>\n\n\n\n

ABD ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerde a\u00e7\u0131lan davalar sebebiyle, glifosat \u00fcreten firma milyarlarca dolar tazminat \u00f6demek zorunda kal\u0131rken, T\u00fcrkiye\u2019de bu zehirin yasaklanmas\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131lan davada mahkeme \u00f6nce yasaklama y\u00f6n\u00fcnde karar verdi, ancak Tar\u0131m ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve ilgili firman\u0131n sonucu istinafa ta\u015f\u0131mas\u0131yla ilerleyen s\u00fcre\u00e7te karar bozuldu. T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayanlar da d\u00fcnyadaki bir\u00e7ok \u00fclke vatanda\u015f\u0131 gibi bu zehirden etkilenmeye mahk\u00fbm edildi. 
<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Biyosidal \u00fcr\u00fcnler insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve do\u011fal varl\u0131klar\u0131 tehdit ediyor
<\/h1>\n\n\n\n

Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re, kentsel alanlarda kullan\u0131lan pestisitler, tar\u0131m alanlar\u0131nda oldu\u011fundan daha yo\u011fun bir bi\u00e7imde yeralt\u0131 sular\u0131na kar\u0131\u015f\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de i\u00e7me suyu ar\u0131tma tesislerine ula\u015fan sularda saptanan 49 mikrokirleticinin 33\u2019\u00fcn\u00fcn pestisit oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. (2)
<\/p>\n\n\n\n

Parklar, okullar, siteler, yol kenarlar\u0131, piknik alanlar\u0131 ve ticari alanlar dahil pek \u00e7ok yerde tar\u0131m zehirleri ile ayn\u0131 aktif maddelere sahip, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan ruhsatland\u0131r\u0131lan biyosidal \u00fcr\u00fcnler* kullan\u0131l\u0131yor. 2018 y\u0131l\u0131nda, \u0130talya\u2019da, G\u00fcney Tirol\u2019deki 19 \u00e7ocuk oyun alan\u0131ndan, d\u00f6rt okul bah\u00e7esinden ve bir pazar yerinden al\u0131nan 96 \u00e7im \u00f6rne\u011fi pestisitlerin ya\u015fam alanlar\u0131na nas\u0131l yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. (3) G\u00fcney Tirol Eyaleti Sa\u011fl\u0131k Hizmetleri taraf\u0131ndan analiz edilen \u00f6rneklere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, d\u00fc\u015f\u00fck miktarlarda olsa da tespit edilen 32 pestisit etken maddesinin %76\u2019s\u0131nda endokrin sistemi bozucu kimyasallar bulundu\u011fu belirtiliyor. 2018\u2019de \u0130ngiltere\u2019de yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma ise, \u00fclkenin t\u00fcm \u015fehirlerinde 38 farkl\u0131 pestisitin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi. Bu pestisitlerin \u00e7o\u011funun herbisit (bir k\u0131sm\u0131 olas\u0131 ya da muhtemel kanserojen) oldu\u011fu, ancak listede fungisitler, insektisitler ve bitki b\u00fcy\u00fcme d\u00fczenleyicilerin de bulundu\u011fu a\u00e7\u0131kland\u0131. (4)
<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Hamile kad\u0131nlar\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131 daha \u00e7ok etkiliyor
<\/h1>\n\n\n\n

Konvansiyonel g\u0131dalar ile s\u00fcrekli olarak maruz kal\u0131nan zehirli kimyasallar\u0131n, geli\u015fme \u00e7a\u011f\u0131ndakiler i\u00e7in etkisi \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck. ABD \u00c7evre Koruma Ajans\u0131\u2019na g\u00f6re, \u201cNispeten k\u00fc\u00e7\u00fck boyutlar\u0131 nedeniyle, ayn\u0131 miktardaki bir kimyasal\u0131n bir \u00e7ocuk i\u00e7in, yeti\u015fkinlere k\u0131yasla 10 kat daha fazla toksik olmas\u0131 muhtemel.\u201d
<\/p>\n\n\n\n

2017 y\u0131l\u0131nda BM \u0130nsan Haklar\u0131 Konseyi\u2019ne sunulan G\u0131da Hakk\u0131 \u00d6zel S\u00f6zc\u00fcs\u00fc Schutter\u2019in raporu da tar\u0131m zehirlerinin bebeklere y\u00f6nelik risklerine dikkat \u00e7ekiyor: \u201cPestisitlere maruz kalan hamile kad\u0131nlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck yapma, erken do\u011fum ve do\u011fu\u015ftan gelen bozukluklarla kar\u015f\u0131la\u015fma riski daha y\u00fcksek. Yeni do\u011fanlar\u0131n g\u00f6bek kordonu ve ilk d\u0131\u015fk\u0131lar\u0131nda bir\u00e7ok tar\u0131m zehirinden olu\u015fan bir kar\u0131\u015f\u0131m bulunuyor. Hamile kad\u0131nlardan aktar\u0131lan pestisit etkileri, l\u00f6semi ve di\u011fer kanser t\u00fcrlerinin yan\u0131 s\u0131ra, otizm ve solunum hastal\u0131klar\u0131 riskini de art\u0131r\u0131yor.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Sofradaki g\u0131daya ve musluk suyuna kadar gelen, anne s\u00fct\u00fcnde rastlanan, \u00e7ocuklar\u0131n hormon ve sinir sistemine zarar veren, geli\u015fim bozukluklar\u0131na sebep olan; dolay\u0131s\u0131yla kanser gibi pek \u00e7ok hastal\u0131\u011fa yol a\u00e7an bu herbisitlerin ve pestisitlerin kentlerde kullan\u0131m\u0131na kimin karar verdi\u011fi; belediyeler, \u00f6zel sekt\u00f6r ve site y\u00f6netimlerinin bu zehirleri neden h\u00e2l\u00e2 kulland\u0131\u011f\u0131 merak konusu. Oysa kald\u0131r\u0131mlarda veya bo\u015f arazilerde \u00e7\u0131kan bitkilere m\u00fcdahale etmeyip oldu\u011fu gibi b\u0131rakmak daha ekolojik, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve ekonomik. \u00dcstelik gerekli oldu\u011fu durumlarda mekanik ve fiziksel alternatif teknikler ve ekipman ile mal\u00e7lama, buhar ve s\u0131cak k\u00f6p\u00fck uygulamalar\u0131 gibi bir\u00e7ok alternatif y\u00f6ntem bulunuyor. (5)
<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u201cBelediyelere ve halk\u0131m\u0131za \u00e7a\u011fr\u0131da bulunuyoruz\u201d
<\/h1>\n\n\n\n

Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi, Avrupa Pestisit Eylem A\u011f\u0131 (PAN Europe) ortakl\u0131\u011f\u0131 ve Zehirsiz Sofralar Pestisit Eylem A\u011f\u0131 (ZSPEA) i\u015fbirli\u011fiyle 1 Nisan 2021\u2019de ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ve AB Sivil Toplum Diyalo\u011fu Program\u0131 VI kapsam\u0131nda desteklenen \u201cZehirsiz Kentlere Do\u011fru\u201d projesi ile, kentlerde kullan\u0131lan pestisit ve biyosidal \u00fcr\u00fcnlerin zararlar\u0131na dikkat \u00e7ekerken, bu kimyasallara alternatif olan sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve ekolojik \u00f6nerileri belediyeler ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde yayg\u0131nla\u015ft\u0131rmay\u0131 planl\u0131yor.
<\/p>\n\n\n\n

AB Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik Stratejisi, 2030 y\u0131l\u0131 itibari ile hassas olarak nitelendirilen kentsel ye\u015fil alanlarda pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131 tamamen kald\u0131rmay\u0131 hedefliyor. Avrupa ve d\u00fcnyada bir\u00e7ok belediye, b\u00f6lge veya \u00fclke, kendi vatanda\u015flar\u0131 i\u00e7in bu konuda \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131yor:<\/p>\n\n\n\n

– Fransa\u2019da 1 Ocak 2017 tarihi itibar\u0131yla yerel y\u00f6netimler, kamu kurulu\u015flar\u0131 ve devletin, park gibi ye\u015fil alanlarda pestisit kullanmas\u0131 yasakland\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla, Frans\u0131z belediyeleri bu alanlarda pestisit kullanamaz. 2019’dan itibaren \u00f6zel bah\u00e7elerde de pestisit kullan\u0131m\u0131 yasakland\u0131. Yasak, 2022’de mezarl\u0131klar, spor sahalar\u0131, kamp alanlar\u0131 ve halk\u0131n eri\u015febildi\u011fi di\u011fer \u00f6zel alanlar\u0131 da kapsayacak \u015fekilde geni\u015fletilecek.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

– L\u00fcksemburg\u2019ta 1 Ocak 2016’dan itibaren kamusal alanlarda pestisit kullan\u0131m\u0131n\u0131 durdurma karar\u0131 al\u0131nd\u0131.<\/p>\n\n\n\n

– Almanya’da, pestisit yasas\u0131na g\u00f6re, tar\u0131m d\u0131\u015f\u0131 arazilerde -istisnai durumlar haricinde- pestisitlerin kullan\u0131lmas\u0131 yasakland\u0131.
<\/p>\n\n\n\n

Proje kapsam\u0131nda belediyeler ile ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u201cDurum Analiz Anketi\u201d ve yap\u0131lan birebir g\u00f6r\u00fc\u015fmeler, benzer \u00e7al\u0131\u015fma, \u00e7aba ve niyetlerin T\u00fcrkiye\u2019deki pek \u00e7ok belediye i\u00e7in de s\u00f6z konusu oldu\u011funu g\u00f6steriyor.
<\/p>\n\n\n\n

Bu\u011fday Derne\u011fi, sa\u011fl\u0131kl\u0131, biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi destekleyen, daha ye\u015fil ve ekolojik bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7in t\u00fcm belediyeleri zehirsiz kentler olmaya ve t\u00fcm halk\u0131 yak\u0131nda ba\u015flayacak \u201cZehirsiz Kentlere Do\u011fru\u201d Kampanyas\u0131’n\u0131n takip\u00e7isi ve destek\u00e7isi olmaya davet ediyor. <\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

*Biyosidal \u00fcr\u00fcnler, i\u00e7erdikleri aktif madde ya da maddeler sayesinde zararl\u0131 olarak kabul edilen bakteri, vir\u00fcs, mantar gibi mikroorganizmalar, hamam b\u00f6ce\u011fi, kene, karasinek, sivrisinek gibi b\u00f6cekler, fare ve s\u0131\u00e7an gibi kemirgenler \u00fczerinde zararl\u0131 organizmalar\u0131n hareketlerini k\u0131s\u0131tlayan, uzakla\u015ft\u0131ran, zarars\u0131z k\u0131lan ya da yok eden kimyasal veya biyolojik etki g\u00f6steren \u00fcr\u00fcnlerdir.<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

(1) www.pan-uk.org<\/a><\/p>\n\n\n\n

(2) Sar\u0131o\u011flu, M. ve Giresunlu, E., \u0130stanbul \u0130\u00e7me Suyu Kaynaklar\u0131 ve \u0130\u00e7me Suyu Ar\u0131tma Tesislerinde Konvansiyonel Olmayan Parametreler. \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi ve Su Y\u00f6netimi Sempozyumu. 8-9 Ocak 2020. \u0130stanbul <\/p>\n\n\n\n

(3) https:\/\/enveurope.springeropen.com<\/a><\/p>\n\n\n\n

(4) www.pan-uk.org<\/a><\/p>\n\n\n\n

(5) www.zehirsizkentler.org<\/a><\/p>\n\n\n\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Oturdu\u011funuz sitenin bah\u00e7esinde dinlenirken, yemye\u015fil \u00e7imle kapl\u0131 parkta piknik yaparken ya da \u00e7imenlerin \u00fczerinde \u00e7ocu\u011funuzla oynarken yava\u015f yava\u015f zehirleniyor olabilirsiniz. Tar\u0131m zehirleri i\u00e7inde en \u00e7ok kullan\u0131lan ot \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fcler (herbisitler), muhtemel kanserojen olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131na ve \u00f6zellikle…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":283786,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,336,832],"tags":[866,831],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283661"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=283661"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283661\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":283787,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283661\/revisions\/283787"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/283786"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=283661"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=283661"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=283661"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}