{"id":283481,"date":"2021-09-23T00:00:24","date_gmt":"2021-09-22T21:00:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=283481"},"modified":"2021-09-23T11:28:55","modified_gmt":"2021-09-23T08:28:55","slug":"iklim-icin-hala-umut-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/iklim-icin-hala-umut-var\/","title":{"rendered":"\u0130klim i\u00e7in h\u00e2l\u00e2 umut var"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>\u201c\u0130klim acil durumu\u201d bildirisine imza atan Dr. William Ripple, iklim krizinin y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerini ortadan kald\u0131r\u0131rsak do\u011fan\u0131n kendini iyile\u015ftirebilece\u011fini savunuyor. At\u0131lmas\u0131 gereken en \u00f6nemli ad\u0131m ise, \ufefffosil yak\u0131tlar\u0131n a\u015famal\u0131 olarak b\u0131rak\u0131l\u0131p do\u011fal kaynaklar\u0131n tercih edilmesi.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kariyeri \u2018\u2019ekoloji\u2019\u2019 alan\u0131nda \u015fekillenen ve Yellowstone Ulusal Park\u0131\u2019ndaki avc\u0131lar, avlar ve bitkiler aras\u0131ndaki ili\u015fkileri incelemek i\u00e7in y\u0131llar\u0131n\u0131 harcayan, 2017 y\u0131l\u0131nda <strong><em>\u2018\u2019iklim acil durumu\u2019\u2019<\/em><\/strong>na ilk kez de\u011finen bildiriye imza atan Dr. William Ripple\u2019a g\u00f6re iklim krizinin beraberinde getirdi\u011fi olumsuz etkiler giderek \u00e7o\u011fal\u0131yor olsa da en k\u00f6t\u00fc senaryonun ger\u00e7ekle\u015fmesini engelleyebilmemiz m\u00fcmk\u00fcn. Bu hususta at\u0131lacak en \u00f6nemli ad\u0131m, fosil yak\u0131tlar\u0131n a\u015famal\u0131 olarak b\u0131rak\u0131l\u0131p do\u011fal kaynaklar\u0131n tercih edilmesinden ge\u00e7iyor. <\/p>\n\n\n\n<p>Ripple, tecr\u00fcbe edilen son iklim olaylar\u0131n\u0131 da i\u00e7ine alan y\u0131ll\u0131k g\u00fcncellemelerin alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok ge\u00e7 kal\u0131nmadan m\u00fcdahale edilebilece\u011fini savunuyor ve ge\u00e7ti\u011fimiz temmuz ay\u0131nda yay\u0131mlanan en son g\u00fcncelleme d\u00e2hilinde k\u00fcresel \u00e7evre sorunlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7te insanl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok daha zorlu bir konuma getirerek \u00e7ok say\u0131da <strong><em>\u2018\u2019k\u0131r\u0131lma noktas\u0131\u2019\u2019<\/em><\/strong>na sebebiyet verece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u2018\u2019IPCC \u2013 H\u00fck\u00fcmetleraras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli\u2019\u2019<\/em><\/strong> ise d\u00fcnyan\u0131n be\u015f bu\u00e7uk y\u0131l i\u00e7erisinde 1,5 santigrat derecenin \u00fczerinde \u0131s\u0131nma ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda uyar\u0131larda bulunmaya devam ediyor.&nbsp;<br><\/p>\n\n\n\n<p>Buna kar\u015f\u0131n, COVID-19 vir\u00fcs\u00fcn\u00fcn yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 pandemi durumunun neden oldu\u011fu kent bazl\u0131 aksakl\u0131klar\u0131n sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131nda d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Mevcut ekonomik eylemlerini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek ad\u0131na bir f\u0131rsat arayan d\u00fcnya liderleri, \u00e7evre alan\u0131na \u00f6ncelik verip <strong><em>\u2018\u2019daha iyisini in\u015fa etme\u2019\u2019<\/em><\/strong> vaadinde bulunmas\u0131na ra\u011fmen fosil yak\u0131tlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131na devam edildi\u011fini g\u00f6rmekteyiz. <\/p>\n\n\n\n<p>Sibirya\u2019da meydana gelen orman yang\u0131nlar\u0131, Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019ndeki ekstrem \u0131s\u0131 art\u0131\u015flar\u0131, \u00c7in ve Almanya\u2019daki sel bask\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilememesi gibi \u00f6rnekler, iklim bazl\u0131 fel\u00e2ketlerin de giderek art\u0131p daha k\u00f6t\u00fc bir h\u00e2le gelece\u011fini g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor. <br><\/p>\n\n\n\n<p>Dr. Ripple, <strong><em>Global Citizen<\/em><\/strong>\u2019a verdi\u011fi deme\u00e7te, iklim krizinin olumsuz etkilerinin \u00e7ok daha \u015fiddetli bir h\u00e2le gelmesine kar\u015f\u0131n, politika yap\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n tam anlam\u0131yla eyleme ge\u00e7memesi hususunda b\u00fcy\u00fck bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. <\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcm bu olumsuzluklara ra\u011fmen h\u00e2l\u00e2 umudu oldu\u011funu s\u00f6yleyen Ripple, baz\u0131 olumlu noktalar\u0131n mevcudiyetinin de alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. Ripple, ayn\u0131 zamanda, resmi olarak iklim acil durumu ilan eden 34\u2019ten fazla \u00fclke oldu\u011funa ve bu alanda karar mekanizmas\u0131 olan 1.990 adet yetki alan\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na at\u0131fta bulunarak bu \u00fclkelerin say\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fck s\u0131\u00e7ramalar\u0131n oldu\u011funu da deme\u00e7lerine ekliyor. <br><\/p>\n\n\n\n<p>Gen\u00e7lerin \u00f6nderlik etti\u011fi d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki iklim hareketinin bir\u00e7ok vatanda\u015f ad\u0131na cesur bir eylem niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve iklim krizi konusunda bir \u015feylerin de\u011fi\u015fmesini sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla bekleyen kitlenin az\u0131msanamayacak bir b\u00fcy\u00fckl\u00fckte oldu\u011funu belirten Dr. Ripple, iklim acil durumu hususunda \u00e7al\u0131\u015fan bu tarz organizasyonlar\u0131n daha fazla g\u00fc\u00e7 kazand\u0131\u011f\u0131nda, fosil yak\u0131tlar\u0131n tercih edilmesinin olduk\u00e7a azalaca\u011f\u0131 bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131n\u0131n da meydana gelebilece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor. <br><\/p>\n\n\n\n<p>Ripple\u2019\u0131n kaleme alm\u0131\u015f oldu\u011fu makale, fosil yak\u0131tlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n b\u0131rak\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik giri\u015fimlerin 2018 ila 2020 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 6,5 milyar dolar artt\u0131\u011f\u0131n\u0131; buna kar\u015f\u0131n 2019 ila 2020 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ise fosil yak\u0131tlara y\u00f6nelik devlet s\u00fcbvansiyonlar\u0131n\u0131n %42 oran\u0131nda, 181 milyar dolar azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. <\/p>\n\n\n\n<p>Bu ekonomik de\u011fi\u015fim s\u00fcrecinde, hava kirlili\u011fine sebebiyet veren kirletici akt\u00f6rlerin neden oldu\u011fu sera gaz\u0131 sal\u0131n\u0131mlar\u0131 i\u00e7in \u00f6deme yap\u0131lmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan <strong><em>karbon fiyatland\u0131rma planlar\u0131<\/em><\/strong> kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Dr. Ripple\u2019a g\u00f6re sera gaz\u0131 sal\u0131n\u0131mlar\u0131n\u0131 en aza indirgemeyi ama\u00e7layan bu planlar ve giri\u015fimler h\u00fck\u00fcmetin n\u00fcfuzu ile h\u0131zland\u0131r\u0131lmal\u0131.&nbsp;<br><\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcm bunlara ek olarak, Ripple, iklim krizinin olumsuz etkilerini azaltmak amac\u0131yla h\u00fck\u00fcmetlerin alt\u0131 \u00f6nemli unsuru hayata ge\u00e7irmesini tavsiye ediyor: <strong><em>enerji \u00fcretimini de\u011fi\u015ftirmek, k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fc kirleticileri azaltmak, do\u011faya dayal\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcmleri geni\u015fletmek, g\u0131da \u00fcretimini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek, karbonsuz ekonomiler geli\u015ftirmek<\/em><\/strong> ve <strong><em>n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamak<\/em><\/strong>. Ripple, ayr\u0131ca, iklim kriziyle m\u00fccadelede en m\u00fchim olan konunun di\u011fer t\u00fcm eylem \u00f6gelerini kapsamas\u0131 nedeniyle <em><strong>ekonomideki acil ihtiya\u00e7lar\u0131n giderilmesi<\/strong><\/em> oldu\u011funu belirtiyor.<br><\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong><em>\u2018\u2019Kaynaklar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 olan bir gezegende s\u0131n\u0131rs\u0131z nitelikte bir ekonomik b\u00fcy\u00fcmeye sahip olamayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kabul etmemiz gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.\u2019\u2019<\/em><\/strong><\/p><cite><strong>Dr. William Ripple<\/strong> <\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n<p><strong><em>Fikrin uygulanmas\u0131n\u0131n \u0131rk\u00e7\u0131 bir ge\u00e7mi\u015fe sahip olmas\u0131 sebebiyle<\/em><\/strong>, n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamak bu \u00f6neriler aras\u0131nda en tart\u0131\u015fmal\u0131 konumda yer al\u0131yor. N\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rland\u0131rma projelerini ele\u015ftiren ki\u015filer, sorunun \u00f6z\u00fcnde insanlar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve de\u011fi\u015fmesi gereken unsurun insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7evre ile olan <strong><em>s\u00f6m\u00fcr\u00fcye dayal\u0131<\/em><\/strong> ili\u015fkisi oldu\u011funu savunuyor. <\/p>\n\n\n\n<p>Bu <strong><em>\u2018\u2019tart\u0131\u015fmal\u0131\u2019\u2019<\/em><\/strong> \u00e7\u00f6z\u00fcme dair y\u00f6neltilen ele\u015ftirileri kabul eden Dr. Ripple ise, n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131n\u0131 frenlemek ve d\u00fcnya n\u00fcfusunu kademeli olarak daha s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir d\u00fczeye indirmek i\u00e7in sosyal a\u00e7\u0131dan adil bir \u015fekilde reg\u00fclasyonlar\u0131n planlanmas\u0131 gereklili\u011fi \u00fczerinde duruyor. Ripple ayr\u0131ca, bu tart\u0131\u015fmal\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme dair k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n ve kad\u0131nlar\u0131n e\u011fitilmesinin en \u00f6nemli unsur oldu\u011funu belirtiyor. Ripple\u2019a g\u00f6re, k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131 ile kad\u0131nlar\u0131n e\u011fitilmesi ve onlara daha fazla e\u015fitlik sa\u011flanmas\u0131 d\u00e2hilinde, do\u011furganl\u0131k oranlar\u0131 otomatik olarak d\u00fc\u015fecek ve bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ile birlikte de ya\u015fam standartlar\u0131 ve mutluluk seviyeleri artacak. <br><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130klim krizinin <strong><em>k\u00fcresel e\u015fitsizli\u011fi<\/em><\/strong> de derinle\u015ftirdi\u011fini unutmamak gerekiyor. Krizden en \u00e7ok sorumlu olan insanlar, genellikle, krizin olumsuz etkilerine kar\u015f\u0131 en \u00e7ok korunan kitle iken; ekolojik ayak izi en az olan insanlar ise do\u011fal afetlerden, kurakl\u0131klardan ve ani s\u0131cakl\u0131k de\u011fi\u015fimlerinden en \u00e7ok etkilenen ki\u015filer olarak k\u00fcresel e\u015fitsizli\u011fin y\u00fck\u00fcn\u00fc ta\u015f\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n<p>Dr. William Ripple\u2019\u0131n makalesi, bu k\u00fcresel e\u015fitsizli\u011fin azalt\u0131lmas\u0131 konusunda \u0131srar ederken \u00f6zellikle fosil yak\u0131tlar\u0131n stat\u00fckosunun de\u011fi\u015ftirilmesine dair adil bir ge\u00e7i\u015f i\u00e7in daha geni\u015f bir hareketin olmas\u0131 gereklili\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor. Bu hususta, makalenin iklim krizine kar\u015f\u0131 sundu\u011fu \u00f6nc\u00fcl \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin ilk s\u0131ras\u0131nda n\u00fcfus art\u0131\u015f\u0131na dair k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 politikalar\u0131n yer almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtmekte fayda var. <\/p>\n\n\n\n<p>Son olarak, Dr. Ripple, mevcut ve olas\u0131 zararlar\u0131 s\u0131n\u0131rlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan atmosferin sera gazlar\u0131 ile kirletilmesi noktas\u0131nda ne kadar erken eyleme ge\u00e7ersek hem do\u011fan\u0131n hem de canl\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n o kadar \u00e7abuk iyile\u015fece\u011fini belirtiyor. Bu noktada, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin boyutunu s\u0131n\u0131rland\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na vakit kaybetmeden ba\u015flamak hayati bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. <\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>\u00c7eviri:<\/strong>&nbsp;Deniz Sayg\u0131<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p><strong>Kaynak: <\/strong><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Scientist Who First Warned of Climate Emergency Still Sees 'Glimmers of Hope' (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/www.globalcitizen.org\/en\/content\/climate-scientist-sees-glimmers-of-hope\/\" target=\"_blank\">Scientist Who First Warned of Climate Emergency Still Sees &#8216;Glimmers of Hope&#8217;<\/a> \u2013 Joe McCarthy, Global Citizen<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Foto\u011fraf: <\/strong>Halfpoint\/Canva<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u0130klim acil durumu\u201d bildirisine imza atan Dr. William Ripple, iklim krizinin y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerini ortadan kald\u0131r\u0131rsak do\u011fan\u0131n kendini iyile\u015ftirebilece\u011fini savunuyor. At\u0131lmas\u0131 gereken en \u00f6nemli ad\u0131m ise, \ufefffosil yak\u0131tlar\u0131n a\u015famal\u0131 olarak b\u0131rak\u0131l\u0131p do\u011fal kaynaklar\u0131n tercih edilmesi. Kariyeri&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":283485,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[800],"tags":[121,331,926,925],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283481"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=283481"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283481\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":284283,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283481\/revisions\/284283"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/283485"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=283481"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=283481"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=283481"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}