{"id":283296,"date":"2021-09-09T07:47:48","date_gmt":"2021-09-09T04:47:48","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=283296"},"modified":"2021-09-16T14:27:05","modified_gmt":"2021-09-16T11:27:05","slug":"orman-yangini-mi-ormansizlasma-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/orman-yangini-mi-ormansizlasma-mi\/","title":{"rendered":"Orman yang\u0131n\u0131 m\u0131, ormans\u0131zla\u015fma m\u0131?"},"content":{"rendered":"\n

Sadece insanlar\u0131n de\u011fil, t\u00fcm gezegenin ortak miras\u0131 olan orman ekosisteminin yang\u0131nlarda kaybedilmesi hepimizin can\u0131n\u0131 yak\u0131yor. Orman olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lan alanlar\u0131n, yanan orman alanlar\u0131ndan \u00e7ok daha fazla oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi ise, orman varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ne kadar sahiplendi\u011fimizi sorgulamam\u0131za neden oluyor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ormans\u0131zla\u015fmaya sebep olan fakt\u00f6rlere bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, iklim krizinde oldu\u011fu gibi, insan merkezli bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, t\u00fcketim odakl\u0131 ya\u015fam tarz\u0131 ve buna hizmet eden s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir olmayan bir ekonomik sistem ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve gelecekte ya\u015fanmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclen felaketler, ekosistemin \u00f6\u011felerini birer \u201ckaynak\u201d veya \u201chammadde\u201d olarak g\u00f6rmekten vazge\u00e7memiz, do\u011fayla uyumlu ya\u015fam bi\u00e7imlerini ve ya\u015fam\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fini benimsememiz i\u00e7in \u00e7a\u011fr\u0131da bulunuyor. <\/p>\n\n\n\n

Geldi\u011fimiz noktada, ekosistemi sadece korumak yeterli de\u011fil; acil bir \u015fekilde onarmak i\u00e7in mevcut olan \u00e7\u00f6z\u00fcmleri devreye sokmam\u0131z gerek. Bireyler, kurumlar ve karar vericiler olarak \u00fczerimize d\u00fc\u015feni \u00f6\u011frenmek ve bir an \u00f6nce harekete ge\u00e7mek zorunday\u0131z. <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Yanan alanlardan daha fazla orman alan\u0131 faaliyete a\u00e7\u0131l\u0131yor<\/h1>\n\n\n\n

\u00dclkemizdeki son b\u00fcy\u00fck orman yang\u0131nlar\u0131nda sadece Mu\u011fla ve Antalya\u2019da 144 bin hektar (G\u00f6k\u00e7eada\u2019n\u0131n 5 kat\u0131) orman alan\u0131 yand\u0131, 8 ki\u015fi ve bir\u00e7ok orman canl\u0131s\u0131 hayat\u0131n\u0131 kaybetti.<\/p>\n\n\n\n

Yang\u0131nlar nedeniyle yitirdi\u011fimiz ormanl\u0131k alanlardan daha fazlas\u0131, t\u00fcketim talebimizi kar\u015f\u0131lamak ve kalk\u0131nma ad\u0131na ger\u00e7ekle\u015ftirilen madencilik, enerji, \u00fcretim ve da\u011f\u0131t\u0131m faaliyetleri i\u00e7in kullan\u0131ma a\u00e7\u0131l\u0131yor. Orman Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc (OGM) verilerine g\u00f6re (2021 y\u0131l\u0131 hari\u00e7), son 9 y\u0131lda 87 bin hektar alan yanarken, 340 bin hektar alan\u0131n ormanc\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m\u0131na izin verildi. <\/p>\n\n\n\n

Ya\u015fanan son yang\u0131nlardaki b\u00fcy\u00fck kayb\u0131 hesaba katt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda dahi, ormanc\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 izinler nedeniyle kaybedilen orman alan\u0131n\u0131n yanan alanlardan daha fazla oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Verilen bu izinlerden %25\u2019i madencilik, %37\u2019si enerji ve %36\u2019s\u0131 di\u011fer alanlar\u0131 (toprak dolgu, savunma, ula\u015f\u0131m, haberle\u015fme, ileti\u015fim panosu, su, at\u0131k su, altyap\u0131, kat\u0131 at\u0131k bertaraf, sokak hayvanlar\u0131 bak\u0131mevi, mezarl\u0131k, sa\u011fl\u0131k tesisi, spor tesisi, e\u011fitim tesisi, tahsis -K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131- turistik tesis, \u00fcniversite yeri, bal\u0131k \u00fcretme tesisi, define arama, arkeolojik kaz\u0131, restorasyon, ocak, fabrika h\u0131zar \u015ferit) kaps\u0131yor. <\/sup>Hidroelektrik santraller (HES) ve k\u00f6m\u00fcrl\u00fc termik santraller gibi enerji yat\u0131r\u0131mlar\u0131 orman alan\u0131 kay\u0131plar\u0131na neden olurken, enerji nakil hatlar\u0131 yang\u0131na neden olan fakt\u00f6rler aras\u0131nda ilk 3’te yer al\u0131yor.
<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Yeni kanun koruman\u0131n yan\u0131ndan ge\u00e7miyor<\/h1>\n\n\n\n

Bir yandan ormanc\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131m izinleri nedeniyle orman alanlar\u0131 kaybedilirken, di\u011fer yandan da Manavgat yang\u0131n\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarih olan 28 Temmuz\u2019da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren 7334 say\u0131l\u0131 Turizmi Te\u015fvik Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun, orman alanlar\u0131n\u0131n turizme tahsis edilmesinin yolunu a\u00e7\u0131yor. Bu b\u00f6lgelerin yeri, mevki ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n tespit ve ilan\u0131 ise Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n karar\u0131na b\u0131rak\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Yeni kanunun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesiyle birlikte, K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Koruma ve Geli\u015fim B\u00f6lgeleri ad\u0131yla orman alanlar\u0131, k\u0131y\u0131lar ve meralar turizm yat\u0131r\u0131mlar\u0131na a\u00e7\u0131labilir hale geldi. B\u00f6ylece, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ve K\u00fclt\u00fcr ve Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131; k\u0131y\u0131lar\u0131n, ormanlar\u0131n ve meralar\u0131n turizme a\u00e7\u0131lmas\u0131 konusunda tek karar mercii oldu.<\/p>\n\n\n\n

Yang\u0131nlar, orman\u0131n bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 canl\u0131lar\u0131 do\u011frudan etkiledi\u011fi, ani ve h\u0131zl\u0131 bir y\u0131k\u0131ma neden oldu\u011fu i\u00e7in kamuoyunun tepkisi de o \u00f6l\u00e7\u00fcde h\u0131zl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc oluyor. Buna kar\u015f\u0131n, yanan alanlardan daha fazlas\u0131 madencilik, enerji veya turizm faaliyetleri i\u00e7in ormanc\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131ma a\u00e7\u0131l\u0131rken, kamuoyu bu y\u0131k\u0131m\u0131n ya da etkilerinin yeterince fark\u0131nda olamayabiliyor. <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Orman k\u00f6yl\u00fcleri yerinden ediliyor<\/h1>\n\n\n\n

OGM taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan verilere g\u00f6re, son 30 y\u0131lda orman yang\u0131nlar\u0131 3 kat artm\u0131\u015f durumda. Son yang\u0131n felaketindeki yetersiz ekipman ve personel, gerekli m\u00fcdahalenin zaman\u0131nda yap\u0131lmamas\u0131 gibi etkenlerin yan\u0131 s\u0131ra; yang\u0131nlara h\u0131zl\u0131 m\u00fcdahale etme ve kontrol alt\u0131na alma deneyimi olan orman k\u00f6yl\u00fcs\u00fcn\u00fcn ormanc\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 kullan\u0131mlar nedeniyle yerinden edilmesinin de ac\u0131 sonu\u00e7lar\u0131na \u015fahit olduk.<\/p>\n\n\n\n

Y\u00fczy\u0131llard\u0131r orman\u0131n k\u0131y\u0131s\u0131nda ya\u015fayan halk, ge\u00e7mi\u015ften bug\u00fcne orman ekosistemiyle uyumlu bir ya\u015fam k\u00fclt\u00fcr\u00fc olu\u015fturdu ve ge\u00e7imini ormandan sa\u011flad\u0131. Ormanc\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 faaliyetler, ormana ba\u011fl\u0131 bu topluluklar\u0131n hem yerinden edilmesine hem de orman\u0131 yang\u0131ndan koruma refleksini ve bilgisini bar\u0131nd\u0131ran bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn giderek yok olmas\u0131na neden oldu. <\/p>\n\n\n\n

Orman k\u00f6yl\u00fclerini yerinden eden uygulamalara son verilmesi, \u00f6zellikle yang\u0131nlar\u0131n b\u00fcy\u00fcmeden s\u00f6nd\u00fcr\u00fclmesi konusunda \u00f6nemli bir avantaj sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u0130klim krizi ve ormans\u0131zla\u015fma<\/h1>\n\n\n\n

Siyasi liderlere iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, etkileri ve riskleri ile ilgili periyodik bilimsel de\u011ferlendirmeler sa\u011flamak, uyum ve azalt\u0131m stratejileri ortaya koymak amac\u0131yla kurulan Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) H\u00fck\u00fbmetleraras\u0131 \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Paneli\u2019nin (IPCC) ge\u00e7ti\u011fimiz A\u011fustos ay\u0131nda yay\u0131mlanan raporu; insan faaliyetlerinden kaynaklanan sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n 1850-1900’dan bu yana yakla\u015f\u0131k 1,1\u00b0C’lik \u0131s\u0131nmadan sorumlu oldu\u011funu g\u00f6steriyor. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki 20 y\u0131lda ortalama k\u00fcresel s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n 1,5\u00b0C’ye ula\u015fmas\u0131 veya bunu a\u015fmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n\n\n\n

\u0130nsan faaliyetleri nedeniyle giderek t\u0131rmanan iklim krizinin en belirgin nedenlerinden olan ormans\u0131zla\u015fma, karbon yutaklar\u0131n\u0131n azalmas\u0131 anlam\u0131na geliyor. Di\u011fer yandan, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin sonucu olarak d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerini kas\u0131p kavuran s\u0131caklar, nem oran\u0131nda ciddi d\u00fc\u015f\u00fc\u015flere neden olarak orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131 tetikliyor. Orman yang\u0131nlar\u0131 da hem gezegenimizin karbon yutaklar\u0131n\u0131 yok ediyor hem de karbon sal\u0131m\u0131na neden oluyor.<\/p>\n\n\n\n

T\u00fcrkiye, iklim krizinden en fazla etkilenece\u011fi tahmin edilen Akdeniz Havzas\u0131\u2019nda yer al\u0131yor. Ancak hi\u00e7bir \u00fclkenin iklim krizi ile tek ba\u015f\u0131na m\u00fccadele ederek kurtulamayaca\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmal\u0131y\u0131z. Bu nedenle, ilk ad\u0131m olarak, iklimdeki de\u011fi\u015fikliklere kar\u015f\u0131 t\u00fcm \u00fclkeleri bir araya getirerek \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn bir par\u00e7as\u0131 olmam\u0131z\u0131 sa\u011flayacak Paris Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n acilen onaylanmas\u0131 ve karbon emisyonlar\u0131n\u0131 azaltmaya y\u00f6nelik hedefler ve politikalar olu\u015fturmas\u0131 gerekiyor. <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Ormanlar yoksa biz de yokuz<\/h1>\n\n\n\n

Her y\u0131l hektarlarca alan\u0131 ormanc\u0131l\u0131k d\u0131\u015f\u0131 faaliyetler i\u00e7in kullan\u0131ma a\u00e7an yetkililere sesleniyoruz. Ormanlar yoksa, sulak alanlar yoksa, \u00f6zg\u00fcr akan nehirler yoksa, bozk\u0131rlar yoksa biz de yokuz. <\/p>\n\n\n\n

Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi Strateji Kurulu \u00dcyesi Oya Ayman, orman varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruman\u0131n, kurakl\u0131k ve sellerin daha da artmas\u0131na neden olan iklim krizinin derinle\u015fmesini engellemek a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6neme sahip oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor ve ekliyor: \u201cOrmandaki a\u011fa\u00e7lar, \u00e7al\u0131lar, otlar, \u00e7i\u00e7ekler, yaban hayvanlar\u0131, toprak, su, mantarlar, b\u00f6cekler, bakteriler, birbirleri ile i\u015fbirli\u011fi yaparak orman\u0131n devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flar. Biz de insan t\u00fcr\u00fc olarak, ormanlar\u0131 yok eden uygulamalar yerine, orman ekosistemi ile i\u015fbirli\u011fi yapan b\u00fct\u00fcnc\u00fcl y\u00f6ntemleri geli\u015ftirerek ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebiliriz. T\u00fcketerek kendimizi yok etmek ya da do\u011fayla uyum i\u00e7inde ya\u015famak; se\u00e7im bizim.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Gerek iklim krizi, gerek ormans\u0131zla\u015fma, gerekse orman yang\u0131nlar\u0131 insan kaynakl\u0131d\u0131r. Bizimle birlikte di\u011fer t\u00fcrlerin de ya\u015fam\u0131n\u0131 tehdit eden kriz ve felaketlere neden olan faaliyetlerimizi bir an \u00f6nce ekosistemle uyumlu hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmemiz gerekiyor. Ekosistemi onarma yolunda acil politikalar\u0131n ve uygulamalar\u0131n hayata ge\u00e7irilmesi i\u00e7in h\u00fck\u00fcmet ile birlikte, yerel y\u00f6netim, \u00f6zel sekt\u00f6r ve bireyleri hareket ge\u00e7meye \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz. Ya\u015fam\u0131n bir b\u00fct\u00fcn olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirli\u011fi i\u00e7in sorumluluk alman\u0131n vakti geldi.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1  T.C. CUMHURBA\u015eKANLI\u011eI <\/a>resmi a\u00e7\u0131klamas\u0131.<\/p>\n\n\n\n

2  Orman Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/a>\u2019n\u00fcn 2012-2021 orman izinleri istatistiklerinden derlenmi\u015ftir.  <\/p>\n\n\n\n

3  7334 Say\u0131l\u0131 Turizmi Te\u015fvik Kanunu<\/a>  <\/p>\n\n\n\n

4  IPCC \u2014 Intergovernmental Panel on Climate Change<\/a><\/p>\n\n\n\n

5  Kampanya \u00b7 T\u00fcrkiye, Paris \u0130klim Anla\u015fmas\u0131’n\u0131 Onaylas\u0131n #ParisiOnayla \u00b7 Change.org<\/a><\/p>\n\n\n\n

Foto\u011fraf: <\/strong>Oya Ayman<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sadece insanlar\u0131n de\u011fil, t\u00fcm gezegenin ortak miras\u0131 olan orman ekosisteminin yang\u0131nlarda kaybedilmesi hepimizin can\u0131n\u0131 yak\u0131yor. Orman olmaktan \u00e7\u0131kar\u0131lan alanlar\u0131n, yanan orman alanlar\u0131ndan \u00e7ok daha fazla oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi ise, orman varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ne kadar sahiplendi\u011fimizi sorgulamam\u0131za neden…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":283418,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[804,336,53,30,715],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283296"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=283296"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283296\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":283419,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/283296\/revisions\/283419"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/283418"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=283296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=283296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=283296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}