{"id":2612,"date":"2018-03-21T09:44:24","date_gmt":"2018-03-21T06:44:24","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=2612"},"modified":"2018-03-21T09:51:18","modified_gmt":"2018-03-21T06:51:18","slug":"insan-bedeni-kas-kemik-ve-mikroplastikten-olusur-bulent-sik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/insan-bedeni-kas-kemik-ve-mikroplastikten-olusur-bulent-sik\/","title":{"rendered":"\u0130nsan bedeni kas, kemik ve mikroplastikten olu\u015fur &#8211; B\u00fclent \u015e\u0131k"},"content":{"rendered":"<p><strong>B\u00fclent \u015e\u0131k&#8217;\u0131n mikroplastiklerle ilgili bu yaz\u0131s\u0131 <a href=\"https:\/\/bianet.org\/bianet\/saglik\/195299-insan-bedeni-kas-kemik-ve-mikroplastikten-olusur\">bianet.org<\/a>&#8216;da yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n<hr \/>\n<p>Her y\u0131l do\u011faya milyonlarca ton plastik at\u0131k sa\u00e7mak ve bu at\u0131klar denizlere ya da okyanuslara ta\u015f\u0131narak g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnden kalkt\u0131\u011f\u0131nda at\u0131k sorununu \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc, bu maddelerin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle yok olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek hi\u00e7 de ak\u0131ll\u0131ca de\u011fil.<\/p>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerden toplanan 265 plastik ambalajl\u0131 \u015fi\u015fe suyu markas\u0131n\u0131n y\u00fczde 90\u2019\u0131nda plastik par\u00e7ac\u0131klar\u0131 tespit edildi\u011fi\u00a0<a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/2018\/mar\/15\/microplastics-found-in-more-than-90-of-bottled-water-study-says\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">a\u00e7\u0131klanm\u0131\u015ft\u0131<\/a>. Yap\u0131lan laboratuvar testlerinde bir litre sudaki plastik par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n ortalama 325 oldu\u011fu belirlenmi\u015fti.<\/p>\n<p>Sorun sadece plastik ambalajl\u0131 sularda de\u011fil. Bir ara\u015ft\u0131rma ekibi ge\u00e7en y\u0131l d\u00fcnya genelinde \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerden toplanan \u00e7e\u015fme suyu \u00f6rneklerinde benzeri bir \u00e7al\u0131\u015fma yapm\u0131\u015f ve \u00f6rneklerin y\u00fczde 83\u2019\u00fcn\u00fcn plastik par\u00e7ac\u0131klar\u0131 i\u00e7erdi\u011fini tespit\u00a0<a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/2017\/sep\/06\/plastic-fibres-found-tap-water-around-world-study-reveals\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">etmi\u015fti<\/a>.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/mikroplastik-1.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2616 aligncenter\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/mikroplastik-1.jpg\" alt=\"\" width=\"650\" height=\"421\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/mikroplastik-1.jpg 650w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/mikroplastik-1-300x194.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/mikroplastik-1-348x225.jpg 348w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/mikroplastik-1-354x229.jpg 354w\" sizes=\"(max-width: 650px) 100vw, 650px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Plastik ambalajl\u0131 \u015fi\u015fe sular\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fme sular\u0131na k\u0131yasla iki kat\u0131 daha \u00e7ok plastik par\u00e7ac\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erdi\u011fi de belirlendi.<\/p>\n<p>\u201cPlastik par\u00e7ac\u0131klar\u0131 sadece sularda m\u0131 var\u201d, \u201cSular\u0131n plastik par\u00e7ac\u0131klar\u0131 ile kirlenmesi ne gibi sorunlara yol a\u00e7abilir\u201d, \u201cB\u00fcnyemize giren plastik par\u00e7alar\u0131 sa\u011fl\u0131k sorununa yol a\u00e7ar m\u0131\u201d sorular\u0131na yan\u0131tlar aramadan \u00f6nce d\u00fcnya genelinde ne kadar plastik kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na bir bakal\u0131m.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/200-261.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2617 alignright\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2018\/03\/200-261.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"261\" \/><\/a><\/p>\n<p>Plastikler ham petrol\u00fcn i\u015flenmesi ile elde edilen organik polimerler. Yan yana dizilmi\u015f birimlerden olu\u015fan yap\u0131ya Yunanca \u201c\u00e7ok par\u00e7al\u0131\u201d anlam\u0131na gelen polimer ad\u0131 verilir.<\/p>\n<p>Plastik malzemelerin kullan\u0131m\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ne kadar yayg\u0131n olsa da plastiklerin g\u00fcndelik hayat\u0131m\u0131za giri\u015fi 1940\u2019l\u0131 y\u0131llardan sonra olmu\u015ftur. Otomotiv, in\u015faat ve elektronik sekt\u00f6r\u00fcnde kullan\u0131lan pek \u00e7ok \u00fcr\u00fcn\u00fcn bile\u015fiminde plastik var. Plastikler kozmetik sekt\u00f6r\u00fcnde de kullan\u0131l\u0131yor. \u00c7e\u015fitli kozmetik \u00fcr\u00fcnlerin bile\u015fiminde \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclmesi zor plastik par\u00e7ac\u0131klar\u0131 var. \u00d6rne\u011fin s\u00fcrt\u00fcnmeyi art\u0131rs\u0131n ve b\u00f6ylece di\u015flerimiz daha beyaz g\u00f6r\u00fcns\u00fcn diye di\u015f macunlar\u0131na mikroplastik par\u00e7alar\u0131 kat\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Plastik malzeme \u00fcretimi d\u00fcnya genelinde son 60 y\u0131l i\u00e7inde 560 kat artt\u0131.<\/p>\n<p>Her y\u0131l en az 300 milyon ton plastik malzeme \u00fcretiliyor. Bu miktar\u0131n y\u00fczde 2\u2019sinin (8 milyon ton) deniz ve okyanuslara kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131\u00a0<a href=\"https:\/\/tr.boell.org\/tr\/denizler-atlasi\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">tahmin ediliyor<\/a>.<\/p>\n<p>Kar\u0131\u015ft\u0131ktan sonra ne oluyor sorusunu evde yap\u0131labilecek basit bir kimya deneyi ile g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p><strong>Evde kimya deneyi<\/strong><\/p>\n<p>Plastik g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ve oksijenin varl\u0131\u011f\u0131nda ya da denizdeki dalgalar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu \u00e7alkant\u0131l\u0131 ortamda par\u00e7alanan, yani polimerik yap\u0131s\u0131 daha k\u00fc\u00e7\u00fck birimlere ayr\u0131lan bir malzeme. Ne kadar k\u0131r\u0131lgan ve da\u011f\u0131labilir bir malzeme oldu\u011funu evde yap\u0131lacak basit bir testle g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>Bir naylon po\u015fet evin iyi g\u00fcne\u015f alan bir k\u00f6\u015fesine koyularak birka\u00e7 ay bekletilmeli. Bu s\u00fcre i\u00e7inde po\u015fetin giderek yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve esnekli\u011fini kaybederek gevrekle\u015fti\u011fi g\u00f6r\u00fclebilir. Bir s\u00fcre sonra ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ise un ufak olup da\u011f\u0131lacakt\u0131r. Evde basit bir deneyle g\u00f6zlemleyebilece\u011fimiz bu par\u00e7alanma s\u00fcreci sularda da ger\u00e7ekle\u015fiyor ve ortaya mikroplastikler \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p><strong>Mikroplastikler<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7ap\u0131 5 milimetreden k\u00fc\u00e7\u00fck plastik par\u00e7ac\u0131klar\u0131na mikroplastik ad\u0131 veriliyor.<\/p>\n<p>Sularda bulunan mikroplastikler do\u011frudan kozmetik \u00fcr\u00fcnlerden ya da sulara kar\u0131\u015fan plastik malzemelerin zamanla par\u00e7alanmas\u0131 sonucu a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n<p>Par\u00e7alanma s\u00fcreci s\u00fcrekli daha k\u00fc\u00e7\u00fck boyuttaki par\u00e7ac\u0131klar \u00fcretiyor; \u00f6yle ki par\u00e7alanman\u0131n g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclmesi g\u00fc\u00e7 mikroskobik b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki par\u00e7ac\u0131klara hatta atomik boyutlara kadar s\u00fcrece\u011fi de belirtiliyor. \u00d6rne\u011fin Polistiren esasl\u0131 mikroplastikler 50-100 nanometre (nanometre bir milimetrenin milyonda biridir) gibi atomik boyutlara kadar par\u00e7alanabiliyor.<\/p>\n<p>Bu par\u00e7ac\u0131klar at\u0131k sular ya da nehirler vas\u0131tas\u0131yla deniz ve okyanuslara kar\u0131\u015f\u0131yor. Okyanus ak\u0131nt\u0131lar\u0131 ile de yava\u015f yava\u015f her yere ta\u015f\u0131n\u0131yor. \u00d6yle ki, insan n\u00fcfusunun \u00e7ok az oldu\u011fu kutuplarda bile kal\u0131nt\u0131lar\u0131 var<\/p>\n<p><strong>G\u0131dalarda mikroplastik var m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u0130\u00e7me sular\u0131nda mikroplastik par\u00e7ac\u0131klar\u0131 varsa yedi\u011fimiz g\u0131dalarda da mikroplastik par\u00e7ac\u0131klar\u0131 var m\u0131\u201d, \u201cSa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir sorun yarat\u0131yor mu\u201d gibi sorular akla gelecek do\u011fal olarak.<\/p>\n<p>Yedi\u011fimiz g\u0131dalarda da mikroplastik par\u00e7ac\u0131klar\u0131 var.<\/p>\n<p>Denizler ve okyanuslarda ya\u015fayan canl\u0131lar sudaki mikroplastik par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131 soluduklar\u0131 suyla ya da yedikleri besinlerle birlikte b\u00fcnyelerine al\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla bu mikroskobik par\u00e7ac\u0131klar besin zincirine d\u00e2hil oluyor. Mikroplastiklerin sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan olu\u015fturdu\u011fu \u00f6nemli sorun da burada ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n<p>\u201cHangi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7\u0131yor\u201d, sorusunun yan\u0131t\u0131na ge\u00e7meden \u00f6nce mikroplastiklerin can s\u0131k\u0131c\u0131 kimyasal \u00f6zelliklerinden birine dikkat \u00e7ekmeliyiz.<\/p>\n<p><strong>Toksik kimyasal s\u00fcngeri<\/strong><\/p>\n<p>Mikroplastik par\u00e7ac\u0131klar\u0131 deniz ve okyanuslarda bulunan \u00e7e\u015fitli toksik kimyasallar\u0131 bir s\u00fcnger gibi b\u00fcnyelerine \u00e7ekiyor. Kimya diline bu olaya \u201cabsorbe etme\u201d ad\u0131 verilir.<\/p>\n<p>Toksik kimyasallar da nereden \u00e7\u0131kt\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcnmeyelim. D\u00fcnya genelinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z toksik at\u0131klar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yine deniz ve okyanuslara bo\u015falt\u0131yoruz. Deniz ve okyanuslarda ya\u015fayan canl\u0131lar bu toksik kimyasal maddeleri b\u00fcnyelerine al\u0131yor ve besin zincirinin \u00fcst katmanlar\u0131na do\u011fru \u00e7\u0131kt\u0131k\u00e7a toksik kimyasal maddelerin canl\u0131lardaki birikim miktar\u0131 da art\u0131yor. Yani planktonlardan ba\u015flayan ve besin zincirinin en tepesinde yer alan bir avc\u0131 bal\u0131\u011fa uzanan s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde toksik kimyasal maddelerin canl\u0131lardaki miktar\u0131 s\u00fcrekli art\u0131yor.<\/p>\n<p>Planktonlarda daha az miktarda toksik kimyasal madde bulunurken, avc\u0131 bal\u0131klar\u0131n ve deniz suyunu s\u00fcrekli filtreleyerek besinlerini temin eden kabuklu deniz canl\u0131lar\u0131n\u0131n b\u00fcnyelerinde daha \u00e7ok toksik kimyasal madde bulunuyor.<\/p>\n<p>Mikroplastiklere ba\u011flanan toksik kimyasallar\u0131n ba\u015f\u0131nda DDT, poliklorlu bifeniller, organik klorlu baz\u0131 pestisitler, alevlenmeyi geciktirici bromlu bile\u015fikler, fitalatlar, alkil fenol bile\u015fikleri ve baz\u0131 a\u011f\u0131r metaller\u00a0<a href=\"http:\/\/ipen.org\/news\/contaminants-marine-plastic-pollution-new-toxic-time-bomb\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">geliyor<\/a>. Yap\u0131lan baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar mikroplastiklerdeki toksik kimyasal madde miktar\u0131n\u0131n deniz suyundaki miktar\u0131n milyon kat\u0131na kadar ula\u015fabilece\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>Pek \u00e7ok tehlikeli kimyasal\u0131 absorbe eden plastik par\u00e7ac\u0131klar\u0131 onlar\u0131 solunum ya da beslenme yolu ile b\u00fcnyelerine alan deniz canl\u0131lar\u0131na ve onlar\u0131 yemek suretiyle de biz insanlar\u0131n bedenine girmi\u015f oluyor.<\/p>\n<p><strong>B\u00fcnyemize ne kadar mikroplastik al\u0131yoruz?<\/strong><\/p>\n<p>Ba\u015fta mart\u0131lar olmak \u00fczere deniz ku\u015flar\u0131, bal\u0131klar ve kabuklu canl\u0131lar\u0131n sindirim sistemlerinde mikroplastik par\u00e7ac\u0131klar\u0131 tespit edildi. \u0130nsanlar da mikroplastik i\u00e7eren g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerini yemek suretiyle b\u00fcnyelerine mikroplastik al\u0131yorlar.<\/p>\n<p>2017 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmaya g\u00f6re Avrupal\u0131lar her y\u0131l yedikleri g\u0131dalar vas\u0131tas\u0131yla b\u00fcnyelerine 11 bin mikroplastik par\u00e7as\u0131 al\u0131yor. Al\u0131nan par\u00e7alar\u0131n y\u00fczde 99\u2019u sindirim sisteminden ge\u00e7tikten sonra d\u0131\u015far\u0131 at\u0131l\u0131yor; ancak y\u00fczde 1\u2019inin v\u00fccut taraf\u0131ndan absorbe edildi\u011fi\u00a0<a href=\"https:\/\/news.sky.com\/story\/microplastics-in-seafood-could-be-a-health-risk-experts-fear-10739835\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">tahmin ediliyor<\/a>. \u00dcstelik bu rakamlara sular vas\u0131tas\u0131yla al\u0131nan mikroplastikler dahil de\u011fil.<\/p>\n<p>Mikroplastiklerin ne gibi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7t\u0131klar\u0131n\u0131 hen\u00fcz bilmiyoruz. Ama baz\u0131 tahminlerimiz var.<\/p>\n<p>Her y\u0131l deniz ve okyanuslara at\u0131lan plastik materyaller nedeniyle deniz suyundaki mikroplastik miktar\u0131 da s\u00fcrekli art\u0131yor. Bu, hem deniz canl\u0131lar\u0131 ve hem de insanlar i\u00e7in zaman i\u00e7inde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 da artacak anlam\u0131na gelir.<\/p>\n<p>\u0130ki olgunun yan yana gelmesi ise meseleyi zamanla \u00e7ok ciddi bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu haline getirecek. Bunlardan ilki mikroplastik par\u00e7ac\u0131klar\u0131 taraf\u0131ndan absorbe edilen toksik kimyasallar\u0131n bebek ve \u00e7ocuklarda hormonal sistem bozuklular\u0131na yol a\u00e7an en \u00f6nemli kimyasal maddeler olmas\u0131. \u0130kincisi ise mikroplastik kirlili\u011finin d\u00fcnya genelinde g\u00f6zleniyor olmas\u0131.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda bu sorunun daha \u00e7ok g\u00fcndeme gelece\u011fi kesindir.<\/p>\n<p><strong>Gidi\u015fat nereye do\u011fru?<\/strong><\/p>\n<p>Her y\u0131l do\u011faya milyonlarca ton plastik at\u0131k sa\u00e7mak ve bu at\u0131klar denizlere ya da okyanuslara ta\u015f\u0131narak g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnden kalkt\u0131\u011f\u0131nda at\u0131k sorununu \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc, bu maddelerin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle yok olduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek hi\u00e7 de ak\u0131ll\u0131ca de\u011fil. Mikroplastik par\u00e7ac\u0131klar\u0131n\u0131 sudan ayr\u0131\u015ft\u0131racak ya da temizleyecek bir teknolojiye sahip de\u011filiz. B\u00f6yle bir teknoloji geli\u015ftirilebilse bile k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli olacakt\u0131r; dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcnya denizlerini nas\u0131l temizleyebilece\u011fimiz konusunda en k\u00fc\u00e7\u00fck bir fikrimiz yok. Muhtemelen hi\u00e7bir zaman da olmayacak. Neden diye merak edenlere \u015funu s\u00f6yleyebilirim: Mikserden ge\u00e7irilmi\u015f mercimek \u00e7orbas\u0131n\u0131 tekrar taneli haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek olanakl\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bir tarafta ciddi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karacak b\u00f6yle bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fan\u0131rken di\u011fer taraftan \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 30 y\u0131l i\u00e7inde plastik \u00fcretiminin 125 kat artaca\u011f\u0131 ve 33 milyar tona \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 tahmin ediliyor.<\/p>\n<p>Bu art\u0131\u015f\u0131n b\u00fct\u00fcn canl\u0131 t\u00fcrleri i\u00e7in bir facia do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeye bile gerek yok san\u0131r\u0131m. Do\u011fadaki b\u00fct\u00fcn canl\u0131lar\u0131n ya\u015fam\u0131 birbirine ba\u011fl\u0131; di\u011fer canl\u0131lar i\u00e7in zararl\u0131 olan insan i\u00e7in de zararl\u0131.<\/p>\n<p><strong>Ne yapabiliriz?<\/strong><\/p>\n<p>Plastik kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltacak \u00f6nlemler almak gerekli.<\/p>\n<p>Kozmetik \u00fcr\u00fcnlerde mikroplastik kullan\u0131m\u0131 derhal yasaklanmal\u0131. Mikroplastik i\u00e7eren \u00fcr\u00fcnler sat\u0131n al\u0131nmamal\u0131.<\/p>\n<p>Mikroplastik kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n sulardaki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n dikkatle izlenmesi gerekiyor. Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 bu konudaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yapmakla sorumlu kurumdur.<\/p>\n<p>Plastik kullan\u0131m\u0131 bireysel olarak azalt\u0131labilir ya da b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ortadan kald\u0131r\u0131labilir. Ancak temel mesele end\u00fcstriyel olarak \u00fcretilen binlerce \u00fcr\u00fcnde plastik kullan\u0131m\u0131n\u0131 nas\u0131l azaltabilece\u011fimiz ve a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan at\u0131klar\u0131n sulara kar\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 nas\u0131l \u00f6nleyebilece\u011fimiz noktas\u0131nda yat\u0131yor. Bu meseleye i\u015fe yarar bir yan\u0131t \u00fcretebilmekse bir yurtta\u015f olarak i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z siyasal s\u00fcre\u00e7lere m\u00fcdahil olmay\u0131 zorunlu k\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Meselelerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc uzmanlara b\u0131rak\u0131lmamal\u0131.<\/p>\n<p>Akademik jargonla anla\u015f\u0131lmaz k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f, uzmanl\u0131k alanlar\u0131na hapsolmu\u015f meseleleri kamusal dile terc\u00fcme ederek anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131lmak, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc art\u0131rarak tart\u0131\u015f\u0131labilir k\u0131l\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaksa uzmanlar\u0131n asli g\u00f6revlerinden biri.<\/p>\n<p>En az\u0131ndan bunlar yap\u0131labilir ve bu k\u0131sa yaz\u0131da da ancak bu kadar\u0131 s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<h4>B\u00dcLENT \u015eIK<\/h4>\n<hr \/>\n<p><strong>B\u00fclent \u015e\u0131k\u2019\u0131n mikroplastiklerle ilgili bu yaz\u0131s\u0131\u00a0<a href=\"https:\/\/bianet.org\/bianet\/saglik\/195299-insan-bedeni-kas-kemik-ve-mikroplastikten-olusur\">bianet.org<\/a>\u2018da yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00fclent \u015e\u0131k&#8217;\u0131n mikroplastiklerle ilgili bu yaz\u0131s\u0131 bianet.org&#8216;da yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. Her y\u0131l do\u011faya milyonlarca ton plastik at\u0131k sa\u00e7mak ve bu at\u0131klar denizlere ya da okyanuslara ta\u015f\u0131narak g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcnden kalkt\u0131\u011f\u0131nda at\u0131k sorununu \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc, bu maddelerin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle yok olduklar\u0131n\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2615,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,84,25],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2612"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2612"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2619,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2612\/revisions\/2619"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2615"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}