{"id":240084,"date":"2021-07-15T00:00:05","date_gmt":"2021-07-14T21:00:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=240084"},"modified":"2021-07-25T11:35:17","modified_gmt":"2021-07-25T08:35:17","slug":"bir-mucizedir-tohum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/bir-mucizedir-tohum\/","title":{"rendered":"Bir \u201cmucizedir\u201d tohum"},"content":{"rendered":"\n

Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi e\u011fitmenlerinden Ziraat Y\u00fcksek M\u00fchendisi Neslihan Balamir Anadolu co\u011frafyas\u0131nda ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze tohumun durumu, tohumlar i\u00e7in neler yapabilece\u011fimiz ve onlara nas\u0131l ula\u015fabilece\u011fimize dair yazd\u0131: \u201c20. y\u00fczy\u0131lda sebze tohumu \u00e7e\u015fitlerinin %94’\u00fcn\u00fc kaybettik. Kaybedilen tohumun yerine yenisi maalesef gelmiyor. Bu sebeple de tohumlar\u0131 ekip \u00e7o\u011faltmaya devam etmekten ba\u015fka bir se\u00e7ene\u011fimiz yok.\u201d <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tohum, bitkisel \u00fcretimin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131d\u0131r. Tar\u0131msal sistemin tamam\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir tohum ile ba\u015flar. Ve o k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck tohum kendisinden kat ve kat fazla \u00fcr\u00fcnler \u00fcretebilmemizi sa\u011flar. <\/p>\n\n\n\n

T\u0131pk\u0131 Victor\u2019un dedi gibi: \u201cHer tohum, kendisini her nesilde yenileyip \u00e7ok de\u011fi\u015fken ko\u015fullara ayak uydurarak s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flamak \u00fczere sonsuz bir ya\u015fam\u0131 temsil eder.\u201d  <\/em><\/p>\n\n\n\n

Ve t\u0131pk\u0131 bu co\u011frafyada s\u00f6ylenildi\u011fi gibi: \u201cTohum ekilmez, masal anlat\u0131lmaz ise yok olur\u2026\u201d <\/em>Ve de \u015fimdi bizim s\u00f6yledi\u011fimiz gibi: \u201cTohum hayatt\u0131r ve hayat\u0131n her alan\u0131ndad\u0131r.\u201d  <\/em>
<\/p>\n\n\n\n

Tar\u0131m, Anadolu\u2019da en az 11.500 y\u0131ldan beri yap\u0131l\u0131yor. Canl\u0131 t\u00fcrlerinin ilk kez ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve d\u00fcnyaya yay\u0131ld\u0131klar\u0131 yerler olarak bilinen gen merkezlerinden iki tanesi; Akdeniz ve Yak\u0131n Do\u011fu.<\/p>\n\n\n\n

Gen merkezlerinin \u00fclkemizde bulu\u015ftu\u011funu biliyoruz. Bezelye, bu\u011fday, \u00e7avdar, keten, mercimek, nohut, pancar, so\u011fan t\u00fcrleri, \u00fc\u00e7g\u00fcl, yonca, yulaf gibi otsu bitkiler yan\u0131nda; antepf\u0131st\u0131\u011f\u0131, armut, asma, elma, erik ve nar gibi odunsu bitkilerin T\u00fcrkiye’den orijin al\u0131yor. (1)<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

\u201cTohum hayat\u0131n pek \u00e7ok alan\u0131na n\u00fcfuz ediyor\u201d <\/em> <\/h1>\n\n\n\n

Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z co\u011frafya \u00e7ok k\u0131ymetli ve \u00e7ok bereketli topraklara sahip. Ve bu co\u011frafyada tohum sadece bitkisel \u00fcretimin kayna\u011f\u0131 olarak kalm\u0131yor. T\u00fcrk\u00fclerden manilere, gelinlik k\u0131zlar\u0131n \u00e7eyizinden d\u00fc\u011f\u00fcnlerde a\u015f olmaya, nazarl\u0131ktan \u015fifaya kadar hayat\u0131n pek \u00e7ok alan\u0131na n\u00fcfuz ediyor.<\/p>\n\n\n\n

Bug\u00fcn, Anadolu\u2019da gelinlik k\u0131zlar\u0131n \u00e7eyizlerine halen daha \u201ctohum\u201d konuluyor ve \u00f6\u011f\u00fctleniyor; \u015fimdi sen de bir tohumsun ve hayat olmaya, yeni bir hayat kurmaya gidiyorsun, tohumlar\u0131n sana rehber olsun, k\u00f6klerini sana unutturmas\u0131n, gitti\u011fin yerde kendi k\u00f6klerini sal, kar\u0131\u015fs\u0131n k\u00f6kler birbirine ve yeni bir hayat do\u011fsun\u2026<\/p>\n\n\n\n

Yeri geliyor nazarl\u0131k olarak i\u015fleniyor tohumlar ve evlerin kap\u0131s\u0131na as\u0131l\u0131yor. Yeri geliyor \u00e7e\u015fitli tasar\u0131mlara ilham oluyorlar. Ve \u00e7o\u011fu zaman a\u015f oluyorlar evlerimize \u015fifa da\u011f\u0131tmak i\u00e7in.  <\/p>\n\n\n\n

\u015eiirlere konu oluyorlar, N\u00e2z\u0131m Hikmet Ran\u2019\u0131n yazd\u0131\u011f\u0131 gibi:<\/p>\n\n\n\n

\u201cG\u00f6zlerine bakarken <\/em><\/p>\n\n\n\n

G\u00fcne\u015fli bir toprak kokusu vuruyor ba\u015f\u0131ma,<\/em><\/p>\n\n\n\n

Bir bu\u011fday tarlas\u0131nda ekinlerin i\u00e7inde<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kayboluyorum.\u201d<\/em>
<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

\u201cYerel tohumlar \u00e7ift\u00e7i i\u00e7in garanti niteli\u011finde\u201d <\/em> <\/h1>\n\n\n\n

Anadolu co\u011frafyas\u0131nda tohumlar birer hazinedir. Tohumlar\u0131n evrimi ve adaptasyonu beraberinde yerel halk\u0131n da de\u011fi\u015fim ve geli\u015fimini getirmi\u015ftir. \u00c7ift\u00e7iler on y\u0131llard\u0131r bu hazineye sahip \u00e7\u0131k\u0131p pek \u00e7ok \u00e7e\u015fidi g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar getirmi\u015flerdir. \u00c7ift\u00e7iler, her sene hasattan kendilerine mutlaka \u201ctohumluk\u201d olarak tohumlar\u0131n\u0131 ay\u0131r\u0131r ve bir sonraki seneyi de garanti ederler.  <\/p>\n\n\n\n

\u00c7ift\u00e7iler tohumlar\u0131na \u00f6ncelikle kendilerine a\u015f ettikleri i\u00e7in sahip \u00e7\u0131kmaktad\u0131rlar. <\/p>\n\n\n\n

Geleneksel beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n en \u00f6nemli par\u00e7as\u0131 tad\u0131n\u0131, dokusunu, kokusunu, dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, pi\u015fme s\u00fcresini, su kapasitesini bildikleri, tan\u0131d\u0131klar\u0131 ve g\u00fcvendikleri kendi tohumlar\u0131d\u0131r. Ve bu yerel tohumlar \u00e7ift\u00e7i i\u00e7in garanti niteli\u011findedir. <\/p>\n\n\n\n

Hem tohumlar hem de yeti\u015ftiricili\u011fe dair kadim bilgiler \u00e7ift\u00e7ilerin ellerinde g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Peki o zaman akl\u0131n\u0131za \u015f\u00f6yle bir soru geldi mi: \u201cTohumun sahibi var m\u0131d\u0131r?\u201d <\/em><\/p>\n\n\n\n

Ben tohumun ki\u015fi olarak bir sahibi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Tohumun \u00f6ncelikli sahibi Anadolu co\u011frafyas\u0131d\u0131r ve sonras\u0131ndaki te\u015fekk\u00fcr tohumu ekmeye devam eden \u00e7ift\u00e7inindir.
<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

\u201c<\/em>20. y\u00fczy\u0131lda sebze tohumu \u00e7e\u015fitlerinin %94’\u00fcn\u00fc kaybettik\u201d<\/em> <\/h1>\n\n\n\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fczde tohumun durumu ise bu masals\u0131l\u0131ktan gittik\u00e7e uzakla\u015f\u0131yor maalesef. Ve tohuma sahip \u00e7\u0131kmak i\u00e7in her birimize \u00e7e\u015fitli sorumluluklar d\u00fc\u015f\u00fcyor.
<\/p>\n\n\n\n

20. y\u00fczy\u0131lda sebze tohumu \u00e7e\u015fitlerinin %94’\u00fcn\u00fc kaybettik. Kaybedilen tohumun yerine yenisi maalesef gelmiyor. Bu sebeple de tohumlar\u0131 ekip \u00e7o\u011faltmaya devam etmekten ba\u015fka bir se\u00e7ene\u011fimiz yok.
<\/p>\n\n\n\n

554 lahana \u00e7e\u015fidinden 28,
158 karnabahar \u00e7e\u015fidinden 9,
55 alaba\u015f \u00e7e\u015fidinden 3,
34 enginar \u00e7e\u015fidinden 2,
288 pancar \u00e7e\u015fidinden 17 \u00e7e\u015fit kald\u0131.<\/p>\u201c<\/em>Tohum : Anlat\u0131lmayan \u00d6yk\u00fc\u201d<\/em> belgeseli  <\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

\u00dclkemizde tohumlar\u0131n korunmas\u0131na ve yenilenmesine y\u00f6nelik iki adet kamusal kurum var. Bunlardan biri Ankara\u2019da bulunan Tohum Gen Bankas\u0131, di\u011feri ise \u0130zmir\u2019de bulunan Ulusal Gen Bankas\u0131. Tohumlar\u0131n, ad\u0131nda \u201cbanka\u201d ge\u00e7en yerlerde t\u00fcm de\u011ferleri ile muhafaza edilebilece\u011fine dair inanc\u0131m olduk\u00e7a zay\u0131f. \u00c7\u00fcnk\u00fc tohumlar\u0131n yerlerinin toprak oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Biz tohumlar\u0131m\u0131z\u0131 ekmeye devam edersek biyo\u00e7e\u015fitlili\u011fe hizmet ederek zenginlikle \u00e7o\u011falaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum. T\u0131pk\u0131 dedelerimizin, ninelerimizin yapt\u0131klar\u0131 ve bug\u00fcne ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 gibi. <\/p>\n\n\n\n

D\u00fcnya\u2019da ise tohumlar, Norve\u00e7\u2019te Svalbard K\u00fcresel Tohum Deposu\u2019nda bir buzulun i\u00e7inde \u00fcst d\u00fczey teknoloji ile kurulmu\u015f bir merkezde saklan\u0131yor. Sanki bizim bilmedi\u011fimiz ama birilerinin bildi\u011fi, yok olu\u015fa dair bir felaket senaryosu var ve tohumlar bundan etkilenmesin isteniyor.<\/p>\n\n\n\n

Oysa co\u011frafyam\u0131zda tohumlar, \u00f6ncelikle ekilerek korunuyor ve sonras\u0131nda serenderlerde, kayalar\u0131n i\u00e7inde, \u00fcreticilerin evlerinin altlar\u0131nda kurduklar\u0131 ambarlarda, ma\u011faralarda muhafaza ediliyor. Hem de g\u0131da g\u00fcvenli\u011finin temel kriterlerinden biri olan \u201ceri\u015filebilirlik\u201d niteli\u011fi sa\u011flanarak\u2026<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn yak\u0131c\u0131 sorunlar\u0131ndan biri olan iklim krizi ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine dair tohumlar\u0131m\u0131z\u0131n nas\u0131l adaptasyonlar geli\u015ftireceklerini sadece ekilmeye devam ederlerse g\u00f6zlemleyebiliriz. <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n\n
\n\n\n\n

Konu tohum olunca hem \u00fclkemizde hem de D\u00fcnya\u2019da farkl\u0131 olumlu\/olumsuz \u00f6rnekler, mevzuatlar, cezalar, \u00e7e\u015fitli yapt\u0131r\u0131mlar uygulan\u0131yor. Konu asl\u0131nda epeyce geni\u015f, \u00e7etrefilli ve olduk\u00e7a politik. Ancak yaz\u0131m\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bunlar\u0131n detaylar\u0131na girmeyece\u011fim. <\/p>\n\n\n\n

Biz sahip oldu\u011fumuz bu mucizeye nas\u0131l sahip \u00e7\u0131kabiliriz ve nas\u0131l bu tohumlara ula\u015fabiliriz, bunlar\u0131 yazmak istiyorum ve ekliyorum; asla alternatifsiz de\u011filiz. Yapabilece\u011fimiz ufak gibi g\u00f6r\u00fcnen ancak \u00e7ok b\u00fcy\u00fck etki yaratacak pek \u00e7ok uygulama var.
<\/p>\n\n\n\n

Tohumlar i\u00e7in neler yapabilirim?<\/h2>\n\n\n\n
  1. Yerel tohumlar ile \u00fcretilmi\u015f \u00fcr\u00fcnleri tercih edebilirim.<\/li>
  2. Yerel tohumlar\u0131 koruyup, toprakla bulu\u015fturup \u00e7o\u011faltabilirim.<\/li>
  3. Yerel tohumlar\u0131n \u00f6nemini \u00e7evreme anlat\u0131p fark\u0131ndal\u0131k yaratabilirim.<\/li>
  4. Ekolojik pazarlardan ald\u0131\u011f\u0131m tohum veya fide ile bah\u00e7emde, balkonumda veya saks\u0131da \u00fcretebilirim.<\/li>
  5. Yeti\u015ftirdi\u011fim tohumlar\u0131 takas edebilirim.<\/li>
  6. Yerel tohumlarla \u00fcretim yapan bir \u00e7iftlik ara\u015ft\u0131r\u0131p oraya gidebilirim.<\/li>
  7. Tohumlar\u0131 anlatan kitaplar\u0131 temin edip hemen okumaya ba\u015flayabilirim.<\/li>
  8. Tohumlar\u0131 anlatan belgeselleri arkada\u015flar\u0131m ve ailemle izleyebilirim.<\/li>
  9. Yedi\u011fim tohumlar\u0131 biriktirip do\u011faya salabilirim.<\/li>
  10. Kamuya a\u00e7\u0131k bostanlar\u0131 ziyaret edebilirim.<\/li>
  11. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m \u015fehrin belediyesine gidip yerel tohumlar hakk\u0131ndaki planlar\u0131n\u0131 sorabilirim ve destek\u00e7i olmay\u0131 teklif edebilirim.<\/li>
  12. G\u0131da topluluklar\u0131na kat\u0131labilirim.<\/li>
  13. \u0130yi, adil ve g\u00fcvenilir g\u0131da \u00fcreten gruplar ile arkada\u015f olabilirim. <\/li><\/ol>\n\n\n\n

    Tohumlara nerelerden ula\u015fabilirim?<\/h2>\n\n\n\n
    1. %100 Ekolojik Pazarlar<\/a><\/li>
    2. G\u0131da Topluluklar\u0131<\/a><\/li>
    3. WWOOF T\u00fcrkiye\/TaTuTa \u00e7iftlikleri<\/a><\/li>
    4. Yerel g\u0131da \u00fcreten \u00fcreticiler<\/li>
    5. Tohum takas \u015fenlikleri<\/li>
    6. Seferihisar Belediyesi Tohum Bankas\u0131<\/li>
    7. Mu\u011fla Belediyesi Tohum Merkezi<\/li>
    8. Yalova Atat\u00fcrk Bah\u00e7e K\u00fclt\u00fcrleri Ara\u015ft\u0131rma Merkezi<\/li>
    9. Tohum Ambar\u0131 Mengen<\/li>
    10. Bodrum Tohum Derne\u011fi<\/li>
    11. Bornova Do\u011fal Tar\u0131m Merkezi<\/li><\/ol>\n\n\n\n

      Kurda, ku\u015fa, a\u015fa ve \u015fifac\u0131 kad\u0131na\u2026
      <\/p>\n\n\n\n

      \n\n\n\n

      Yaz\u0131 ve foto\u011fraflar: <\/em><\/strong>Ziraat Y\u00fcksek M\u00fchendisi Neslihan Balamir<\/em><\/p>\n\n\n\n

      Kaynak:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

      (1) Karag\u00f6z, A., Tohum Sever\u2019in El Kitab\u0131<\/a>, Kas\u0131m 2009, Bu\u011fday Derne\u011fi
      <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

      Bu\u011fday Ekolojik Ya\u015fam\u0131 Destekleme Derne\u011fi e\u011fitmenlerinden Ziraat Y\u00fcksek M\u00fchendisi Neslihan Balamir Anadolu co\u011frafyas\u0131nda ge\u00e7mi\u015ften g\u00fcn\u00fcm\u00fcze tohumun durumu, tohumlar i\u00e7in neler yapabilece\u011fimiz ve onlara nas\u0131l ula\u015fabilece\u011fimize dair yazd\u0131: \u201c20. y\u00fczy\u0131lda sebze tohumu \u00e7e\u015fitlerinin %94’\u00fcn\u00fc kaybettik. Kaybedilen…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":240114,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,41,108],"tags":[878,216,879],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/240084"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=240084"}],"version-history":[{"count":18,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/240084\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":250770,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/240084\/revisions\/250770"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/240114"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=240084"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=240084"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=240084"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}