{"id":205934,"date":"2021-06-14T00:00:34","date_gmt":"2021-06-13T21:00:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=205934"},"modified":"2021-06-21T09:27:36","modified_gmt":"2021-06-21T06:27:36","slug":"et-uretimi-hava-kirliligine-bagli-olumlere-yol-aciyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/et-uretimi-hava-kirliligine-bagli-olumlere-yol-aciyor\/","title":{"rendered":"Et \u00fcretimi hava kirlili\u011fine ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcmlere yol a\u00e7\u0131yor"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Yap\u0131lan yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma, ABD&#8217;de her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 17 bin 900 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep olan hava kirlili\u011finin ba\u015fl\u0131ca sebeplerinden birinin hayvanc\u0131l\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Amerika Birle\u015fik Devletleri Ulusal Bilimler Akademisi Bildiriler Kitab\u0131&#8217;nda May\u0131s 2021&#8217;de yay\u0131mlanan yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma ile, hangi g\u0131da \u00fcr\u00fcnlerinin hava kirlili\u011fine daha fazla neden oldu\u011fu analiz edildi. <\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fcy\u00fck tar\u0131m \u015firketleri taraf\u0131ndan sebep-sonu\u00e7 ili\u015fkisinden uzak ve yan\u0131lt\u0131c\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esi ile kabul g\u00f6rmeyen bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n yazarlar\u0131ndan Nina Domingo&#8217;ya g\u00f6re, yediklerimizin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini \u00f6nemsedi\u011fimiz gibi t\u00fcketti\u011fimiz yiyeceklerin di\u011fer insanlar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 nas\u0131l etkiledi\u011fini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Sadece ABD&#8217;de bir y\u0131lda ger\u00e7ekle\u015fen 16.000 \u00f6l\u00fcm vakas\u0131n\u0131n yiyecek \u00fcretimine ba\u011fl\u0131 hava kirlili\u011fi sebepli oldu\u011funu, bu kirlili\u011fin %80\u2019inin de et, yumurta ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri gibi hayvansal g\u0131dalar\u0131n \u00fcretiminden kaynakl\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayan Domingo, buna etanol, deri veya y\u00fcn gibi yenmeyen \u00fcr\u00fcnlerin de eklenmesi ile \u00f6l\u00fcm say\u0131s\u0131n\u0131n y\u0131lda 17.900\u2019u buldu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Domingo \u00e7al\u0131\u015fmaya dair yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada: &#8220;Tar\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 hayvanc\u0131l\u0131k odakl\u0131, hayvanlar\u0131 beslemek i\u00e7in yap\u0131l\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, besin, yak\u0131t ve hayvan yemi ama\u00e7l\u0131 m\u0131s\u0131r \u00fcretimi, sebep oldu\u011fu hava kirlili\u011fiyle y\u0131lda 3.700 insan\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep oluyor. <\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma dahilinde hayvanc\u0131l\u0131k uygulamas\u0131n\u0131 ve yeti\u015ftirilen hayvanlar\u0131n yemlenmesi i\u00e7in gereken mahsul miktarlar\u0131n\u0131 inceledik ve sonu\u00e7 olarak sadece dana yeti\u015ftiricili\u011finin y\u0131lda 4.000 \u00f6l\u00fcme sebep olabilece\u011fi, domuz yeti\u015ftiricili\u011fi ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleri \u00fcretimi de eklendi\u011finde bu say\u0131n\u0131n 9.100\u2019e ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fck. \u0130nsanlar\u0131n t\u00fcketimi i\u00e7in yeti\u015ftirilen m\u0131s\u0131r\u0131n ise y\u0131lda ancak 100 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep olabilecek kirlilik olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6zlemlendi.&#8221; diyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmada \u00f6zellikle motorlu ta\u015f\u0131tlar ve tar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131n sald\u0131\u011f\u0131, hava kirlili\u011finin en sinsi akt\u00f6rlerinden olan PM 2.5 partik\u00fcl\u00fcn\u00fcn incelendi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. PM 2.5 bir insan sa\u00e7 telinin yakla\u015f\u0131k %3\u2019\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnde olup ancak elektron mikroskopu ile tespit edilebiliyor.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nce partik\u00fcller \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ve hafif oldu\u011fundan a\u011f\u0131r partik\u00fcllere k\u0131yasla daha uzun s\u00fcre havada&nbsp; kal\u0131yor ve bu durum insanlar\u0131n ve hayvanlar\u0131n solunumlar\u0131 esnas\u0131nda bu partik\u00fclleri i\u00e7ine \u00e7ekmesine sebep oluyor. Boyutlar\u0131 dolay\u0131s\u0131yla burun ve bo\u011fazdan rahatl\u0131kla ge\u00e7ebilen bu partik\u00fcller&nbsp; ci\u011ferlere, hatta dola\u015f\u0131m sistemine bile girebiliyor.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalar, bu ince partik\u00fcllere maruz kalma ile kalp ve akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131ndan erken \u00f6l\u00fcm aras\u0131nda yak\u0131n bir ba\u011f oldu\u011funu onlarca y\u0131l \u00f6nce ortaya koymu\u015ftur. \u0130nce par\u00e7ac\u0131klar\u0131n ast\u0131m, kalp krizi, bron\u015fit ve di\u011fer solunum problemleri gibi kronik hastal\u0131klar\u0131 tetikledi\u011fi, k\u00f6t\u00fcle\u015ftirdi\u011fi ve hatta \u00f6l\u00fcmlere sebep oldu\u011fu bilinmektedir.&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong>\u00c7eviri ve derleme: <\/strong><em>Dila Bal\u00e7a \u00d6\u011f\u00fcn<\/em> <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n<p><strong>Kaynaklar: <\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li><a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Meat production leads to thousands of air quality-related deaths annually (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/www.nationalgeographic.com\/environment\/article\/meat-production-leads-to-thousands-of-air-quality-related-deaths-annually\" target=\"_blank\">Meat production leads to thousands of air quality-related deaths annually<\/a> \u2013  Sarah Gibbens, National Geographic<\/li><li><a href=\"https:\/\/drhakangercekoglu.com\/genel\/pm2-5-nedir-neden-tehlikelidir.html\">PM2.5 Nedir ? Neden Tehlikelidir?<\/a> \u2013 Prof. Dr. Hakan Ger\u00e7eko\u011flu <\/li><\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yap\u0131lan yeni bir \u00e7al\u0131\u015fma, ABD&#8217;de her y\u0131l yakla\u015f\u0131k 17 bin 900 ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne sebep olan hava kirlili\u011finin ba\u015fl\u0131ca sebeplerinden birinin hayvanc\u0131l\u0131k oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Amerika Birle\u015fik Devletleri Ulusal Bilimler Akademisi Bildiriler Kitab\u0131&#8217;nda May\u0131s 2021&#8217;de yay\u0131mlanan yeni&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":206229,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[800],"tags":[757,290,859],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/205934"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=205934"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/205934\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":215015,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/205934\/revisions\/215015"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/206229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=205934"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=205934"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=205934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}