{"id":1158,"date":"2017-09-10T14:09:31","date_gmt":"2017-09-10T11:09:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=1158"},"modified":"2017-09-10T14:25:26","modified_gmt":"2017-09-10T11:25:26","slug":"deniz-tuzu-dunya-genelinde-plastikle-kirlenmis-durumda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/deniz-tuzu-dunya-genelinde-plastikle-kirlenmis-durumda\/","title":{"rendered":"Deniz tuzu d\u00fcnya genelinde plastikle kirlenmi\u015f durumda"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;Yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar ABD, Avrupa ve \u00c7in&#8217;deki deniz tuzunda mikroplastik bulundu\u011funu ve plastik kirlili\u011fin yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki deniz tuzu plastikler taraf\u0131ndan kirlenmi\u015f durumda. Uzmanlar, mikroplastiklerin olduk\u00e7a yayg\u0131n olduklar\u0131n\u0131 belirtiyor ve deniz tuzu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla beslenme zincirimize dahil olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>The Guardian&#8217;de ge\u00e7ti\u011fimiz hafta yer alan musluk sular\u0131ndaki plastik kirlilik oran\u0131yla ilgili haberden sonra, \u015fimdi de \u0130ngiltere, \u0130spanya, Fransa, ABD ve \u00c7in&#8217;deki deniz tuzu i\u00e7erisinde plastik kirlilik tespit edildi.<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar kirlili\u011fin \u00e7o\u011funun mikrofiberlerden ve tek kullan\u0131ml\u0131k plastik ambalajlardan (plastik su \u015fi\u015fesi) kaynakland\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yor. Birle\u015fmi\u015f Milletler verilerine g\u00f6re her y\u0131l 12.7 milyon ton plastik at\u0131k okyanuslara giriyor.<\/p>\n<p>Fredonia&#8217;daki New York Devlet \u00dcniversitesi&#8217;nden Prof. Sherri Mason plasti\u011fin sadece g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131m\u0131z i\u00e7erisinde yayg\u0131nla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7evremize de yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. &#8220;Plastikler her yerde. Havada, suda, yedi\u011fimiz deniz \u00fcr\u00fcnlerinde, i\u00e7ti\u011fimiz biralarda, kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z tuzda&#8230;&#8221;<\/p>\n<p>Sherri Mason Minnesota \u00dcniversitesi ile ortak yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmada tuz, bira ve i\u00e7me sular\u0131n\u0131 inceledi. Ara\u015ft\u0131rmada d\u00fcnya genelinden 12 farkl\u0131 sat\u0131\u015f noktas\u0131ndan temin edilen deniz tuzu incelendi. The Guardian s\u00f6z konusu ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 inceledi:<\/p>\n<p>Mason&#8217;a g\u00f6re e\u011fer bir Amerikal\u0131 g\u00fcnde 2,3 gram tuz t\u00fcketirse, her y\u0131l 660 plastik par\u00e7ac\u0131k bedenine girmi\u015f oluyor. Ama sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlileri Amerikal\u0131lar\u0131n tuz t\u00fcketiminin belirtilen miktardan \u00e7ok daha fazla oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Plastik yemenin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na etkisi tam olarak bilinmiyor. Bilim adamlar\u0131 plastiklerin insan v\u00fccuduna etkisini ara\u015ft\u0131r\u0131rken \u00e7ok zorlan\u0131yorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc plasti\u011fe maruz kalmam\u0131\u015f bir kontrol grubu bulunam\u0131yor.<\/p>\n<p>Johns Hopkins Bloomberg Kamu Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve Arizona \u00dcniversitesi&#8217;nden ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar 2013 y\u0131l\u0131nda &#8220;Herkes hayat\u0131n\u0131n bir d\u00f6neminde, gebelikten \u00f6l\u00fcme kadar, bir \u015fekilde plasti\u011fe maruz kal\u0131yor&#8221; \u015feklinde a\u00e7\u0131klama yapt\u0131. Ayn\u0131 a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re &#8220;ABD n\u00fcfusunun %95&#8217;inin idrar\u0131nda plastik bulunuyor&#8221;.&#8221;<\/p>\n<p><strong>Yazan: Jessica Glenza \/ The Guardian<\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-1160\" src=\"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/plastic-631625_640.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"426\" srcset=\"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/plastic-631625_640.jpg 640w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/plastic-631625_640-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/plastic-631625_640-360x240.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/p>\n<p>The Guardian&#8217;\u0131n haberine g\u00f6re, deniz tuzu ile ilgili olarak benzer istatistikler \u00c7in ve Avrupa&#8217;da da tespit edilmi\u015f durumda.<\/p>\n<p>Haberin tamam\u0131n\u0131<strong> <a href=\"https:\/\/www.theguardian.com\/environment\/2017\/sep\/08\/sea-salt-around-world-contaminated-by-plastic-studies\">buradan<\/a> <\/strong>g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n<p><strong>Peki T\u00fcrkiye&#8217;de durum ne?<\/strong><\/p>\n<p>Ambalajl\u0131 Su \u00dcreticileri Derne\u011fi&#8217;nden ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z rakamlara g\u00f6re 2015 y\u0131l\u0131nda ki\u015fi ba\u015f\u0131 t\u00fcketilen pet ve cam \u015fi\u015felerdeki su miktar\u0131 60 litre. Bunun ne kadar\u0131n\u0131n pet \u015fi\u015fe oldu\u011fu belirtilmemi\u015f, ama iyimser bir tahminle en az 50 litresinin plastik \u015fi\u015fe oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p><strong>Ne yapmal\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>D\u00fcnya genelinde plastik at\u0131klar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oran\u0131 \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fck, ve bu at\u0131klar okyanusa kar\u0131\u015farak ekosistemi ciddi \u015fekilde tehdit ediyor. Bunu engellemenin tek yolu plastik kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltmak.<\/p>\n<p>Genel olarak paketli \u00fcr\u00fcn tercih etmeyerek; plastik po\u015fet kullanmayarak, plastik \u015fi\u015felerde i\u00e7ecek ya da su almayarak, yan\u0131n\u0131zda kupan\u0131z\u0131 ta\u015f\u0131yarak ki\u015fisel olarak bu plastik kirlili\u011fe kar\u015f\u0131 m\u00fccadele edebilirsiniz.<\/p>\n<p>Bunun d\u0131\u015f\u0131nda bu kirlili\u011fin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in yetkili kurumlar taraf\u0131ndan gerekli \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131, bu konudaki alternatiflerin geli\u015ftirilmesi konusunda s\u00f6z konusu kurumlar\u0131n \u00f6n a\u00e7\u0131c\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yapmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar ABD, Avrupa ve \u00c7in&#8217;deki deniz tuzunda mikroplastik bulundu\u011funu ve plastik kirlili\u011fin yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tl\u0131yor. D\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki deniz tuzu plastikler taraf\u0131ndan kirlenmi\u015f durumda. Uzmanlar, mikroplastiklerin olduk\u00e7a yayg\u0131n olduklar\u0131n\u0131 belirtiyor ve deniz tuzu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1159,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,76,84,25],"tags":[86,85],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1158"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1158"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1158\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1164,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1158\/revisions\/1164"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1159"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1158"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1158"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1158"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}