{"id":10685,"date":"2020-12-15T00:00:31","date_gmt":"2020-12-14T21:00:31","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=10685"},"modified":"2021-01-11T14:46:26","modified_gmt":"2021-01-11T11:46:26","slug":"doga-dostu-tarim-verimden-odun-vermez","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/doga-dostu-tarim-verimden-odun-vermez\/","title":{"rendered":"Do\u011fa dostu tar\u0131m verimden \u00f6d\u00fcn vermez"},"content":{"rendered":"\n

Science Advances dergisinde yay\u0131mlanan kapsaml\u0131 bir uluslararas\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, do\u011fa dostu tar\u0131m y\u00f6ntemleri \u00fcr\u00fcn verimlili\u011fini koruyarak tar\u0131msal girdilere olan ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n azalmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00c7evreyi korumak her zaman bir \u015feylerden \u00f6d\u00fcn vermemizi gerektirmiyor. Yap\u0131lan yeni \u00e7al\u0131\u015fma, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m ilkelerini benimseyen \u00e7ift\u00e7ilerin \u00fcr\u00fcn verimlili\u011fini koruyabildiklerini g\u00f6steriyor. \u00dcstelik baz\u0131 durumlarda, bu \u00e7evreci \u00f6nlemler \u00fcretim miktar\u0131n\u0131 da art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fa dostu \u00e7ift\u00e7ili\u011fin \u00e7evresel ve ekonomik faydalar\u0131na ili\u015fkin ger\u00e7ek anlamda ilk b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7ekli analizlerden birinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fmada, tar\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131n \u00e7e\u015fitlendirilmesinin hem gezegenimizin hem de \u00e7ift\u00e7ilerin yarar\u0131na oldu\u011fu ortaya konuyor.<\/p>\n\n\n\n

Uluslararas\u0131 ara\u015ft\u0131rma ekibi, analizlerini birden fazla \u00fclke ve \u00e7evrede yakla\u015f\u0131k 42 bin tar\u0131m sisteminin incelendi\u011fi, 5 binin \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmadan olu\u015fan \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir ara\u015ft\u0131rmaya dayand\u0131r\u0131yor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar ellerindeki veri k\u00fct\u00fcphanesinden, “\u00fcr\u00fcn t\u00fcrlerinin \u00e7e\u015fitlendirilmesi, do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n tar\u0131m arazilerinin bir par\u00e7as\u0131 haline getirilmesi, yo\u011fun toprak i\u015flemenin azalt\u0131lmas\u0131 ve topra\u011f\u0131n organik maddece zenginle\u015ftirilmesi” dahil, alt\u0131 temel s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir tar\u0131m y\u00f6ntemi belirlediler. Ard\u0131ndan, bu \u00f6nlemlerin her birinin \u00e7evresel olarak ne kadar yararl\u0131 oldu\u011funu ve \u00fcr\u00fcnlerin verimini nas\u0131l etkiledi\u011fini g\u00f6stermek i\u00e7in ellerindeki veri setini analiz ettiler.<\/p>\n\n\n\n

Mevcut \u00e7al\u0131\u015fmalara dayal\u0131 olarak yap\u0131lan ilk incelemelerin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funda (%63), daha \u00e7evreci y\u00f6ntemlerin biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fi art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken; \u00e7ift\u00e7ilerin hi\u00e7bir verim kayb\u0131 ya\u015famad\u0131\u011f\u0131, insanlar ve gezegen i\u00e7in \u00e7ift tarafl\u0131 kazan\u00e7 sa\u011fland\u0131\u011f\u0131 bir tablo ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00dcstelik baz\u0131 durumlarda, monok\u00fclt\u00fcr ve yo\u011fun toprak i\u015fleme gibi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz tar\u0131m\u0131na h\u00e2kim olan geleneksel yakla\u015f\u0131mlara k\u0131yasla, daha \u00e7evreci tar\u0131m y\u00f6ntemlerinin bir sonucu olarak \u00fcr\u00fcn veriminde art\u0131\u015f ya\u015fand\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Konu daha yak\u0131ndan incelendi\u011finde, \u00fcr\u00fcn art\u0131\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6zellikle toprak verimlili\u011fini ve besin d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc geli\u015ftiren ye\u015fil g\u00fcbreleme gibi do\u011fa dostu y\u00f6ntemlere ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar sonucun mant\u0131kl\u0131 oldu\u011funu, nitekim bunlar\u0131n toprak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131ran, \u00fcr\u00fcnlerin faydalanaca\u011f\u0131 kaynaklar\u0131 daha kullan\u0131\u015fl\u0131 hale getiren ve daha verimli bir b\u00fcy\u00fcmeye katk\u0131da bulunan \u00f6zellikler oldu\u011funu belirtiyorlar.<\/p>\n\n\n\n

Do\u011fa dostu tar\u0131m y\u00f6ntemlerinin \u00e7evresel kazan\u0131mlar sa\u011flayaca\u011f\u0131 kolayca yap\u0131labilecek bir \u00e7\u0131kar\u0131m olsa da, asl\u0131nda aradaki ba\u011flant\u0131y\u0131 kesin olarak g\u00f6sterecek \u00e7ok fazla veri bulunmuyor: Bu \u00e7al\u0131\u015fma, ikisinin ili\u015fkisini b\u00f6ylesine kapsaml\u0131 bir \u015fekilde g\u00f6steren ilk \u00e7al\u0131\u015fmalardan biri.<\/p>\n\n\n\n

“Tar\u0131msal \u00e7e\u015fitlendirme uygulamalar\u0131 biyolojik \u00e7e\u015fitlilik ve ekosistem hizmetleri \u00fczerinde olumlu bir etkiye sahip.”<\/strong><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, daha kapsaml\u0131 olarak yap\u0131lan ikinci incelemelerin neredeyse %70’inde, \u00e7e\u015fitlendirme y\u00f6ntemleri sayesinde biyolojik \u00e7e\u015fitlilik \u00fczerinde olumlu etkilerin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve geli\u015fmi\u015f ekosistem hizmetlerinin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetti. Bu y\u00f6ntemler aras\u0131nda, toprak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131ndaki iyile\u015ftirmelerin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 geli\u015fmi\u015f su kalitesi; \u00e7e\u015fitlendirilen \u00fcr\u00fcnlerin ve tar\u0131m arazilerine dahil edilen do\u011fal ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131n daha fazla b\u00f6cek \u00e7ekmesiyle artan tozla\u015fma; ve do\u011frudan ekim gibi koruma \u00f6nlemleri yoluyla karbonun toprakta tutulmas\u0131 yer al\u0131yor.
<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"
Sistematik inceleme, 6167 orijinal \u00e7al\u0131\u015fmaya dayal\u0131 98 meta-analizden 456 etki b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kapsamaktad\u0131r. Her bir \u00e7e\u015fitlendirme uygulamas\u0131 etki b\u00fcy\u00fckl\u00fcklerine g\u00f6re (A’dan G’ye do\u011fru) s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r. <\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

\u0130lk incelemelere g\u00f6re, sonu\u00e7lar daha az tan\u0131mlanm\u0131\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n; iklim d\u00fczenlemesi, tar\u0131m arazilerinin \u00e7e\u015fitlendirilmesinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 faydalar\u0131n farkl\u0131 ba\u011flamlarda \u00e7ok daha fazla de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterdi\u011fi tek aland\u0131. Bu d\u00fczenleme topra\u011f\u0131n organik madde bak\u0131m\u0131ndan zenginle\u015ftirilmesi ile ili\u015fkilendiriliyor olsa da, baz\u0131 durumlarda sera gaz\u0131 emisyonlar\u0131n\u0131n topraktan daha fazla at\u0131labilmesine neden oluyor. Ancak, organik madde ilavesinin yap\u0131lmas\u0131 asl\u0131nda karbon tutmaya da yard\u0131mc\u0131 oluyor ve topra\u011f\u0131 besleyen ve su kalitesini art\u0131ran bu husus, tar\u0131m ekosistemleri \u00fczerinde bir dizi karma\u015f\u0131k etki ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n

Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u00e7evreci \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin her zaman net kazan\u00e7lar sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131na da dikkat \u00e7ekerek yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor: \u201c.<\/strong>.. bu teknikleri belirli mahsullere ve b\u00f6lgelere g\u00f6re uygun \u015fekilde ayarlamal\u0131, fayday\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmal\u0131 ve aksi takdirde olu\u015facak maliyetleri azaltmal\u0131y\u0131z.\u201d <\/p>\n\n\n\n

Yap\u0131lan bu kapsaml\u0131 analiz, daha \u00e7evreci tar\u0131m y\u00f6ntemleri, \u00e7evresel faydalar ve mahsul verimi aras\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ba\u011f oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Ancak bunun gezegenimiz ve g\u0131da sistemlerimiz i\u00e7in ger\u00e7ekten i\u015fe yaramas\u0131na y\u00f6nelik kritik bir bile\u015fen daha var, bu da daha fazla \u00e7ift\u00e7iyi aram\u0131za katmak.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n
\"\"
Zehirsiz Sofralar \u00dcretici Rehberi’ni buradan<\/a> okuyabilirsiniz.<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Zehirsiz Kampanya’y\u0131 imzalay\u0131n, do\u011fa dostu \u00fcretim yapan \u00e7ift\u00e7iler desteklensin: <\/strong>Change.org\/ZehirsizSofralar<\/strong><\/a><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\u00dclkelerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir \u00e7ift\u00e7ilik y\u00f6ntemlerini uygulayabilmeleri i\u00e7in bilgi payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131, teknolojilerin ve altyap\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesini ve belki de daha fazla \u00e7ift\u00e7iyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir g\u0131da \u00fcreticileri rollerini \u00fcstlenmeye te\u015fvik edecek devlet desteklerinin ve di\u011fer te\u015fviklerin yarat\u0131lmas\u0131n\u0131 desteklemesi gerekecektir. <\/p>\n\n\n\n

B\u00f6yle bir amaca hizmet edecek olan bu yeni ara\u015ft\u0131rma da, ileriye d\u00f6n\u00fck tercihlerin her zaman ekonomik kayba yol a\u00e7mayaca\u011f\u0131na, hatta ekonomik kazan\u00e7 sa\u011flayaca\u011f\u0131na dair kan\u0131tlar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmektedir. Her ge\u00e7en g\u00fcn monok\u00fclt\u00fcre ve di\u011fer y\u0131k\u0131c\u0131 g\u0131da \u00fcretim bi\u00e7imlerine do\u011fru y\u00f6nelen g\u00fcn\u00fcm\u00fcz tar\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, bu sonu\u00e7lar \u00e7ift\u00e7iler ve d\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131 i\u00e7in olumlu bir mesajd\u0131r.
<\/p>\n\n\n\n

\u00c7eviri:<\/strong> R\u00fcstem Sayar \u2014 Bu\u011fday G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u0130leti\u015fim Ekibi<\/p>\n\n\n\n

Kaynaklar:<\/strong><\/p>\n\n\n\n