{"id":10375,"date":"2020-11-14T09:19:58","date_gmt":"2020-11-14T06:19:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bugday.org\/blog\/?p=10375"},"modified":"2021-06-16T12:50:25","modified_gmt":"2021-06-16T09:50:25","slug":"bahcelerimizin-yorgani-yer-ortucu-bitkiler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/bahcelerimizin-yorgani-yer-ortucu-bitkiler\/","title":{"rendered":"Bah\u00e7elerimizin Yorgan\u0131 Yer \u00d6rt\u00fcc\u00fc Bitkiler"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Topra\u011f\u0131n \u00fczerini adeta yorgan gibi kaplayan yer \u00f6rt\u00fcc\u00fc bitkiler hem g\u00fczel g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler hem de pek \u00e7ok yararlar\u0131 vard\u0131r. T\u0131bbi Bitkiler Uzman\u0131 Naz\u0131m Tanr\u0131kulu, yer \u00f6rt\u00fcc\u00fc bitkileri yazd\u0131.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lham alabilece\u011fimiz, hayret verici g\u00fczellikleriyle do\u011fa, bir ahenk i\u00e7erisindedir. Her \u015fey yerli yerinde ve birbirine ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yer \u00f6rt\u00fcc\u00fc bitkiler m\u00fctevazi g\u00fczellikleriyle ilk bak\u0131\u015fta fark edilmezler. Topra\u011f\u0131n \u00fczerini \u00f6rtt\u00fcklerinden &#8220;topra\u011f\u0131n yorgan\u0131&#8221; da diyebilece\u011fimiz bitkilerdir. Yeti\u015fti\u011fi ekolojik \u015fartlara g\u00f6re t\u00fcrleri vard\u0131r. Yar\u0131 odunsu, \u00e7al\u0131, \u00e7al\u0131ms\u0131, otsu bitkilerdir. Genellikle 25-30 santime kadar boylan\u0131rlar. Topra\u011f\u0131n \u00fczerinde yatay olarak geli\u015firler.<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;Yer \u00f6rt\u00fcc\u00fc bitkilerin bir\u00e7ok faydas\u0131 vard\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>Toprak y\u00fczeyinde bir \u00f6rt\u00fc olu\u015fturarak g\u00fczel bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm sunarlar.<\/li><li>Genellikle her dem ye\u015fildirler.<\/li><li>\u00c7ime alternatif olabilirler. \u00c7ok su istemediklerinden su israf\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7erler.<\/li><li>Toprak \u00fczerini kapatarak s\u0131cak yaz g\u00fcnlerinde su kayb\u0131n\u0131 \u00f6nlerler. K\u0131\u015f g\u00fcnlerinde de toprak \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 muhafaza ederler.<\/li><li>So\u011fuk k\u0131\u015f donlar\u0131na toleranslar\u0131 olduk\u00e7a y\u00fcksektir; genellikle dondan etkilenmezler.<\/li><li>K\u00f6kleri topra\u011fa iyi tutundu\u011fundan erozyona engel olurlar.<\/li><li>Genellikle do\u011fal alanlar\u0131nda \u00e7etin \u015fartlarda ya\u015fayabildiklerinden hastal\u0131k ve zararl\u0131lardan da fazla etkilenmezler.<\/li><li>K\u00f6kleri ile azot fikse ederek topra\u011f\u0131 da besleyen t\u00fcrleri vard\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Hekim Sinan T\u0131bbi Bitkiler Ara\u015ft\u0131rma Merkezi\u2019nde yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z deneme \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z sonucu, K\u00fctahya\u2019da \u015fehir peyzaj\u0131nda t\u0131bbi \u00f6zelli\u011fi de bulunan yer \u00f6rt\u00fcc\u00fc bitkileri kullan\u0131yoruz. \u00d6nce do\u011fadan tohum veya k\u00f6kl\u00fc bitki topluyoruz. Yeti\u015ftirme teknikleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Yeti\u015ftirme y\u00f6ntemini belirledikten sonra k\u00fc\u00e7\u00fck alanlarda deneme \u00fcretimlerini yap\u0131yor ve oradan \u00e7o\u011falt\u0131yoruz. \u015eehir peyzaj\u0131nda \u00e7imin kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 ve sulama imk\u00e2n\u0131 bulunmayan b\u00f6lgeleri yeti\u015ftirdi\u011fimiz yer \u00f6rt\u00fcc\u00fc bitkilerle s\u00fcsl\u00fcyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeti\u015ftirebilece\u011fimiz yer \u00f6rt\u00fcc\u00fc bitkiler ve yeti\u015ftirme istekleri \u015f\u00f6yle;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kekik t\u00fcrleri<em>&nbsp;(Thymus sp.)<\/em>:<\/strong>&nbsp;Hem kokusu hem de dokusu ile g\u00fczel bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm veren yer \u00f6rt\u00fcc\u00fc olarak kullan\u0131labilecek kekik t\u00fcrlerinden baz\u0131lar\u0131 \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n\n\n\n<ul><li><em>Thymus citriodorus<\/em><\/li><li><em>Thymus longicaulis<\/em><\/li><li><em>Thymus&nbsp; serpyllum<\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Bu t\u00fcrlerin hepsi de tohum ve \u00e7elikle rahatl\u0131kla yeti\u015ftirilebilir. 30 cm aral\u0131kla dikilebilir.&nbsp;Yapraklar\u0131n\u0131 toplay\u0131p \u00e7ay\u0131n\u0131 i\u00e7ebilir; yemeklerinize baharat olarak katabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yav\u015fanotu<em>&nbsp;(Veronica sp.)<\/em>:&nbsp;<\/strong>G\u00fczel \u00e7i\u00e7ekleri ve dokusu ile yer \u00f6rt\u00fcc\u00fc olarak kullan\u0131labilir. \u00c7elikle ve tohumla \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131r.&nbsp;\u00c7ime iyi bir alternatiftir. \u00d6zellikle<em>Veronica multifida&nbsp;<\/em>her dem ye\u015fildir. \u00c7im gibi bas\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda da hi\u00e7 formunda bozulma olmaz. \u00c7ok su istemez. G\u00fczel \u00e7i\u00e7ekleriyle g\u00f6zlerimizi \u015fenlendiren bir t\u00fcrd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaya sarma\u015f\u0131\u011f\u0131 (<em>Hedera helix<\/em>):&nbsp;&nbsp;<\/strong>Hem sar\u0131l\u0131c\u0131 hem de \u00f6rt\u00fcc\u00fcd\u00fcr. \u00c7elikle \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131r.&nbsp;Yapraklar\u0131 ile topra\u011f\u0131 \u00f6rtt\u00fc\u011f\u00fc gibi sard\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda duvarlar\u0131 da \u00f6rterek g\u00fczel bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm sunar.&nbsp;Yapraklar\u0131 \u015fifal\u0131d\u0131r; nas\u0131r s\u00f6k\u00fcc\u00fc olarak kullan\u0131m\u0131 yayg\u0131nd\u0131r. Dozuna dikkat etmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kedin<\/strong><strong>anesi (<em>Nepeta racemosa<\/em>):&nbsp;<\/strong>Kedilerin \u00e7ok sevdi\u011fi bu t\u00fcr iyi bir yer \u00f6rt\u00fcc\u00fc ve peyzaj bitkisidir. \u00c7elikle rahatl\u0131kla \u00e7o\u011falt\u0131labiliyor.&nbsp;Uzun s\u00fcre \u00e7i\u00e7ekli kald\u0131\u011f\u0131ndan iyi bir peyzaj bitkisi \u00f6zelli\u011findedir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yazkar\u0131, Farekula\u011f\u0131 &nbsp;(<em>Cerastium sp<\/em>.):&nbsp;<\/strong>Ye\u015filimsi k\u00fcl rengi yapraklar\u0131 ile g\u00fczel bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm verir. Tohumlar\u0131 ile \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131r.&nbsp;Uzun s\u00fcre beyaz \u00e7i\u00e7ekleri ile toprak \u00fczerini, kaya bah\u00e7elerinde kayalar\u0131n \u00fczerini kapatarak g\u00fczel bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm verir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mayas\u0131lotu (<em>Ajuga reptans<\/em>):&nbsp;<\/strong>Her dem ye\u015fildir. Tohumlar\u0131 ile \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131r.&nbsp;Morumsu yapraklar\u0131 ile herdem ye\u015fil kal\u0131r. \u00c7i\u00e7ekleri de uzun s\u00fcre a\u00e7maya devam eder.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kokulu ball\u0131ca, kuduzotu (<em>Alyssum sp.<\/em>):&nbsp;<\/strong>Bal kokulu olup iyi bir yer \u00f6rt\u00fcc\u00fcd\u00fcr. Bal verici bir bitkidir.&nbsp;Tohumlar\u0131 ile \u00e7o\u011falt\u0131l\u0131r.&nbsp;Beyaz, pembe \u00e7i\u00e7ekleri ile uzun s\u00fcre \u00e7i\u00e7ekli kal\u0131r. \u0130yi bir yer \u00f6rt\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00dc\u00e7g\u00fcl t\u00fcrleri (<em>Trifolium repens<\/em>):<\/strong>&nbsp;Yem bitkisi olmalar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra yer \u00f6rt\u00fcc\u00fc \u00f6zellikleri ile bilinirler. Di\u011fer baklagiller gibi topra\u011f\u0131 azot a\u00e7\u0131s\u0131ndan zenginle\u015ftirirler. \u0130yi yeti\u015ftirilmi\u015f \u00fc\u00e7g\u00fcl bitkisi y\u0131lda 1 hektar alanda 100 &#8211; 4000 kg azot fiske edebilir. Tohumlar\u0131 ile kolayl\u0131kla yeti\u015ftirilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Damkoru\u011fu t\u00fcrleri (<em>Sedum sp<\/em>.):&nbsp;<\/strong>Etli yaprakl\u0131 bitkilerdir. Kaya bah\u00e7elerinde iyi yer \u00f6rt\u00fcc\u00fc bitkilerdir. Tohumlar\u0131 ve k\u00f6kleri ile \u00e7o\u011falt\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><strong>Yaz\u0131<\/strong>: Naz\u0131m Tanr\u0131kulu<\/p>\n\n\n\n<p>*Bitkilerin foto\u011fraflar\u0131 i\u00e7in <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"http:\/\/nazimtanrikulu.com\/?Syf=26&amp;Syz=368120\" target=\"_blank\">buraya<\/a>&nbsp;bakabilirsiniz. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Topra\u011f\u0131n \u00fczerini adeta yorgan gibi kaplayan yer \u00f6rt\u00fcc\u00fc bitkiler hem g\u00fczel g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler hem de pek \u00e7ok yararlar\u0131 vard\u0131r. T\u0131bbi Bitkiler Uzman\u0131 Naz\u0131m Tanr\u0131kulu, yer \u00f6rt\u00fcc\u00fc bitkileri yazd\u0131. \u0130lham alabilece\u011fimiz, hayret verici g\u00fczellikleriyle do\u011fa, bir ahenk&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10378,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[53,41,715],"tags":[424,720],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10375"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10375"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":209397,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10375\/revisions\/209397"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10378"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bugday.org\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}