DESTEK OL!
Gönüllü Ol
HABERLER

Kentler için çevreci bir başlangıç: Covid-19 sonrası büyümeye yönelik stratejiler

Yayınlanma Tarihi: 21 Haziran 2021
Kentler için çevreci bir başlangıç: Covid-19 sonrası büyümeye yönelik stratejiler

Uluslararası Finans Kurumu (IFC) tarafından yayımlanan yeni rapor, kentlerin sakinlerine daha temiz ve canlı bir çevre sunabilmeleri, istihdam yaratmaları ve dayanıklı bir yerel ekonominin temellerini atmaları için kaynaklarını nasıl tahsis edebileceklerini ortaya koyuyor.

Covid-19 salgını dünya genelinde kentlere pahalıya mâl oldu. Binlerce belediye bir yandan kazançlarındaki ciddi azalmalarla başa çıkmaya çalışırken bir yandan da temel hizmetlerin sağlanmasına yönelik artan bir baskıyla karşı karşıya kalıyor. Kaynakların sınırlı olduğu gelişen piyasalarda durum daha da ağır seyrediyor.

Hükûmetler ve yatırımcılar ellerindeki para kaynaklarını Covid-19’dan kurtulmaya yönelik çabalara yönlendirirken kent yöneticileri de bir dönüm noktasındalar. Bugün verdikleri kararlar önümüzdeki yılların kent gündemi için belirleyici nitelikte olacak. Uluslararası Finans Kurumu (IFC) tarafından yayımlanan “Ctrl-Alt-Del: Gelişen Piyasalar için Sıfırdan Çevreci Bir Başlangıç” adlı yeni bir raporda, kentlerin sakinlerine daha temiz ve canlı bir çevre sunabilmeleri, istihdam yaratmaları ve dayanıklı bir yerel ekonominin temellerini atmaları için kaynaklarını nasıl tahsis edebilecekleri analiz ediliyor. 

Rapor, gelişen 21 piyasadaki şehirlerin kurtarma planlarında iklim dostu büyümeye öncelik vermeleri hâlinde, yatırımlardan 7 trilyon ABD doları kadar kazanç elde edebilecekleri ve 2030’a kadar 144 milyon yeni istihdam yaratabilecekleri tahmininde bulunuyor. Bu analiz Covid-19’u bir yatırım fırsatı olarak yeni bir çerçevede değerlendirmesi itibarıyla bir ilk. IFC ayrıca, iklim dostu büyüme planlarının 1,5 milyar tona kadar sera gazı salımını da engelleyerek tüm dünyadaki insanlar ve ekosistemler için de avantaj sağlayacağını ortaya koyuyor.


Belediyelerin faaliyetlerinin en büyük etkisi nerede görülebilir?

Kent odaklı kararların ve yatırımların çevreye ve iş imkânlarının yaratılmasına yönelik etkilerinin görüleceği üç alan şunlar: enerji tasarruflu bina güçlendirmeleri, kentsel atık ve su yönetimi ve kentsel ulaşım.   

Bina güçlendirmeleri 1,1 trilyon dolarlık bir yatırım fırsatını ifade etmekle birlikte yaklaşık 25 milyon yeni iş imkânı yaratma potansiyeline de sahip. Her yıl mevcut bina stokunun bir kısmının yenilenmesi oldukça külfetli bir iş olsa da bu güçlendirmelerin getirileri oldukça cazip: 2020 Binalar ve İnşaat Küresel Durum Raporu’nda, çevreci bina projelerinin harcanan dolar başına yaratılan en yüksek istihdam oranlarından birine sahip olduğu ifade edildi. Brezilya’da Yeşil Bina Konseyi, yedi belediyenin 200’den fazla kamu binasını aydınlatma ve ısıtma, havalandırma ve iklimlendirmenin yanı sıra yerinde güneş enerjisi üretimi ile güçlendirmesine de yardımcı oluyor. 


Düşük karbonlu belediye atığına ve suyuna yatırım yapmak, 2 trilyon dolarlık bir yatırım fırsatına ve 23 milyondan fazla istihdam imkânı yaratılmasının yolunu açabilir. Salgın kentlerin tedarik zinciri kesintileri gibi operasyonel riskleri yönetme ihtiyacının önemini gösterdi. Kesintisiz operasyonların gerçekleştirilmesi için işletme sermayesi kredilerine yönelik mevcut talebe odaklanarak finansman maliyetinin düşürülmesi için çevreci yatırımların sayısı artırılabilir. IFC, Bogotá, İzmir, Medellin ve Buenos Aires’in de aralarında bulunduğu pek çok kente katı atık yönetimi, arıtımı ve bertarafı konularında fizibilite çalışmaları yardımında bulunmaktadır. 

Çevreci kentsel ulaşım 2,7 trilyon dolarlık bir yatırım fırsatı olup gelişmekte olan piyasalarda 53 milyondan fazla istihdam yaratma potansiyeline de sahip. Kentlerin ulaşım planlamalarında üç yönlü bir strateji uygulamaları gerekiyor. Bunların ilki akıllı planlama yoluyla kent içerisindeki yolculukların uzunluğunun ve sayısını ele alınması. İkincisi Covid-19 sonrasında yeniden güvenli bir şekilde açılmaya odaklanarak toplu taşıma planlarının desteklenmesi. Sonuncusu da mevzuat değişiklikleri yoluyla kamu ve özel sektör taşıtlarının yakıt verimliliğinin iyileştirilmesi. Ukrayna’nın Mariupol kenti yolcu kapasitesini üç katına çıkaracak modern ve çevre dostu otobüslere yatırım yapıyor.


Çevreci iyileşmeyi hayata geçirmek için ne yapmalı? 

İyileşmeye giden çevreci yolu inşa etmek için çoğu kent özel sektör katılımı yoluyla belediye fonlarından yararlanabilir. Su ve hava kirliliği, trafik sıkışıklığı, enerji mevcudiyeti ve acil durumlara karşı hazırlık gibi devam eden kentsel sorunları çözmede bu ortak yaklaşım kullanılabilir. 

Kentler iyileşme için şu dört araçtan faydalanabilir:

  1. Akıllı ve uzun vadeli kentsel planlama,
  2. Kamu-özel sektör ortaklıkları,
  3. Özel yatırımda yoğunlaşmaya yönelik olarak tasarlanmış politika teşvikleri,
  4. Yöneticilerin izin verdiği yerlerde çevreci finansal araçlar. 

Belediyelerin yurttaşlarına hızlı ve verimli hizmetler sunmasına olanak tanıyan e-devlet ödeme sistemleri gibi sektöre özel gelecek vaat eden dijital çözümler de mevcut. Hepsi birden düşünüldüğünde, bu araçlar kentlerin sakinlerine örneğin, daha hızlı ve daha güvenli hareketlilik hizmetleri sunmasına ve yaşanabilir, çevresel açıdan sürdürülebilir kentsel ortamlar yaratmasına imkân tanımaktadır.

IFC, paydaşları bir araya getirip özel sektör finansmanında yer almak için gereken elverişli ortamı yaratarak kentlerin çevreci müdahaleleri yapılandırmasına yardımcı olmaktadır. IFC’nin yeni çıkan Şehirlerde Çevresel Mükemmellik için Gelişmiş Uygulamalar (APEX) gibi araçları, şehirlerin yeşil finansmana uygun projeleri belirlemesine, stratejiler geliştirmesine ve performansı izlemesine yardımcı olabilir.

Covid-19’un ardından sağlam bir altyapının yeniden inşa edilmesi kentleri oldukça zorlayacak. Çevreci bir yeniden yapılanmadan gelecek nesillerin de faydalanmasını sağlamak ise dünya genelinde kentlerin çevresel sürdürülebilirliğe öncelik vermesiyle mümkün olacaktır.


Çeviri: Rüstem Sayar

Kaynak: A green reboot for cities: Strategies for post-COVID growth – Lisa Da Silva ve Elleanor Robins, The World Bank Group

Fotoğraf: İzmir Büyükşehir Belediyesi

İllüstrasyon: Neval Ergün


Henüz yorum yapılmamış

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Paylaş