COP31 Başkanı Türkiye’nin yeni kömür planı iklim liderliğiyle çelişiyor
Buğday Derneği olarak bizim de dahil olduğumuz, iklim alanında çalışan 15 sivil toplum kuruluşu tarafından yapılan basın açıklamasında, COP31 İklim Zirvesi’ne başkanlık yapacak Türkiye’nin Çanakkale’de yeni bir ithal kömürlü termik santrale izin sürecine başlamasının COP31 başkanlığı ve iklim liderliği iddiasıyla çelişkili olduğu belirtildi.
Çanakkale’nin Biga ilçesindeki 1320 MW kurulu güce sahip ithal yakıtlı Cenal Termik Santrali’nin kapasitesinin, 1050 MW gücündeki yeni bir ünite ile 2370 MW’ye çıkarılması için izin süreci başladı. Şirketin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yaptığı Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) başvuru sonucunda, 30 Haziran’da halkın katılım toplantısı yapılacak.
15 kurumun ortak açıklaması şöyle:
“COP31 İklim Zirvesi’ne başkanlık yapacak Türkiye’nin Çanakkale’de yeni bir ithal kömürlü termik santrale izin sürecine başlaması iklim liderliği iddiasıyla çelişiyor. ÇED başvuru dosyasına ‘kapasite artışı’ olarak ifade edilen projenin detaylarında kömür tüketimini neredeyse iki katına çıkaracak ayrı bir kazan ve ayrı bir bacanın inşa edilmesinin planlandığını görüyoruz. 1050 MW gücündeki bu kapasite artışı, yeni bir ithal kömürlü santral demek. Çanakkale’de halihazırda beş kömürlü termik santral daha bulunuyor. Bu santrallerin sağlık etkilerine dair tahminler 2005 yılından bugüne en az 3167 erken ölüme neden olduklarına işaret ediyor. Santrallerin kümülatif sağlık etkilerinin ekonomik maliyetinin ise yaklaşık 7 milyar dolar olduğu hesaplanıyor.
Bilimsel veriler, iklim krizini başlıca nedeninin fosil yakıtlar yani kömür, gaz ve petrol olduğunu gösteriyor. Buna rağmen yeni ithal kömürlü termik santral yatırımlarının planlanması,Türkiye’nin 2053 net sıfır hedefiyle, ithal kaynaklara bağımlılığın ve dış borcun azaltılması stratejisiyle çelişiyor.
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum ‘temiz elektriği ekonomilerin ve toplumların omurgası haline getirmekten’ ve ‘karbonsuzlaşmayı hızlandırmaktan’ söz ederken, Enerji Bakanlığı’nın yakıtı tamamen ithal edilen ve yüksek miktarda sera gazı salacak yeni bir kömürlü termik santral için lisans vermesi, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ile Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı arasında çelişkili yaklaşımlar benimsendiğini gösteriyor. Bu çelişki COP31’in akıbeti açısından açısından kaygı verici.
Enerji üretimi için kullandığı fosil yakıtların (petrol, gaz ve kömür) %78’ini ithal eden Türkiye’nin fosil yakıt ısrarı, bize enerjide dışa bağımlılık, yüksek faturalar, giderek kötüleşen hava, su ve toprak kirliliği ile artan sağlık sorunları olarak geri dönüyor. Özellikle son dönemde yaşanan savaşlar ve jeopolitik gerilimler, fosil yakıtlara bağımlılığın ülkeleri ne kadar kırılgan hale getirdiğini bir kez daha gösterdi.
15 sivil toplum kuruluşu olarak, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı’ndan, Çanakkale-Biga’da kapasite artışı adı altında hayata geçirilmek istenen yeni kömürlü termik santral projesinin ÇED sürecinin sonlandırılmasını, Afşin-Elbistan’daki projeyle birlikte her iki kömürlü termik santral projesinin iptal edilmesini ve fosil yakıtlardan adil ve planlı çıkış yönünde somut adımlar atmasını talep ediyoruz.”
İmza veren kurumlar:
Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği
Doğa Derneği
Greenpeace Türkiye
Hukuk Doğa ve Toplum Vakfı (HUDOTO)
İklim Değişikliği Politika ve Araştırma Derneği (İDPAD)
İklim için 350 Derneği (350 Türkiye)
Kadın Emeğini Değerlendirme Vakfı (KEDV)
Mekanda Adalet Derneği (MAD)
Sürdürülebilir Ekonomi ve Finans Araştırmaları Derneği (SEFiA)
Temiz Hava Hakkı Derneği (THHD)
Türetim Ekonomisi Derneği
WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı)
Yeşil Düşünce Derneği (YDD)
Fosil Yakıtların Ötesi Ağı (Beyond Fossil Fuels)
CAN Europe (Avrupa İklim Eylem Ağı)