-- GÜNCEL PROJELER:
-- GEÇMİŞ PROJELER:


Victor Ananias
101 Soruda Organik Ürün Rehberi




Çuvalda Patates Yetiştirdik!
Kategoriler: Ekolojik Ürünler, Yaşam ve Kültür, Gelenekler ve Yerellik, Pazarlar/Alışveriş, Yöntemler, Bitkiler, Kullanım Alışkanlıkları
Tarih: 19-Şubat-2015
Yazdır | Arkadaşına Gönder | Yorum Ekle


Hem ev ekonomimize katkı, hem de yetiştiricilik deneyimini yaşamak için balkon veya bahçenizin yalnızca bir metrekarelik alanında çuval içinde patates yetiştirebilirsiniz. Şanslıysanız hasat döneminde 6 çuvaldan 6 veya 12 aylık patatesinizi elde edebilirsiniz.

Kent bahçeciliğinin en büyük sorunlarından biri üzeri açık ve güneş alan teras, balkon, bahçe alanı bulamamak gibi görünse de dünyadaki pratikler bunun aksine örneklerle dolu. New York'ta, dev plazaların teraslarında arıcılıktan tavukçuluğa, meyvecilikten 12 ay sebzeciliğe tam bir kentli tarımı uygulanıyor. Biz de küçük alanlarda neler yapabileceğimizi deneyimliyor ve araştırıyoruz. Son tecrübemiz balkonda çuval içinde patates yetiştirmek oldu. Bu deneyimi sizinle paylaşıyoruz.

Geçtiğimiz yıllarda patates üretimiyle ilgili yapılan yönetmelik değişikliği sonucu sertifikalı tohumdan patates üretimi zorunlu kılınmıştı. Sertifikalı tohumun maliyeti doğrudan ürüne yansımış durumda. Bu nedenle de patates fiyatları son 1-2 senedir artış gösteriyor. Hem ev ekonomimize katkı, hem de yetiştiricilik deneyimini küçük alanlarda yaşamak için teras, balkon veya bahçenizin yalnızca bir metrekarelik alanında dikey olarak 6 çuval patatesi nasıl yetiştirebileceğimizi deneyimledik. Elbette hasat döneminde elinizde 6 çuval dolusu patates olmayacak, ancak şanslıysanız 6 veya 12 aylık patates ihtiyacınızı karşılayabileceksiniz.

Önce Toprak Dolgusu

Patates dikine meyve veren bir bitkidir. Yetiştiriciliği oldukça zahmetli olan, tarlada 25-30 cm derin kazılan arıklara dikilen patates, boy attıkça toprakla boğazlanır ve gövdesinin toprakla temas ettiği bölgelerde çoğalarak toprağa yumrularını verir. Bu yüzden toprak dolgusu yapılmadan patates üretiminden fayda sağlanması mümkün değildir. Şehirdeki uygulamamızda bu dikine büyümeyi çuvalların içinde gerçekleştireceğiz. Öncelikle kaç adet çuvalda yetiştiricilik yapacağınıza karar vermeniz gerekiyor. Biz 6 çuval kullandık. Yeriniz fazlaysa bu rakam artabilir ancak çuval başına yaklaşık 2-4 kg veya şanslıysanız daha fazla ürün alabilirsiniz. Orta boy (60x40 cm) veya daha büyük un veya şeker çuvalı kullanabileceğiniz gibi doğal malzemeden yapılan keten (jüt) çuvalları da tercih edebilirsiniz. Çuvalları, alandan kazanmak için altlı üstlü ve yan yana şekilde dizebileceğiniz bir tezgah işinizi kolaylaştırır. Halihazırda böyle bir tezgahınız yoksa klasik bir palet de işinizi görür. 

Güneş Görmeli

Tezgahı, yetiştiricilik yapacağınız alanın en güneş gören yerine, yerle yaklaşık 50-70 derece açı yapacak şekilde yerleştirebilirsiniz. Sonrasında her çuvalın kenarını kıvırıyoruz. Bu kıvırma işlemini çuvalların içine 20 cm yüksekliğinde toprak doldurabileceğimiz yüksekliğe kadar -10 cm de pay verirsek 30 cm yüksekliğe kadar- devam ediyoruz. Sonra tüm çuvalların içine 20 cm yüksekliğinde bahçe toprağı dolduruyoruz. Bu toprak killi veya kumlu olabilir ancak biraz yanmış hayvan gübresi içermesinde bitki gelişimi açısından fayda var. Soba kullanıyorsanız meşe odunu külünden de bir avuç kadar bu başlangıç toprağına ilave ederseniz patatesin potasyum ihtiyacını da karşılarsınız. Çuvallarımızı doldurduktan sonra güneş görecek şekilde konumlandırdığımız tezgahtaki yerlerine alıyoruz. Sıra patatesleri dikmeye geliyor. 

Dikim

Patates yetiştiriciliği için filizlenmiş patateslerin dikim mevsimi Marmara Bölgesi için Şubat-Mart aylarında donlardan hemen sonradır. Daha güney bölgelerde dikim mevsimi Ocak ayına kadar geri gidebilir. Tavsiyemiz Ocak ayında %100 Ekolojik Pazarlardan alacağınız patateslerden her bir çuval için 1-2 tanesini evinizin hafif gölge ve ılık bir bölgesinde, kesekağıdı içinde koruyarak ve zaman zaman sprey ile sulayıp nemli kalmasını sağlayarak filizlendirmeniz. Patatesin çimlenmesi havaların ılınmasıyla hızlanır, yeter ki nemini eksik etmeyin. Filizlenen patateslerinizi ya bir bütün olarak ve filizleri çuvaldaki toprağın 5 cm altında kalacak şekilde toprağa gömerek veya bir patateste birden fazla filiz görürseniz bu filizleri 3 cm derinden keserek toprağa dikebilirsiniz. Bu sayede bir patatesten 6-10 filiz elde edip her biriyle birçok yere dikim yapabilirsiniz. Patates filizlerini çuvallardaki yerlerine dikerken her iki filiz arasında 15-20 cm olacak şekilde aralık vermeniz uygun olur. Bu aralık bile aslında epey yakındır ancak küçük alanlarda yetiştiricilik yaparken yoğun bir dikim ve yetiştiricilik yönetimi benimsemekte fayda var. 

Bolca Sulayın

Patatesleri diktikten sonra bolca sulayıp sonraki günlerde filizlerin toprağın yüzeyine ulaşmasını izlemek oldukça keyifli. Ancak dikkat, asıl işiniz bundan sonra başlıyor! Patates hassas bir bitki ve yetiştiriciliği süresince sizden büyük özveri bekler. Özellikle sulama rejimine dikkat etmek gerekir. Alt yapraklardaki solma ve sararma; patatesin suya olan ihtiyacının belirtisidir. Mart-Haziran arası dönemde mevsim yağışlarıyla birlikte patatesin çok fazla sulamaya ihtiyacı olmaz ancak yaz aylarında kuru bırakmamak, dengeli bir şekilde haftada 1-2 kez suyunu kontrol etmek gerekir. Çuvaldaki dikey yetiştiricilikte en önemli nokta, bitkinin boyu uzadıkça (tahminen 3-4 haftada bir) çuvalın kıvırdığımız kenarlarını açmak ve çuvalın içini bir tarafta hazır beklettiğimiz bahçe toprağı ile doldurmak gerekliliğidir. Ne zaman çuvalın kenarlarının kıvrımını geriye açacağınızın ve ne kadar toprak doldurmanız gerektiğinin basit bir püf noktası var: çuvalın kenarı daima toprak yüzeyinden 10 cm, bitkinin boyu da topraktan en fazla 20 cm yukarıda olmalı.

Örneğin bitkinin boyu toprak yüzeyinden 30 cm kadar yukarıya uzamışsa mutlaka o çuvala 10 cm toprak doldurup çuvarın kenarlarını da 1-2 kat açmak gerekir. İtinayla yetiştirdiğiniz patateslerinizin çuvalı yaz sonunda tamamen katları açılmış ve içi toprak dolu büyük bir kütle haline gelecek. Bitki tamamen kuruyup solduktan sonra çuvalı boşaltarak toprağın arasından patates yumrularınızı hasat edebilirsiniz. Hasat sonrası yaklaşan kış aylarında közde patates keyfinin üstüne yoktur. Afiyet olsun!

 

Mehmet Gürmen

Buğday Derneği Bilişim Koordinatörü

 

Haber No: 7749