DESTEK OL!
Gönüllü Ol
HABERLER

Temizlenirken zehirlenmeyelim

Yayınlanma Tarihi: 18 Mart 2020
Temizlenirken zehirlenmeyelim

Temizlik için kullandığımız pek çok ürün, içerdiği kimyasallar nedeniyle hem sağlığımızı etkiliyor hem de doğaya geri döndürülemeyen zararlar veriyor. Oysa sağlığımızı ve doğayı tehdit etmeyen zehirsiz malzemeler ile temizlik mümkün.

Temizlik, yüzeyleri geçici bir süreliğine mikroptan, kirden arındırırken; yerlerine kimyasal kirlilik yaratan maddeler koymak değildir.

Temizlik ürünlerinin içerisindeki kimyasal maddeler, cildi ve gözleri tahriş ediyor, solunum sistemine ve sinir sistemine zarar veriyor. Bu maddeler aynı zamanda kanserojen, nörotoksik (sinir sistemine zararlı) veya endokrin bozucu (büyüme, üreme ve davranış bozukluklarına yol açan) etkilere de sahip. Vücudumuz, tanımlayamadığı bu toksinleri atamıyor ve bu maddeler birikerek sağlık sorunlarına yol açıyor.

Evde kullanılan “temizlik” malzemeleri o kadar toksik ki, üzerinde “Çocukların erişemeyeceği yerde bulundurun” uyarısı yer alıyor. Oysa çocuklar sürekli dokunarak, yerde emekleyerek, tezgah üzerinde duran bir gıdayı yiyerek veya ev içindeki uçucu kimyasalları soluyarak bu maddeleri vücudlarına alıyorlar. Çocukların küçük yapısı ve gelişmekte olan bağışıklı sistemleri, toksinlerden daha fazla etkilenmelerine sebep oluyor.

Kullandığımız zehirli kimyasalların suyla birlikte doğaya karışan atıkları ise su, toprak ve diğer canlılar için öldürücü olabiliyor. Denizlerdeki ve su kaynaklarındaki yosun miktarını aşırı ölçüde artırarak sudaki oksijen miktarının düşmesine yol açan fosfat, %60 oranında kanalizasyona akan deterjanlardan kaynaklanıyor. Deterjan kullanımı nedeniyle suya ve toprağa karışan ağır metaller arasında kadmiyum, arsenik ve sodyum da bulunuyor.

Evsel temizlik malzemeleri sadece toprağı ve su kaynaklarını değil, teneffüs ettiğimiz havayı da tehdit ediyor. Sprey boyalar, fırın temizleyiciler, dezenfektanlar, mobilya parlatıcıları ve diğer tüm sprey ürünler, birkaç gün sonra soluyacağımız havanın bir parçası oluyor.

Kentlerdeki insanların yanı sıra, kırsal kesimde yaşayanların da atık su sistemlerine neler gönderdiklerine dikkat etmeleri gerekiyor. Foseptik sistemler atık su sorununu çözmüyor; boyalar, çözücü, inceltici, ağartıcı kimyasallar, aseton, tuvalet temizleyiciler ve lavabo açıcılar ile diğerlerinde bulunan belirli kimyasal maddeler organik maddeleri parçalayan organizmaları zehirleyebiliyor. Oysa organik maddelerin parçalanması doğal döngünün işlemesi açısından zincirin olmazsa olmaz halkalarından birini oluşturuyor.

Temizlik ürünlerinin içindeki kirleticiler:

Sentetik sürfaktanlar: Kimyasal reaksiyonlar sonucu elde edilen yüzey aktif maddelerdir. Petrol tabanlı oldukları için sürdürülebilir değildirler. Doğada zor parçalanırlar; çözünene kadar bazı su altı canlılarını zarar verirler. Cildin tahriş olmasına, kuruluğa ve alerjik tepkilere neden olabilirler.

Fosfat: Kireçli suyu yumuşatarak deterjanların temizleme gücünü artırır. Atık sular yoluyla denizlere karıştığında bazı organizmaların aşırı çoğalmasına neden olarak, sudaki oksijenin tükenmesine ve dolayısıyla da bazı türlerin yok olmasına yol açabilirler.

Parfüm: Sayısı 3000’in üzerindeki sentetik koku maddelerinden bazılarının bir araya getirilmesiyle oluşturulur. Ticari sır olduğu için içindeki maddelerin etiketlerde listelenmesi zorunlu değil. Yüksek miktarda ftalat içerebiliyor (ftalatlar, hormon sistemini bozuyor). Alerjiye neden olur, astım ve migren ataklarını tetikleyebilir.

Bunların dışında, kimyasal temizlik malzemelerinde kullanılan renklendiriciler, ağartıcılar, koruyucular doğa için olduğu kadar insan sağlığı için de oldukça zararlıdır. Hatta bazıları çözünürken veya başka maddelerle birleştiğinde, kansere neden olan yeni maddelere dönüşebilir.

Peki ne yapmalı?

Temizlik, yüzeyleri geçici bir süreliğine mikroptan, kirden arındırırken; yerlerine kimyasal kirlilik yaratan maddeler koymak değildir. Sağlığımızı bozan, doğayı kirleten kimyasalları kullanmak yerine, doğa dostu ve zehirsiz malzemeler ile kendi temizlik ürünlerimizi kolaylıkla yapabiliriz.

Temizlikte kullanabileceğimiz doğal malzemeler:

Zehirsiz bir temizlik için en başta suya ihtiyacımız var. Ancak yağ ile su birbirine karışmadığı için su tek başına yeterli değil. Bunların beraber çalışabilmesini sağlayacak bazı maddelere ihtiyaç var.

Doğal sürfaktan: Arap sabunu, bitkisel kalıp sabun ve küllü su doğal birer sürfaktandır. Hayvan yağı içeren ya da petrol tabanlı ürünlerin yerine tercih edilmelidirler.

Sirke: Meyve ya da tahılların fermantasyonuyla elde edilen bir sıvıdır. Yumuşatıcı, parlatıcı, saç kremi, cam ve yüzey temizleyicisi olarak kullanılabilir. Asitli içeriği mikropları öldürmesini, yağı parçalamasını ve mineral kalıntıları çözmesini sağlar.

Çamaşır sodası: Sodyum karbonat adlı bir mineraldir. Çok az miktarda yakıcı olup katı ve sıvı yağlar, kir ve pek çok petrol ürününün etkin temizleyicisidir. Aynı zamanda su yumuşatıcı ve sabun köpürtücü özellikleri de bulunur. Yakıcı özelliği nedeniyle, uygularken lastik eldiven kullanmak doğru olur. Zararlı kimyasal dumanlara neden olmaz. Klorsüz olanı tercih edilmelidir.

Karbonat: Mekanik temizleyici, beyazlatıcı, koku giderici ve hafif ağırtıcıdır. Ovma tozu, deodorant, diş macunu olarak kullanılabilir.

Boraks: Su, oksijen, sodyum ve bordan meydana gelen, antiseptik, antifungal, antibiyotik, koku giderici ve dezenfektan özellikleri olan doğal kaynaklı bir mineraldir. Küflenmeyi önler. Yutulması durumunda zehirlidir olabileceğinden dikkatli kullanılmalıdır.

Uçucu bitkisel yağlar: Bitki kokularının özleri birçok parfümün ana maddesidir. Antiseptik özellikleri vardır.

Zehirsiz Tarifler

Sıvı Yüzey Temizleyici

  • Turunçgil kabukları (portakal, mandalina, limon, turunç, greyfurt) kavanoza doldurulur.
  • Üzerini kaplayacak kadar elma sirkesi konur.
  • Kapağı kapatılıp 2 hafta bekletilir.
  • Sıvı süzülüp 1:1 oranında sulandırılır.

Cam, ayna, fayans, mutfak tezgahı, zemin gibi yüzeylerde: Püskürtülür, emici bir bezle silip kurulanır. Durulamaya gerek yoktur.

Tuvalette: Klozetin iç kısımlarına sıkıp 15 dakika bekletilir, fırçalanır.

Sıvı Sabun, Duş Jeli ve Elde Bulaşık Yıkama

  • 1/2 bardak rendelenmiş zeytinyağı sabunu
  • 1,5 bardak su
  • 1 çorba kaşığı gliserin (isteğe bağlı)
  • 10 damla uçucu yağ (isteğe bağlı)
  • Pompalı şişe

Sabun kaynar suda eritilir; diğer maddeler eklenir.

Çamaşır Makinesi Tozu

  • 1 bardak rendelenmiş parfümsüz bitkisel sabun
  • 1 bardak çamaşır sodası
  • 10-15 damla uçucu yağ (isteğe bağlı)
  • Kapaklı bir kavanoz

Çamaşır deterjanı kadar konur; yumuşatıcı olarak elma sirkesi kullanılır.

Beyazlatma için karışımın içine 1 bardak boraks eklenebilir.

Ovma Kremi

  • 1 bardak karbonat
  • 2 çorba kaşığı arap sabunu
  • 1 çorba kaşığı gliserin (isteğe bağlı)
  • Kapaklı bir kavanoz

Evye, lavaboi küvet, ocak gibi yüzeylerde: Temizlenecek yüzeye bir tatlı kaşığı kadar koyup fırça veya süngerle ovulur, durulanır.

Çelik yüzeylerde: Bir beze koyup yumuşak hareketlerle ovulur, durulanır, kurulanır.

Kül Suyu

  • Fırından meşe külü alınıp elenir, alüminyum olmayan bir kapta üzerine 4 katı kadar su eklenir.
  • İki hafta bekletilir. İki haftanın sonunda kül dibe çöker, suyun yüzeyinde sarımsı, hafif kaygan bir tabaka oluşur.

Bu sıvıdan 1 çay bardağı alıp çamaşır makinesi deterjanı olarak kullanılır; eldiven kullanmak koşuluyla elde bulaşık yıkanır; kül balçığı da ovma kremi olarak kullanılır.

Tarifleri uygularken, püskürtme amacıyla pompalı spreyler, silmek amacıyla yüzde 100 pamuklu bezler, sıkıştırılmış selüloz süngerler, doğal kıldan yapılmış fırçalar kullanılabilir. 

Zehirsiz öneriler için www.zehirsizev.com sayfasını ziyaret edebilirsiniz.

Etiketler: , ,

2 adet yorum var

Zehirli temizleyicileri ve dezenfektanları kullanmadan Covid-19'dan korunmak | Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği için bir cevap yazın Cevabı iptal et

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Paylaş